Archive

Archive for 28/10/2012

ΓΑΛΑΝΟΛΕΥΚΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ…

ΓΑΛΑΝΟΛΕΥΚΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΛΛΑΔΑ…
ΓΑΛΑΝΟΛΕΥΚΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ…
ΚΑΙ ΟΣΟ ΖΩ, ΘΑ ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΚΥΜΑΤΙΖΕΙ ΨΗΛΑ…
ΕΤΣΙ ΟΠΩΣ ΤΗΣ ΑΡΜΟΖΕΙ…

Πηγή: Joyakoun

“Τα ‘δωσα και τα δύο στη πατρίδα”.

Μια ιστορία που δημοσιεύεται στο τεύχος του Οκτωβρίου της Ναυτικής Ελλάδος:

28η Οκτωβρίου 1940!Ήμουν στο Ναυτικό το 1952 και βρισκόμουνα στη Πλατεία Κλαυθμώνος, όχι όπως είναι σήμερα. Οι νεότεροι δεν γνωρίζουν πάρα πολλά από τα παλιά και απορούν οπόταν ακούν ορισμένα γεγονότα του τότε. Εκείνη τη στιγμή έπεφτε ο ήλιος και θα γνωρίζετε ότι με τη δύση του, γίνεται υποστολή της σημαίας. Τότε το Υπουργείο Ναυτικού ήταν εκεί και η σημαία κυμάτιζε ακόμα στο κτήριο. Σήμερα είναι άλλες υπηρεσίες του Ναυτικού.

Τότε πάντα κάθε πρωί, θα θυμούνται οι παλιοί, γινόταν έπαρση σημαίας και σταματούσαν τα πάντα, όπως και στη δύση του ηλίου γινόταν υποστολή. Ήταν στιγμές ωραίες , απίθανες που ζούσαν τότε οι άνθρωποι. Το άγημα αποδόσεως τίμων στο χώρο του, και ακούμε το σαλπιγκτή να δίνει το σύνθημα για την υποστολή της σημαίας. Το άγημα παρουσιάζει όπλα. Ο αξιωματικός χαιρετά και παίζεται ο Θούριος. ¨Ολοι οι παριστάμενοι εκεί και οι περαστικοί, όπως και εγώ σταθήκαμε σε στάση προσοχής. Αποδίδεις με αυτό τον τρόπο την τιμή στο ιερό μας σύμβολο, στη γαλανόλευκη σημαία. Τη στιγμή που ο αρμόδιος αξιωματικός χαιρετά, η ματιά του πέφτει λοξά και βλέπει κάτι παράξενο, και η ψυχή του ταράζεται, μ’ αυτό που θα σας πω παρακάτω.

Τελειώνοντας η διαδικασία της υποστολής της σημαίας, οι διαβάτες συνεχίζουν τον δρόμο τους, ενώ εγώ από παρέμεινα από συνήθεια λίγο ακόμα. Τότε βλέπω τον νεαρό αξιωματικό να κατευθύνεται θυμωμένος πρός έναν γεροδεμένο πλανόδιο καστανά. Βλέπετε τότε η πλατεία ήταν κενή και στις γωνίες ήταν πάντα στιλβωτές ( λούστροι ) και καστανάδες, που μας λείπουν τώρα. Και του είπε : <<γιατί δεν σηκώθηκες όρθιος για να τιμήσεις τη σημαία μας. Δεν έχεις φιλότιμο κλπ>>. Ο άνθρωπος έμεινε βουβός, ενώ εγώ παρακολούθησα έντρομος και φοβερά συγκλονισμένος το τι έγινε. Μετά βλέπω τον καστανά ότι έγινε κατακόκκινος και ότι άρχισε να τρέμει. Ήθελε να φωνάξει, αλλά τον είδα με έκπληξη να συγκρατείται, σκύβοντας το κεφάλι του και να αρχίσει να κλαίει με λυγμούς. Όμως συνήλθε γρήγορα, σκούπισε τα δάκρυά του και με τη δύναμη των χεριών του ( που ήταν γερά) στύλωσε το σώμα του δυνατά, έσπρωξε τον πάγκο με τα κάστανα μπροστά και φώναξε με όλη την ψυχη του στον νεαρό αξιωματικό δυνατά <<πώς να σηκωθώ κύριε; Της τα έδωσα της Πατρίδας μου και τα δύο>>. Και σηκώνοντας τα μπατζάκια του παντελονιού, φάνηκαν δύο πόδια, κομμένα πάνω από το γόνατα. Και ξανάρχισε να κλαίει. Ο κόσμος όπως και εγώ γύρω του έκλαιγε και χειροκροτούσε, όμως περισσότερο απο όλους έκλαιγε ο νεαρός αξιωματικός.

Έχουν περάσει περίπου 60 χρόνια. Ποιος ξέρει τι να γίνεται. Εκείνη τη στιγμή πάντως έγινε κάτι το αλησμόνητο, μια φοβερή σκηνή. Ο αξιωματικός σκύβει και αγκαλιάζει και φιλά τον καστανά, και στη συνέχεια στέκεται ευθυτενής μπροστά στον ήρωα, φέρνει το δεξί χέρι στην άκρη του γείσου του πηλίκιού του και τον χαιρετά στρατιωτικά. Του απονέμει <<τας κεκανονισμένας τιμάς>> που δεν μπόρεσε εκείνος τυπικά να αποδώσει στη σημαία μας, γιατί της χάρισε τα δύο πόδια του στα βορειοηπειρώτικα βουνά μας, για να μπορεί να κυματίζει σήμερα ψηλά η κυανόλευκη σημαία μας, σε λεύτερη πατρίδα. Και οι άλλοι, οι πολλοί να μπορούν να πηγαίνουν με γρήγορο βήμα στην ειρηνική απασχόλησή τους, χωρίς να γνωρίζουν ότι περνούν μπροστά από έναν ήρωα του αλβανικού μετώπου, τον Έλληνα ήρωα πολεμιστή, όποιο επάγγελμα και να ‘χει. Άλλοι δεν μιλούν, άλλοι όμως ειρωνεύονται. Γι αυτό οι νέες γενιές πρέπει να μάθουν, να διδαχθούν από την οικογένεια και από το Σχολείο για το Έπος του 1940.
Για το καλό της Πατρίδας μας.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΤΟΥΛΙΑΣ
ΠΛΩΤΑΡΧΗΣ Π.Ν. εα

