Archive

Posts Tagged ‘Αγγεία’

Στο φως αρχαία μυστικά της Ν. Πιερίας


Τμήμα ενός οικισμού της Εποχής του Χαλκού έφεραν στο φως οι ανασκαφές που πραγματοποιούνται στην περιοχή του Πλαταμώνα, στο πλαίσιο της κατασκευής της νέας εθνικής οδού.

Στο φως αρχαία μυστικά της Ν. Πιερίας Τμήμα ενός οικισμού της Εποχής του Χαλκού έφεραν στο φως οι ανασκαφές που πραγματοποιούνται στην περιοχή του Πλαταμώνα, στο πλαίσιο της κατασκευής της νέας εθνικής οδού.

Τμήμα ενός οικισμού της Εποχής του Χαλκού έφεραν στο φως οι σωστικές ανασκαφές που πραγματοποιούνται στην περιοχή του Πλαταμώνα, στο πλαίσιο της κατασκευής της νέας εθνικής οδού. Στα έξι κτίρια που ανασκάφηκαν βρέθηκαν πολλά καθημερινά αντικείμενα, τα οποία καλύπτουν ένα αρχαιολογικό κενό για την ιστορία της περιοχής του Μακεδονικού Ολύμπου την Εποχή του Χαλκού.

Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε προκειμένου να κατασκευαστούν τα ανοιχτά τμήματα που θα συνδέσουν τη σήραγγα του Πλαταμώνα με το βόρειο κομμάτι του εθνικού οδικού δικτύου. Την ευθύνη του ανασκαφικού έργου είχε η αρχαιολογική υπηρεσία της Πιερίας, ενώ την υλοποίηση ανέλαβε η κοινοπραξία που κατασκευάζει το έργο (MKC – Maliakos – Kleidi Construction Company, για λογαριασμό της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου).

Η αρχαιολογική ανασκαφή έφερε στο φως τμήματα από έξι κτίρια, τα οποία χρονολογούνται στη Μέση και Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Τρία από αυτά είναι αψιδωτά, με το καλύτερα διατηρημένο να έχει διαστάσεις 7Χ2 μέτρα. Ένα από τα κτίρια ήταν δίχωρο, όπως αποδεικνύει η ύπαρξη μεσοτοιχίας με άνοιγμα εισόδου. Όπως εξηγεί η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας Έλενα Παπασταύρου, «αυτός ο τύπος κτιρίου δεν είναι άγνωστος στην περιοχή, καθώς σε μικρή απόσταση από τον οικισμό, στο πλαίσιο του ίδιου κατασκευαστικού έργου στη θέση Ρέμα Ξυδιάς, εντοπίστηκαν δύο αψιδωτά κτίρια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Πρόκειται για έναν αρχιτεκτονικό τύπο που εμφανίζεται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού και επιβιώνει, με βάση τα παραδείγματα της νότιας Πιερίας και στην Ύστερη Εποχή, σε μια περίοδο που επικρατεί στον ελλαδικό χώρο ο τύπος του ορθογώνιου κτιρίου-μεγάρου»…. Συνεχίζεται: Στο φως αρχαία μυστικά της Ν. Πιερίας

Στο φως η αγορά της αρχαίας Πέλλας

Στην πρωτεύουσα του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου και των διαδόχων τους, την Πέλλα, ανασκάπτεται το εμπορικό και διοικητικό της κέντρο. Σε μια έκταση πάνω από 70.000 τμ, στην καρδιά της αρχαίας πόλης, γύρω από μια τεράστια κεντρική πλατεία σταδιακά αποκαλύπτεται ένα συγκρότημα από στοές και σειρές χώρων πίσω τους, στους οποίους ήταν εγκατεστημένα τα αρχεία, η έδρα των αρχόντων της πόλης, άλλες δημόσιες υπηρεσίες, εργαστήρια και καταστήματα.H ανασκαφή πεδίου στην πανεπιστημιακή ανασκαφή της Αγορά της Πέλλας κατά το 2012 επικεντρώθηκε στη βόρεια και ανατολική στοά, στην κεντρική αυλή και στην περιοχή του δημόσιου αρχείου της Πέλλας με στόχο τη συγκέντρωση συμπληρωματικών στοιχείων που σχετίζονταν με την τελική δημοσίευση του συγκροτήματος.

1. ΒΟΡΕΙΑ ΣΤΟΑ
Με στόχο την ανασκαφική προεργασία για την υλοποίηση στα πλαίσια του ΕΣΠΑ της μελέτης συντήρησης και αποκατάστασης που είχε υποβληθεί από τον Τομέα Αρχαιολογίας του ΑΠΘ και εκτελείται από το Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων για την Εκτέλεση Αρχαιολογικών Έργων, καθαρίστηκε αριθμός χώρων ως το στρώμα καταστροφής των κεραμίδων οροφής. Ικανός αριθμός κεραμίδων οροφής ήταν ενσφράγιστες και έφεραν την επιγραφή ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ, ενώ σε άλλες είχαν αποτυπωθεί μονογράμματα και ονόματα με συμπληρωματικά μονογράμματα ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ.