Πηγή: Ελλήνων Ευλογημένη Γη

ΕΠΟΣ ΤΟΥ ’40 : 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΕΝΑ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΟ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ Σ’ ΟΣΟΥΣ ΠΟΛΕΜΗΣΑΝ! – ΣΠΑΝΙΑ ΠΛΑΝΑ.ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ

Το βίντεο είναι εξαιρετικό όχι μόνο γιατί έχει σπάνια πλάνα από την εποχή του Έπους του 40,της Κατοχής και της Αντίστασης,αλλά και γιατί τα παιδιά από το Παλλάδιο,δεν ξεχνούν αυτό που δεν είναι πάντα αυτονόητο: να πουν ένα μεγάλο ευχαριστώ σ΄ αυτούς τους ανθρώπους, τους προγόνους, που δεν σκέφτηκαν ούτε στιγμή τη ζωή που άφηναν πίσω τους για να αντισταθούν σε αντιπάλους ισχυρότερους και θεωρητικά ανίκητους.
Στα περίπου πέντε λεπτά που διαρκεί το βίντεο θα δείτε το Έπος του 40, τη φρίκη της Κατοχής, το μεγαλείο της Αντίστασης και τη Λύτρωση της απελευθέρωσης.

1895: “Βουλγαρικαί ληστροσυμμορίαί” …

“ΕΚ ΒΙΤΩΛΙΩΝ Η ΣΥΛΛΗΨΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ. – ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΙ ΛΗΣΤΡΟΣΥΜΜΟΡΙΑΙ. – ΕΙΣΒΑΛΛΟΥΝ ΕΙΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ” ο χαρακτηριστικός τίτλος δημοσιεύματος της εφημερίδας ΣΚΡΙΠ (20/12/1895) των Αθηνών (“κλικ” δεξιά στην εικόνα), που περιγράφει τη δράση ληστρικών βουλγαρικών συμμοριών που δρούσαν κατά του ελληνικού πληθυσμού στην περιοχή του Μοναστηρίου (Μπίτολα) αλλά και των Σκοπίων. Πρόκειται για την ανταπόκριση Έλληνα δημοσιογράφου από το Μοναστήρι, όπου κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το σκοπό της δράσης των βουλγαρικών συμμοριών, που επιδιώκουν να αποδείξουν προς την Ευρώπη, πως υπάρχει “ιθαγενές και μακεδονικό” κίνημα κατά των Οθωμανών. Πρόκειται ουσιαστικά για το σχέδιο της Βουλγαρίας, να αποσπάσει την Μακεδονία με τον ίδιο τρόπο που δέκα χρόνια πριν (1885) είχε πράξει με την προσάρτηση της Ανατολικής Ρωμυλίας, που αρχικά αυτονομήθηκε το 1878 απο την τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία.

ΑΠΟ: Π.Β

Πηγή: H Φωνή των γηγενών Μακεδόνων – entopios.gr

Η Θεσσαλονίκη και ο Ελληνισμός ευχαριστούν τον Άγιο Δημήτριο

Eπέτειος τῶν 100 χρόνων ἀπό τήν ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης

Κωνσταντῖνος Χολέβας – Πολιτικός Ἐπιστήμων

561765 4490000243507 1075359812 n Η Θεσσαλονίκη και ο Ελληνισμός ευχαριστούν τον Άγιο ΔημήτριοἩ ἐπέτειος τῶν 100 χρόνων ἀπό τήν ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης καθιστᾶ ἐπιτακτική τήν ἀπόδοση τῆς ὀφειλομένης τιμῆς στή μνήμη τοῦ πολιούχου Ἁγίου Δημητρίου. Ἡ πόλη εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένη μέ τον Ἅγιο. Ἐκεῖ διοίκησε ὡς Ρωμαῖος Ἀνθύπατος, ἐκεῖ μαρτύρησε τό 305 μ.Χ., ἐκεῖ βρισκόταν καί βρίσκεται μετά ἀπό περιπέτειες καί καταστροφές ὁ περικαλλής Ναός του, ἐκεῖ σήμερα προσκυνοῦμε τά λείψανά του. Εἶναι συμβολικό τό γεγονός ὅτι τήν ἡμέρα μνήμης τοῦ Ἁγίου Δημητρίου, στίς 26 Ὀκτωβρίου 1912, ὑπεγράφη ἡ συνθηκολόγηση ἀπό τόν Τοῦρκο στρατηγό Ταχσίν πασᾶ. Πάλι 26 Ὀτωβρίου ἦταν ὅταν τό 1944 ἔφυγε καί ὁ τελευταῖος Γερμανός στρατιώτης ἀπό τήν πόλη. Καί στίς 20 Ἰυυνίου 1978, τήν ἥμέρα τοῦ φονικοῦ σεισμοῦ στή Θεσσαλονίκη, μία Ἑλληνίδα  Ἀρχαιολόγος ἐντόπισε σέ  ἰταλική Ἐκκλησία τά λείψανα τοῦ Ἁγίου πού εἶχαν μεταφέρει στή Δύση οἱ Σταυροφόροι.

Κατά τή διάρκεια τῆς Βυζαντινῆς περιόδου τό κράτος τῆς Ρωμανίας, ὅπως ἦταν τό πραγματικό ὄνομα τῆς Αὐτοκρατορίας, ὑπέστη πολλές ἐπιδρομές πανταχόθεν καί ἡ Θεσσαλονίκη ἀμυνόταν ἐπί αἰῶνες. Σλάβοι, Βούλγαροι, Σαρακηνοί, Νορμανδοί καί πολλοί ἄλλοι προσπάθησαν νά τήν καταλάβουν γιατί ἦταν ἠ συμπρωτεύουσα, ἡ Συμβασιλεύουσα, ἡ πρώτη μετά τήν πρώτην, τήν Κωνσταντινούπολη. Δέν εἶναι λίγες οἱ φορές πού οἱ ἀμυνόμενοι εἶδαν πάνω στά τείχη τῆς πόλης τόν νεαρό μάρτυρα ἔφιππο πάνω σέ κόκκινο ἄλογο νά ἐκδιώκει τούς εἰσβολεῖς. Τά Θαύματα τοῦ Ἁγίου, πολιουχικά (ὑπέρ τῆς πατρίδος) καί ἰαματικά (θεραπεῖες ἀσθενῶν) καταγράφονται σέ δύο βιβλία, τά ὁποῖα ἔχουν κυκλοφορηθεῖ μεταφρασμένα στήν ἐποχή μας. Γιά τή δράση του ὑπέρ τῆς ἐθνικῆς ἐλευθερίας ἐπί Βυζαντίου/Ρωμανίας ἡ ὑμνογραφία τῆς Ἐκκλησίας μας τίμησε τόν Μυροβλήτη Ἅγιο με πολυάριθμους ὕμνους. Τόν ὀνόμασαν Φιλόπολιν, Σωσίπολιν, Σωσίπατριν καί  «Θεσσαλονίκης Μέγαν Φρουρόν» Στήν Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου Δημητρίου πού συνετέθη ὑπό  τοῦ Ἁγίου Φιλοθέου Κοκκίνου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ψάλλουμε ὡς ἑξῆς:

Ὁ μέγας φρουρός Θεσσαλονίκης, ὡς μέγας Κυρίου ποταμός, τέρπεις λαμπρῶς τήν πόλιν σου, τοῦ μύρου τοῖς ὁρμήμασιν, ὡς Θεῖα δέ σκηνώματα, καθαγιάζεις τά σύμπαντα. (1)

Τό Μῦρο τοῦ Ἁγίου ἐξήρχετο ἐπί αἰῶνες ἀπό τόν Τάφο του καί εἶχε ἰαματική δράση. Τό Βυζαντινό Χρονικό «Τιμαρίων» περιγράφει τήν μεγάλη Πανήγυρη τῶν Δημητρίων , ἡ ὁποία ἐτελεῖτο κάθε Ὀκτώβριο στήν Θεσσαλονίκη. Ἐκεῖ συνέρρεαν γιά νά προσκυνήσουν τόν Ἅγιο καί γιά νά ἀνταλλάξουν ἐμπορεύματα χιλιάδες προσκυνητές ἀπό ὅλη τή γνωστή Οἰκουμένη. «Ἕλληνες, Σκῦθες, Ἴβηρες, Λυσιτανοί (σ.σ. Πορτογάλοι) καί ἐντεῦθεν τῶν Ἄλπεων Κέλται»!  Ὅλοι αὐτοί ἔπαιρναν μάζί τους ἕνα Κουτρούβιο, δηλαδή φιαλίδιο μέ μῦρο τοῦ Ἁγίου Δημητρίου.

Μεγάλες μορφές τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ὕμνησαν τόν Ἅγιο Δημήτριο  γιά τό μαρτύριό του ὑπέρ τῆς πίστεως τοῦ Χριστοῦ καί γιά τήν μαχητική παρουσία του στά τείχη τῆς πόλεως κατά τῶν βαρβάρων. Ὁ Ἅγιος Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος, πού μόνασε στήν περίφημη Ἐγκλείστρα κοντά στήν Πάφο τῆς Κύπρου, ἔγραψε τόν 13ο  αἰῶνα ἐξαιρετικό ἑγκώμιο πρός τόν Ἅγιο Δημήτριο. Μεταξύ ἄλλων ἀναφέρει:

«Χαῖρε μάρτυρα Δημήτριε μαζί μέ τόν Γεώργιο καί τόν Θεόδωρο, τούς συναθλητές καί συμμετόχους σου, τό τρισευτυχισμένο ὅπλο τῶν εὐσεβῶν βασιλιάδων μας, τό ξίφος τους μέ τίς τρεῖς αἰχμές ἐναντίον τῶν ἀθέων βαρβάρων, τό τριπλό τεῖχος τῆς βασιλικῆς αὐλῆς, τό τρίσπαθο κάρφωμα στήν καρδιά τῶν σκληρῶν ἐχθρῶν,… «(2).

Τόν 14ο αἰῶνα ἐλάμπρυνε τή Θεσσαλονίκη μέ τήν ἀσκητική ἀλλά καί ἀγωνιστική παρουσία του ὁ Ἡσυχαστής Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς. Ὁ λόγιος Ἱεράρχης ἔγραψε καί αὐτός Ἑγκωμιαστικόν Λόγον πρός τόν Ἅγιο Δημήτριο, ὅπου μεταξύ ἄλλων διαβάζουμε καί τά ἑξῆς σχετικά μέ τήν προσφορά τοῦ Μυροβλήτου στήν πόλη καί γιά τήν κατάργηση τῆς εἰδωλολατρίας:

«Καί ὁ μάρυρας αὐτός , ὁ μεγαλομάρτυρας Δημήτριος… ἔτρεξε τόν δρόμο μέχρι τό τέρμα, διαφύλαξε τήν πίστη και γιά τή διατήρηση τῆς εὐσέβειας ἀντιστάθηκε μέχρι θανάτου . Καί ἀπεῖχε πάρα πολύ ἀπό τό νά ἐκδικηθεῖ αὐτούς πού τόν ἀπειλοῦσαν, γιατί προσευχήθηκε ἀκόμη καί γι’ αὐτούς στόν Θεό καί ἄλλων σταμάτησε τήν κακία, ἄλλους μεταμόρφωσε, μέ ἀποτέλεσμα τό νά μήν ὑπάρχει σ’αὐτήν τήν πόλη οὔτε ἀπομεινάρι ἐκείνης τῆς ἀσέβειας, ἀλλά ἡ πόλη, ὅπου καί ἐξ αἰτίας τῆς ὁποίας ὑπέστη βίαιο θάνατο νά εἶναι ἑνωμένη καί νά παραμένει σταθερή μέ τίς ποικίλες φροντίδες του καί μέ τίς κάθε εἴδους εὐεργεσίες καί συνεχεῖς παρακλήσεις του στόν Θεό» .(3)

Δέν τιμᾶ τόν Ἅγιο Δημήτριο μόνον ἡ Θεσσαλονίκη. Σύμπας ὁ Ἑλληνισμός καί εὐρύτερα ἡ Ὀρθόδοξη Οἰκουμένη τόν ἀναγνωρίζει ὡς σωτῆρα σέ δύσκολες στιγμές. Γιά τήν πνευματική του παρουσία κατά τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 διαβάζουμε τά ἑξῆς σέ βιβλίο πού ἐγράφη ἀπό τό Ἁγιορείτικο Κελλί Ἁγίου Νικολάου Μπουραζέρη:

«Ἦλθε ὅμως ἡ μεγάλη ὥρα τῆς ἐθνεγερσίας τοῦ 1821. Ἀπό τήν πρώτη ἐξέγερση στήν Μολδαβία τό λάβαρο πού ἀνύψωσαν στό Βουκουρέστι ἔφερε τήν μορφή τοῦ Ἀγίου Δημητρίου. Αὐτόν ἀτένιζαν στό «μπαϊράκι» τους τά παλληκάρια στόν δύσκολο ἀγῶνα τους. Ἀλλά καί στήν κυρίως Ἑλλάδα, ὅπως ἀναφέρει ὁ ἱστορικός Σπυρίδων Τρικούπης, ἡ φράση «βοήθειά σου, ὁ Ἅγιος Δημήτριος μετά σοῦ» ἐνθάρρυνε τούς μαχητάς. Καί ὁ μεγάλος ἥρωας τῆς Ἐθνεγερσίας Γεώργιος Καραϊσκάκης ἔλεγε ὅτι «περισσότερη βοήθεια γνώρισα εἰς τούς πολέμους ἀπό τόν Ἅγιο Δημήτριο παρά ἀπό τόν Ἅγιο Γεώργιο» μολονότι εἶχε τό ὄνομά του…». (4)

Τήν εὐγνωμοσύνη τοῦ συγχρόνου Ἑλληνισμοῦ πρός τόν Ἅγιο ἀνέλαβε νά ἐκφράσει τό 1927 ἕνας ἄλλος Παλαμᾶς. Ὄχι ὁ Γρηγόριος, ἀλλά ὁ Κωστῆς, ὁ μεγάλος ποιητής μας. Ἐπισκέφθηκε τήν Θεσσαλονίκη, προσκύνησε στόν τάφο τοῦ Πολιούχου και ἐκφώνησε ἕναν μνημειώδη λόγο καταγράφοντας τίς ἐντυπώσεις του. Παραθέτουμε ἕνα χαρακτηριστικό ἀπόσπασμα:

«Καί μέ τήν ἀφορμή πού μοῦ δίνει ἡ παρουσία μου ἀνάμεσά σας, ὅσο κι ἄν πέρασε ἡ ἡμέρα πο΄ύ πανηγυρίζεται ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου, ἁρμονισμένη μέ τό μέγιστο ἐθνικό γεγονός πού εἶναι ἡ ἀνάκτηση τῆς Θεσσαλονίκης, δέ μοῦ φαίνεται παράκαιρο ἤ παράφωνο νά σημειώσω τούς λόγους τοῦ Κωνσταντίνου Σάθα: «Ὁ Ἅγιος Δημήτριος εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχήν τῶν Ἑλλήνων ἥρως. Ἐνῷ ἐν τοῖς ἄλλοις ἁγίοις πᾶσα ἰδέα πατρίδος ἐνεπνίγη ἐν τῇ μυστικῇ Σιών , ὁ Ἅγιος Δημήτριος ἐκπροσωπεῖ τόν ἀληθῆ τοῦ Ἑλληνισμοῦ φοίνικα, ἀπό τοῦ τάφου ἀπαντῶν καί εἰς τούς πανηγυρίζοντας ἐπί Τουρκοκρατίας Ἕλληνας ὅτι αὐτός θά τούς ἐλευθερώση».

Πρός τόν μεγαλομάρτυρα πού καθώς τόν ὑμνολογοῦν τά τροπάριά του, σά φοίνικας ἀνθίζει, φοίνικα σφίγγει στό πλευρό του, φοίνικα στή γλῶσσα του καί φοίνικα στά πόδια του, ἀφιέρωσα κι ἐγώ στά πατριωτικά μεθύσια περασμένων ἡμερῶν, τόν στίχο μου, λιτό φοινικόκλαδο σ’ ἐκεῖνον, τό σύντομο τραγοῦδι πού ἀρχίζει μέ τά λόγια αὐτά:

Ἐσύ, πού θρόνος σου ἡ Θεσσαλονίκη
Μακεδονίτη Ἀκρίτα καβαλλάρη
Φώτισέ μας τόν δρόμο πρός τή Νϊκη
Τόν μῆνα πού γιορτάζω σε εἶν’ ἡ χάρη.
Μά τό βαρβαροφάγο σου κοντάρι
Χίλιασέ του κι ἁρμάτωσε τή χώρα».  (5)

Ὁ Ἅγιος Δημήτριος ἐκφράζει τήν συνύπαρξη πατριωτισμοῦ καί Οἰκουμενικότητας, ὁπως αὐτή ἀποκρυσταλλώνεται μέσα στήν Ἑλληνορθόδοξη παράδοσή μας. Αὐτή ἡ παράδοση διαφύλαξε τόν πραγματικό χαρακτῆρα τῆς Θεσσαλονίκης μας πού δέν εἶναι πολυπολιτισμικός, ὅπως ψευδῶς τόν παρουσιάζουν, ἀλλά δημιουργικά Ἑλληνικός καί πνευματικά Χριστιανικός. Ἅγιε Δημήτριε σῶζε τήν πόλιν σου!

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

  1. Ἅγιος Δημήτριος ὁ Μυροβλήτης, ἔκδοση Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Δημητρίου  Δήμου Ἁγίου Δημητρίου Ἀττικῆς, σελ. 53.
  2. Ἅγιος Δημήτριος- Ἐγκωμιαστικοί Λόγοι Ἐπιφανῶν Βυζαντινῶν Λογίων, ἔκδοση ΖΗΤΡΟΣ, Θεσσαλονίκη 2004, σελ. 143 (μετάφραση Πέτρου Βλαχάκου).
  3. Ὅπως ἀνωτέρω, σελ. 349-351.
  4. Ἅγιος Δημήτριος Μυροβλήτης, ἔκδοση Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Δημητρίου Δήμου, Ἁγίου Δημητρίου Ἀττικῆς, σελ. 114.
  5. Θεσσαλονίκης Ὑμνολόγιο, Ἐπιμ. Ἰωάννου Κ. Χολέβα, Ἔκδοση Συνδέσμου Θεσσαλονικέων Ἀθηνῶν, 2007, σελ. 72.