Τα περιορισμένα, σε σχέση με χώρους της ανατολικής στοάς ευρήματα, αποτελούνταν από χρηστικά και αποθηκευτικά αγγεία, αγνύθες, νομίσματα και λίγα μεταλλικά αντικείμενα. Το σύνολο των ευρημάτων του στρώματος καταστροφής, που εντοπίστηκε στο τελευταίο δάπεδο μας οδηγούν στον ύστερο 2ο αι. π.Χ. με τελευταίο όριο τις αρχές του 1ου αι. π.Χ. Η προκαταρκτική δηλαδή εικόνα των κινητών ευρημάτων δεν διαφοροποιεί την δημοσιοποιημένη εικόνα της τελικής καταστροφής της Αγοράς και της ελληνιστικής Πέλλας γενικότερα που τοποθετείται στις αρχές του 1ου αι. π.Χ.

Μεγάλα τμήματα της τοιχοποιίας των χώρων περιλαμβάνουν υλικό σε δεύτερη χρήση, μετά από μια ευρείας έκτασης καταστροφής, πιθανότατα φυσικής, ενώ σε όλους τους ερευνημένους χώρους αποκαλύφτηκαν οι πρώτοι αναβαθμοί κλιμάκων, που οδηγούσαν σε όροφο, έτσι ώστε οριστικά λύνεται το πρόβλημα της ύπαρξης ορόφου σε όλη τη βόρεια πλευρά του μοναδικού σε μέγεθος συγκροτήματος, μήκους περίπου 65 μ..

Θησαυροί χάλκινων νομισμάτων κάτω από τα παλιότερα δάπεδα και διάφορα κεραμικά ευρήματα χρονολογούνται στο τελευταίο τέταρτο του τέταρτου αι. π.Χ. Επιβεβαιώνεται έτσι η κατασκευή της πτέρυγας αυτής περί τα τέλη του 4ου αι. π.Χ. Η χρονολόγηση αυτή επιβεβαιώνεται και από ικανή σε αριθμό κεραμική του γεμίσματος των θεμελίων της πρώτης φάσης του οικοδομήματος.

2. ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΟΑ
Κατά την φετινή περίοδο στην ανατολική στοά, όπως και κατά την προηγούμενη περίοδο, διεξήχθη περιορισμένη έρευνα κάτω από τα δάπεδα μερικών χώρων με στόχο τη συλλογή πληροφοριών χρήσης τους πριν από την τελική φάση, ενώ στην οδό που ορίζει την αγορά από ανατολικά ολοκληρώθηκε η πορεία γραμμής υδροδότησης με πυκνό σύστημα πηλοσωλήνων… Ακόμα επιβεβαιώθηκε η αλλαγή της στάθμης του οδοστρώματος της οδού ανά τους αιώνες με την απόρριψη διαφόρων εμπορικών και εργαστηριακών καταλοίπων σε όλο το μήκος της οδού, που αποτελούν σημαντικότατα μέσα απόδειξης της οικονομικής ευρωστίας της πόλης ανά τους αιώνες .

3. ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΙ Οικοδομικό Τετράγωνο Ι/6 (νότια του αρχείου).
Στην οδό δυτικά του δημόσιου αρχείου, έξω από τη βορειοδυτική του γωνία ερευνήθηκε λάκκος με απορρίμματα (εικ.4). Ακόμα καθαρίστηκε ο ανοιχτός χώρος στα νότια και νοτιοανατολικά του αρχείου, που καταλαμβάνει τη ΝΔ γωνία του ορθογώνιου όγκου της Αγοράς. Στην περιοχή αυτή εντοπίστηκε με δοκιμαστικές τομές αρχικά ορθογώνιο οικοδόμημα, που διατηρείται στο ύψος μόνο της υποθεμελίωσης, αφού είχε λιθοσυληθεί συστηματικά ως το ύψος της ευθυντηρίας του, η οποία αποτελείτο από μεγάλους εγγώνιους λίθους. Παρά την διαρπαγή των λίθων της διατηρήθηκε ένα μεγάλο μέρος από το στρώμα καταστροφής των κεραμίδων οροφής που ήταν λακωνικού τύπου.