Κ.Χ. ΟΚΤ. 2012

Πηγή: history-of-macedonia

Δελαβέκουρας: “Καμιά απάντηση από Σκόπια στο Μνημόνιο Κατανόησης – Μόνο νέες επιθέσεις εναντίον της Ελλάδας”

Οι Δηλώσεις Poposki προσβάλουν και δείχνουν έλλειψη σεβασμού ακόμη και στην ίδια τη διαδικασία του ΟΗΕdelavekouras Δελαβέκουρας: Καμιά απάντηση από Σκόπια στο Μνημόνιο Κατανόησης   Μόνο νέες επιθέσεις εναντίον της Ελλάδας
M. KOTOVSKA: A few days ago in Washington D.C. there was this event, a discussion where representatives from the «Macedonian», «Turkish» and «Albanian» minority in Greece, discussed and complained about the constant violation of their human rights here in Greece. Now we have a judgment from the European Court of Human Rights, regarding the «Macedonian minority» and this judgment is not being respected by the Greek Government and also we have recommendations from the UN expert Kane McDougal, who is also not being respected. So, I wanted to know if the Government, like by Prime Minister Samaras, is planning to start respecting some of those recommendations or the human rights in general.Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Η Ελλάδα είναι μια χώρα η οποία όχι μόνο ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εδώ και δεκαετίες, αλλά ως μία χώρα η οποία ενστερνίζεται και εφαρμόζει με συνέπεια τις αρχές που διέπουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, βρίσκεται στην πρωτοπορία της προστασίας τους.

Υπάρχουν πράγματι κάποιες οργανώσεις, οι οποίες προσπαθούν να αμαυρώσουν την εικόνα της Ελλάδας και να παρουσιάσουν μία ψευδή πραγματικότητα. Σε αυτές τις αιτιάσεις, σε αυτές τις απόπειρες, νομίζω, η καλύτερη απάντηση είναι η ελληνική πραγματικότητα. Και αυτή είναι ότι στην Ελλάδα υπάρχει σεβασμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Όπως πολύ καλά γνωρίζετε υπάρχει μόνον μουσουλμανική μειονότητα στην Ελλάδα και τίποτε άλλο. Υπάρχουν κάποιες οργανώσεις και κάποιες περιθωριακές ομάδες, οι οποίες προσπαθούν να δημιουργήσουν καταστάσεις, προσπαθούν να γκετοποιήσουν μερίδα του ελληνικού πληθυσμού, δεν τα καταφέρνουν. Δεν τα καταφέρνουν γιατί ακριβώς στην Ελλάδα υπάρχουν αυτοί οι δεσμοί αρμονικής συμβίωσης μέσα στην κοινωνία, οι οποίοι μας επιτρέπουν να προχωράμε όλοι μαζί μπροστά.

Γνωρίζουμε αυτές τις προσπάθειες και δίδονται οι δέουσες απαντήσεις όπου χρειάζεται, αλλά πρέπει να είναι σαφές ότι κάποιες από τις γειτονικές μας χώρες καλό θα ήταν να δουν το παράδειγμα της Ελλάδας και να το ακολουθήσουν, διότι το επίπεδο κοινωνικής ειρήνης που υπάρχει στην Ελλάδα δεν υπάρχει, δυστυχώς, σε άλλες περιπτώσεις.

Η Ελλάδα έχει κάνει τεράστιες προσπάθειες προκειμένου να βοηθήσει όλη τη γειτονιά μας να έρθει πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Θα θέλαμε λοιπόν με αυτό το πνεύμα να προχωρήσουν και αυτές οι χώρες, στις μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες, ώστε να φτάσουν πιο κοντά στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών αξιών και προτύπων.

Χ. ΠΟΥΛΙΔΟΥ: Κύριε Εκπρόσωπε, ο Πρόεδρος της Σερβίας, ο κύριος Nikolic, τις προάλλες έκανε κάποιες δηλώσεις προς τα Σκόπια απευθυνόμενος, όπου εξέφρασε την κατανόηση του στα προβλήματα της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας ως προς το ζήτημα της ονομασίας και είπε και διάφορα άλλα. Μήπως έχετε να κάνετε κάποιο σχόλιο γι’ αυτό;

Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Η συγκεκριμένη συνέντευξη του Προέδρου της Σερβίας σε καμία περίπτωση δε συνάδει με το υψηλό επίπεδο των σχέσεων των δύο χωρών μας και τη σταθερή, διαχρονική στήριξη που έχει προσφέρει η Ελλάδα στη Σερβία σε δύσκολες περιόδους, ούτε βέβαια αντιστοιχεί στα παραδοσιακά αισθήματα φιλίας που συνδέουν τους δύο λαούς. Κατ’ εντολή του Υπουργού Εξωτερικών, του κυρίου Αβραμόπουλου, ο Γενικός Διευθυντής Πολιτικών Υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών μετέφερε στον Πρέσβη της Σερβίας τη δυσαρέσκεια της Ελλάδας για τις ανωτέρω δηλώσεις.

Α. ΒΟΥΔΟΥΡΗ: Υπάρχει κάποια απάντηση στην επιστολή που στείλαμε στα Σκόπια πριν από ένα περίπου μήνα και για τις προτάσεις που κάναμε μέσω του μνημονίου κατανόησης, αν δεν κάνω λάθος.

Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Δυστυχώς δεν υπάρχει απάντηση. Δυστυχώς υπάρχουν νέες επιθέσεις εναντίον της Ελλάδας και μία προσπάθεια απαξίωσης της διαπραγματευτικής διαδικασίας στο πλαίσιο Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η Ελλάδα πήρε αυτήν την πρωτοβουλία με εποικοδομητικό πνεύμα προκειμένου να βρούμε διέξοδο στο σημερινό αδιέξοδο, στη σημερινή καθυστέρηση. Δυστυχώς, ακόμα και χθες διάβαζα μία συνέντευξη του κύριου Poposki, στην οποία χαρακτήριζε ανόητα όλα αυτά. Αυτό φυσικά προσβάλλει και δείχνει έλλειψη σεβασμού ακόμη και στην ίδια τη διαδικασία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και δεν είναι το πνεύμα με το οποίο θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε.

Η πρότασή μας υπάρχει, η πρωτοβουλία της Ελλάδας υπάρχει και περιμένουμε μία σαφή, θετική απάντηση, η οποία θα δώσει νέο δυναμισμό στη διαδικασία διαπραγματεύσεων – γιατί άλλωστε αυτή τη διαδικασία στηρίζει – η οποία θα μας επιτρέψει να βελτιώσουμε πολύ το κλίμα στις διμερείς μας σχέσεις αλλά και να αναπτύξουμε το δυναμικό που υπάρχει. Οι συνεχείς προσβολές και οι εριστικές δηλώσεις δεν εξυπηρετούν τίποτα άλλο από τη διαιώνιση της διαφοράς και δυστυχώς τροφοδοτούν το αρνητικό κλίμα, που καλλιεργείται συστηματικά στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και το οποίο πιστεύουμε ότι πρέπει να αλλάξει ώστε να δούμε πρόοδο.

Χ. ΚΑΠΟΥΤΣΗΣ: Ο Υπουργός Εξωτερικών, ο κύριος Αβραμόπουλος, στη Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασε την ελληνική πρόταση για θεσμική αναβάθμιση των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τον αραβικό κόσμο. Έχετε να πείτε κάτι περισσότερο, δηλαδή τί περιλαμβάνει η ελληνική πρόταση;

Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Πρόκειται για μία από τις σημαντικές πρωτοβουλίες που έχουμε αναλάβει τον τελευταίο καιρό, διότι θεωρούμε πως χρειάζεται πολύ εντονότερη παρουσία της Ευρώπης στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και γενικότερα στον αραβικό κόσμο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι παρούσα και πολιτικά και οικονομικά, έχει σημαντικό ρόλο, αλλά πιστεύουμε ότι για την Ευρώπη αυτή η γειτονιά είναι κάτι παραπάνω. Είναι η άμεση περιοχή ενδιαφέροντός της και κάθε επένδυση, πολιτική ή οικονομική, που η ΕΕ κάνει εκεί, είναι ουσιαστικά προς όφελος της ανάπτυξης και της σταθερότητας σε ολόκληρη την περιοχή με σημαντικά οφέλη για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε αυτό το πνεύμα λοιπόν η Ελλάδα πρότεινε την αναβάθμιση των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τον Αραβικό Σύνδεσμο τόσο σε πολιτικό επίπεδο όσο και σε οικονομικό επίπεδο.

Σε πολιτικό επίπεδο μιλάμε για τακτικότερες επαφές των θεσμικών οργάνων των δύο οργανισμών, προκειμένου να έχουμε τη δυνατότητα να ανταλλάζουμε πληροφορίες, να ανταλλάζουμε σκέψεις και ιδέες για το πώς εξελίσσονται τα πράγματα και να μπορούμε να συντονίζουμε τις πρωτοβουλίες μας.

Στο οικονομικό πεδίο μιλάμε για μία τομεακή συνεργασία σε πολλούς τομείς που είναι αμέσου ενδιαφέροντος για τις χώρες της περιοχής, όπως είναι για παράδειγμα ο τουρισμός, το εμπόριο και οι επενδύσεις. Σε αυτούς τους τομείς, πραγματικά, μπορούμε να έχουμε πολύ σημαντικά οφέλη και για τις δύο πλευρές και πρέπει να τα αξιοποιήσουμε, διότι οι χώρες της περιοχής είναι σε μία διαδικασία μετάβασης και μία από τις κρίσιμες παραμέτρους είναι να υπάρχουν τα οικονομικά μέσα που θα στηρίξουν αυτήν τη μεταρρυθμιστική διαδικασία.

Είναι πολύ σημαντικές οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γειτονικές μας χώρες και δεν είναι μόνο πολιτικές. Υπάρχει ζήτημα οικονομικής ανάπτυξης και γι’ αυτό το λόγο πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να επενδύσει σε αυτές τις χώρες. Για τους ανωτέρω λόγους πήραμε αυτήν την πρωτοβουλία. Τον επόμενο μήνα θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών του Αραβικού Συνδέσμου με την Ευρωπαϊκή Ένωση και ελπίζουμε ότι στο μέλλον θα πυκνώσουμε πολύ τις επαφές μας.

M. POPOVIC: Πάλι για το θέμα της ονομασίας, να ρωτήσω κάτι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να υπάρχει μία λύση…, βασικά αυτό που προτείνει είναι να υπάρχει μία λύση για το θέμα της ονομασίας στα αρχικά στάδια της διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υποθετικά ποιο θα ήταν το time frame το οποίο θα βόλευε την Ελλάδα σε αυτές τις αρχικές φάσεις και δεύτερη ερώτηση, ποια είναι η στάση της Ελλάδας για το ζήτημα που γίνεται τώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μήπως και επανέρχονται οι βίζες στις χώρες των δυτικών Βαλκανίων; Ευχαριστώ.

Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Για το πρώτο ζήτημα, πρώτον, δεν απαντώ σε υποθετικά ερωτήματα, δεύτερον, έχει αποφύγει η ίδια η Επιτροπή να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα και τρίτον, ούτως ή άλλως μιλάμε για μία πρόταση και μία έκθεση που έχει συντάξει η Επιτροπή. Όπως σας είχα πει στην προηγούμενη ενημέρωση, την αποφασιστική αρμοδιότητα γι’ αυτά τα ζητήματα την έχουν τα κράτη-μέλη και τα κράτη-μέλη έχουν μιλήσει πάρα πολύ ξεκάθαρα τα τελευταία τρία χρόνια και έχουν τονίσει την ανάγκη σεβασμού των κανόνων καλής γειτονίας. Αυτό είναι το ελάχιστο πάνω στο οποίο μπορούμε να συζητήσουμε, αυτό είναι το δεδομένο, η ομόφωνη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και όσο το συντομότερο γίνει αντιληπτό, τόσο το καλύτερο θα είναι και για τη διαδικασία, αλλά και για την ίδια την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

Η Ελλάδα διαχρονικά έχει στηρίξει τις προσπάθειες της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας να προσεγγίσει την Ευρωπαϊκή Ένωση και θέλω με αυτήν την αφορμή να θυμίσω ξανά ότι τα Σκόπια έχουν ευρωπαϊκή προοπτική γιατί η Ελλάδα την έφτιαξε στη Θεσσαλονίκη το 2003 με τη στρατηγική της Θεσσαλονίκης. Αντίστοιχες προσπάθειες κάνουμε ξανά τώρα για το 2014. Θέλουμε να δούμε πρόοδο, είναι προς το άμεσο συμφέρον κάθε χώρας ξεχωριστά, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, διότι θέλουμε να δημιουργήσουμε στον περίγυρό μας ένα χώρο ασφάλειας, σταθερότητας και ανάπτυξης. Αυτή είναι η στρατηγική επιλογή μας και γι’ αυτή εργαζόμαστε. Γι’ αυτό μας απογοητεύει ότι δε βλέπουμε ανταπόκριση από την άλλη πλευρά. Έχουμε καταθέσει αυτήν την πρωτοβουλία, αυτήν την πρόταση εδώ και τόσες εβδομάδες και συνεχίζουμε να έχουμε μόνο δυσμενή και αρνητικά σχόλια. Έτσι δεν μπορούμε να προχωρήσουμε δυστυχώς.

Με αφορμή λοιπόν αυτό που είπαμε προηγουμένως για τη σταθερή στήριξη που έχουμε προσφέρει μέχρι σήμερα, σημειώνω για το δεύτερο ερώτημά σας ότι για άλλη μία φορά αποδείχθηκε η συνέπειά μας στο θέμα των θεωρήσεων, όπου η Ελλάδα στήριξε το αίτημα των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων να ενταχθούν σε καθεστώς απελευθέρωσης θεωρήσεων. Πιστεύουμε ότι αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό, πολύ θετικό βήμα που πήρε η Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι μόνο σε επίπεδο κρατών, αλλά σε επίπεδο κοινωνίας των πολιτών. Το να δώσεις την ευκαιρία στους κατοίκους αυτών των χωρών να ταξιδέψουν πιο συχνά στην Ευρώπη, να δουν την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, να υιοθετήσουν ευρωπαϊκά πρότυπα, να καλλιεργήσουν την προσδοκία της ένταξης, της ενσωμάτωσής τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια, είναι πάρα πολύ σημαντικό κίνητρο για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που πρέπει να γίνουν και αυτό η Ελλάδα στηρίζει αυτό το μέτρο σταθερά. Δεν έχει κατατεθεί ακόμα κάποια επίσημη πρόταση ως προς το συγκεκριμένο θέμα, αλλά η άποψή μας είναι ότι πρέπει να δίνεται η ευκαιρία στους πολίτες των χωρών αυτών να μπορούν να ταξιδεύουν ελεύθερα.

Ευχαριστώ πολύ.

Πηγή: history-of-Macedonia

Έλληνες φωτογράφοι στο Μοναστήρι (σημερινό Μπίτολα της ΠΓΔΜ)

Του Άλκη Ξ. Ξανθάκη
Ιστορικού Φωτογραφίας
Διευθυντού Σχολής Φωτογραφίας ΑΚΤΟ

 
Ηλικιωμένο ανδρόγυνο Ελλήνων Μοναστηριωτών σε αναμνηστική φωτογραφία (imperia) τραβηγμένη στο στούντιο του Γεωργίου Λιόντα στο Μοναστήρι.

Από τα μέσα του 19ου αιώνα το Μοναστήρι είχε μεγάλη οικονομική άνθηση, αποτέλεσμα εμπορικής και κτηνοτροφικής δραστηριότητας που δημιουργήθηκε στην περιοχή. Η παρουσία του ελληνικού στοιχείου ήταν έντονη με μεγάλη δραστηριότητα σε όλους τους τομείς. Δεν ήταν λοιπόν παράξενο γιατί εγκαταστάθηκαν εκεί Έλληνες φωτογράφοι που εργάστηκαν από τα τέλη του 19ου και τις πρώτες δυο δεκαετίες του 20ού αιώνα.

Πριν αναφερθούν όμως οι επαγγελματίες φωτογράφοι της πόλης, εκείνη την περίοδο, αξίζει μνείας ένας ερασιτέχνης φωτογράφος της. Πρόκειται για τον δικηγόρο Μιχαήλ Παπάζογλου, ο οποίος πρότεινε, σε εκτενές άρθρο του μια σειρά βελτιώσεων της ”αυτόματης εμφάνισης πλακών σε δοχεία”. Οι προτάσεις του αυτές δημοσιεύτηκαν στο γαλλικό περιοδικό ”Photo Revue”, στις 15 Ιουλίου του 1896, με ιδιαίτερα κολακευτικά σχόλια. Δυστυχώς δεν υπάρχουν άλλες πληροφορίες για τον δυναμικό αυτό ερασιτέχνη φωτογράφο. Θα ήταν παρακινδυνευμένο να γινόταν εκτίμηση για το ποιός ήταν ο πρώτος Έλληνας φωτογράφος που εργάστηκε στο Μοναστήρι.

Την εποχή του Παπάζογλου όμως εργάστηκαν δυο από τους αδελφούς Λιόντα. Λίγο αργότερα θα εγκατασταθούν εκεί και οι αδελφοί Μανάκη.

Η οικογένεια Λιόντα
Το περίτεχνο, όπως φαντάζει σήμερα, φωτογραφικό σήμα του Γεωργίου Λιόντα σε δυο γλώσσες.

Ο πιο γνωστός είναι ο Γεώργιος Λιόντας. Σύμφωνα δε με ανεπιβεβαίωτη πληροφορία, συνεργάστηκε μαζί του, για ένα διάστημα, και ο αδελφός του Μιχαήλ Λιόντας, που είχε το βασικό του φωτογραφείο στη Θεσσαλονίκη.

Η καταγωγή της περίφημης αυτής οικογένειας των φωτογράφων που κυριολεκτικά κατέκλυσαν όλο τον βορειοελλαδικό χώρο είναι από την Πελοπόννησο και συγκεκριμένα από το Λεωνίδιο. Στα τέλη του 18ου αιώνα, τα οκτώ άρρενα αδέλφια Λέοντα ή Λιόντα εγκαταλείπουν το χωριό τους και ανεβαίνουν βορειότερα για την ανεύρεση καλύτερης τύχης. Ίσως στην προέλευση του ονόματος τους πρέπει να αναζητηθεί κάποια βυζαντινή ρίζα, πράγμα άλλωστε πολύ πιθανό, γιατί βυζαντινά κείμενα αναφερόμενα στη φραγκοκρατία της Πελοποννήσου, μιλούν για τοπικούς άρχοντες-φεουδάρχες (τιμαριούχους) με το όνομα ΛΕΟΝΤΑΣ. Άλλωστε γενικότερα στη βυζαντινή ιστοριογραφία το όνομα ΛΕΩ-ΛΕΟΝΤΑΣ αναφέρεται συχνότατα, ακόμη και σαν αυτοκρατορικό. Έτσι από τις αρχές του 19ου αιώνα το όνομα αυτό απαντάται σε Κοζάνη, Μοναστήρι, Γιάννενα, Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική, Θράκη κ.α.

Οι σίγουρες πληροφορίες που έχουμε για τη γενεαλογία των φωτογράφων ”Λιόντα”, ξεκινούν από τον Γεώργιο Λέοντα που έζησε και πέθανε στη Θεσσαλονίκη τον 19ο αιώνα. Αυτός είχε 6 παιδιά, τον Μιχαήλ, τον Χρήστο, τον Θεόδωρο, τον Γιώργο, τον Κυριάκο και τον Νικόλαο. Όλοι τους με εξαίρεση τον Κυριάκο (ήταν γεωπόνος στο τσιφλίκι του Χατζηλαζάρου στο Γιάνετς -σημερινό Μεταλλικό Κιλκίς- και ασχολήθηκε ελάχιστα με τη φωτογραφία) εξωτερίκευαν κάποιες έμφυτες καλλιτεχνικές τάσεις εκδίδοντας με επιτυχία στη ζωγραφική και τη φωτογραφία που σαν νέα τεχνική απεικόνισης τραβάει αμέσως το ενδιαφέρον τους.

Ο Μητροπολίτης Πελαγονίας Αμβρόσιος Σταυριανός σε καρτ μπινέτ του Γεωργίου Λιόντα. Η οικογένεια Λιόντα κατέκλυσε τον βορειοελλαδικό χώρο έχοντας από τον 19ο αι. το γνωστότερο και βασικότερο φωτογραφείο στη Θεσσαλονίκη. Το πότε ακριβώς ο Γεώργιος Λιόντας εμφανίζεται και πότε εγκαταλείπει το Μοναστήρι παραμένει ανεξακρίβωτο.

Γύρω στα 1908 τοποθετείται η παρουσία των συνεταίρων Σωτηρίου Πίντζα και του Λάζαρου Κερκελέ. Όμως η μόνη πληροφορία που υπάρχει για τους δυο αυτούς φωτογράφους προέρχεται από διαφήμισή τους στην εφημερίδα το ”Φως” που εκδιδόταν στο Μοναστήρι, όπου μεταξύ των άλλων ανέφεραν: ”[..] πως ως γνωστόν η επιτυχία έγκειται εν των φωτισμό, τη στάσεσι και τη καθαρότητι (sic), ανέκαθεν δε ημείς εκείνα ως το κύριον μέλημα ημών προς ικανοποίησιν και των μάλλον απαιτητικών επιδείξαμεν […].

Αδελφοί Μανάκια
Οι αδελφοί Γιαννάκης και Μίλτος Μανάκια με τις αδελφές τους Βασιλική και Στεργιανή στην είσοδο του κινηματογράφου τους στο Μοναστήρι. Από την Αβδέλλα, ένα βλαχοχώρι της Πίνδου, δεν είναι τόσο η παρουσία τους στη φωτογραφία, όσο, κυρίως στον κινηματογράφο στον οποίο θεωρούνται σκαπανείς στα Βαλκάνια.

Οι αδελφοί Γιάννης και Μιλτιάδης Μανάκη (το επίθετο Μανάκια με το οποίο συχνά αναφέρονται είναι μεταγενέστερο, γιουγκοσλαβικό), γεννήθηκαν στην Αβδέλλα, ένα βλαχοχώρι της Δυτικής Μακεδονίας. Ασχολήθηκαν με τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο στον οποίο θεωρούνται σκαπανείς στα Βαλκάνια.

Το 1898, ο Γιάννης, ο μεγαλύτερος από τους δυο, άνοιξε φωτογραφείο στα Γιάννενα. Το 1905 μετεγκαταστάθηκε στο Μοναστήρι, οικονομικό, διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο της Βορειοδυτικής Μακεδονίας, στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπου άνοιξε φωτογραφείο. Τον Μάιο του 1905 έφερε από το Λονδίνο τη Boiscope, την πρώτη κινηματογραφική μηχανή στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Με αυτήν την μηχανή, και αφού μύησε και τον αδελφό του Μίλτο, γύρισαν στην Αβδέλλα την πρώτη τους κινηματογραφική ταινία με τίτλο ”Υφάντρες” και πρωταγωνίστρια την ηλικίας 117 (!) χρονών γιαγιά τους.

Τα πολλά χρήματα όμως τα κέρδιζαν από τη φωτογραφία. Τα καλοκαίρια πήγαιναν στην Αβδέλλα και στα γύρω χωριά και φωτογράφιζαν χωριά, εκκλησίες, μετακινήσεις των Βλάχων προς τα πεδινά της Θεσσαλίας. Εκτός από τους ντόπιους είχαν και πελάτες στο εξωτερικό. Έδεναν στο Παρίσι περίτεχνα και χρυσόδετα άλμπουμ με φωτογραφίες της Αβδέλλας, της Σαμαρίνας, της Σμίξης, του Περιβολιού, αλλά και άλλων περιοχών και τα πουλούσαν στους πολυάριθμους Έλληνες μετανάστες σε όλο τον κόσμο.

Ο κινηματογράφος ”Cine Manaki” στο Μοναστήρι.
Λίγο πριν από τον τελευταίο πόλεμο κάηκε ολοσχερώς.

Το ”Κινο-Θέατρο” τους που ήταν παράλληλα και φωτογραφείο, ήταν πασίγνωστο σε όλα τα Βαλκάνια. Μεγάλος αριθμός από τις γυάλινες πλάκες των προσωπικοτήτων που φωτογράφισαν -δεσποτάδες της Μακεδονίας, Τούρκους πασάδες, Μακεδονομάχους και καπεταναίους- αρκετές από τις ταινίες τους διατηρούνται μέχρι σήμερα στο Μοναστήρι. Μόνο που οι Γιουγκοσλάβοι θεώρησαν καλό να… πολιτογραφήσουν τους δυο αδελφούς σαν δικούς τους, και να κυκλοφορήσουν μάλιστα και σχετικό γραμματόσημο προς τιμήν τους. Κατά την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων του 1912-13 οι αδελφοί Μανάκη διέτρεχαν όλη την Μακεδονία φωτογραφίζοντας. Ορισμένες από τις φωτογραφίες τους αυτές τις τύπωσαν σε καρτ-ποστάλ. Υπήρξαν οι πρώτοι που φωτογράφησαν την είσοδο του ελληνικού στρατού στον σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης.

Οι Αδελφοί Λιόντα και οι Αδελφοί Μανάκη υπήρξαν σημαντικοί φωτογράφοι. Και δεν είναι τυχαίο που επέλεξαν να εργαστούν στο Μοναστήρι.

Πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ – ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ, Κυριακή 16 Δεκεμβρίου 2001, Αφιέρωμα: Μοναστήρι ή Βιτώλια.

Σημείωση: Για τους Αδελφούς Μανάκια έχει προηγηθεί αφιέρωμα των ”Επτά Ημερών” δημοσιευμένο στις 2 Ιουνίου 1996 με τίτλο ”Τα Βαλκάνια με το βλέμμα των Μανάκια”.

Πηγή: Βλαχόφωνοι