Το οικοδόμημα είναι ελεύθερο από όλες τις πλευρές και διαιρείται σε δύο άνισους χώρους με εγκάρσιο τοίχο. Η μορφή του είναι ναόσχημη και έχει εξωτερικές διαστάσεις 16.20 χ 7,90. Κατάλοιπα από δωρικούς σφονδύλους, τμήματα από κιονόκρανα και αποσπασματικά επίκρανα παραστάδων που βρέθηκαν στη βόρεια πλευρά του με μεγάλη πιθανότητα σηματοδοτούν τη διαμόρφωση εισόδου στην πλευρά αυτή με δύο κίονες ανάμεσα σε παραστάδες. Η επιμέλεια τοποθέτησης των λίθων θεμελίωσης με την άριστη επεξεργασία της επιφάνειάς τους δηλώνουν και την υψηλή ποιότητα της κατασκευής, πράγμα που επιβεβαιώνεται και από την παρουσία κονιαμάτων λευκού, ερυθρού και μαύρου χρώματος. Κατά την επόμενη ανασκαφική περίοδο προγραμματίζεται η ολοκλήρωση της έρευνάς του. Βασικός στόχος είναι η αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής μορφής του ΝΑΟΥ και η ταύτιση της λατρευόμενης σε αυτόν θεότητας μέσα από τη συλλογή κινητών ευρημάτων στο εσωτερικό του, αλλά και στον περιβάλλοντα χώρο. Η θέση του είναι κεντρική. Το οικοδομικό τετράγωνο στο οποίο κατασκευάστηκε ο ναός παρέμεινε ελεύθερο για την εξυπηρέτηση των αναγκών της λατρείας. Επομένως, και η λατρευόμενη σε αυτόν θεότητα ήταν σημαντική για την πόλη της Πέλλας και το Μακεδονικό Βασίλειο.

Γενικά κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο βρέθηκε μεγάλος αριθμός νομισμάτων. Από αυτά λίγα είναι και αργυρά. Μεγάλος είναι και ο αριθμός των πήλινων αγγείων, των αποθηκευτικών αγγείων. Πολλά από αυτά φέρουν ενσφράγιστες λαβές. Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται αρκετά αποσπασματικά ειδώλια, λυχνάρια, αλλά και μεταλλικά αντικείμενα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και μια σιδερένια παραγναθίδα.

Στο εκπαιδευτικά πρόγραμμα μετείχε ικανός αριθμός φοιτητών/τριών από ελληνικά πανεπιστήμια και ιδρύματα της αλλοδαπής που εκπαιδεύτηκε σε ανασκαφικές μεθόδους πεδίου, αρχές συντήρησης, καταλογογράφησης και ηλεκτρονικής τεκμηρίωσης του ανασκαφικού υλικού».

Η ανακοίνωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 21 Μαρτίου 2013 και ώρα 10.45, στην Αίθουσα Τελετών του παλαιού κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., στο πλαίσιο του Συνεδρίου για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Πηγή: history-of-Macedonia

Αρχαιολογία: H αρχαία Βέργη (2005 – 2010)

Αρχαιολογία: H αρχαία Βέργη (2005   2010)
Η αρχαία Βέργη βρίσκεται στη σημερινή περιοχή του Νέου Σκοπού Σερρών στην ανατολική όχθη του ποταμού Στρυμόνα, στις όχθες της λίμνης του Αχινού που ταυτίζεται με την αναφερόμενη στις αρχαίες πηγές Κερκινίτιδα λίμνη. Πρόκειται για πολύ σημαντική αρχαία πόλη που γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη από τα τέλη του 6ου, κατά τον 5ο, τον 4ο αι. π.Χ. μέχρι και τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους.

Υπήρξε σημαντικός εμπορικός σταθμός, αρχαίο εμπόριο, θασιακή αποικία σε απόσταση 200 σταδίων από την αρχαία Αμφίπολη που διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στις εμπορικές και πολιτιστικές συναλλαγές Αιγαίου και Βαλκανίων λόγω του πλωτού ποταμού Στρυμόνα. Με βάση τη μέχρι τώρα αρχαιολογική έρευνα υπάρχει απόλυτη ταύτιση του αρχαίου οικισμού και της νεκρόπολης που εντοπίστηκε στον Νέο Σκοπό με την αρχαία Βέργη.

Κατά το 2005 άρχισε ανασκαφική έρευνα στην αρχαία νεκρόπολη και σε τμήμα του αρχαίου οικισμού, η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα με επιτυχία. Εντοπίστηκε ελληνιστικό νεκροταφείο του τέλους του 3ου-αρχών του 2ου αι. π.Χ. (δέκα ασύλητοι λακκοειδείς τάφοι (εικ. 1, 4 α-γ) με πλήθος κτερισμάτων, όπως πήλινα αγγεία (εικ. 2, 6), ειδώλια (εικ. 7), ασημένια και χρυσά κοσμήματα (εικ. 3, 5 αβ), καθώς και ρωμαϊκό νεκροταφείο του 3ου αι. μ.Χ. (28 ρωμαϊκοί τάφοι κεραμοσκεπείς (εικ. 8 α-γ), καλυβίτες και ορθογώνιοι κιβωτιόσχημοι με κτερίσματα (εικ. 9 α-β), όπως πήλινα αγγεία, ειδώλια, κοσμήματα).

Από το 2006 μέχρι το 2010 ανασκάφηκε ένα μέρος του αρχαίου οικισμού (εικ. 10-11), η συνολική έκταση του οποίου καλύπτει 60 στρέμματα, με σπίτια, αποθέτες και λοιπούς οικιστικούς χώρους από τα τέλη του 6ου μέχρι και τις αρχές του 4ου αι. π.Χ. (εικ. 12).

Βρέθηκαν σημαντικά ασημένια και χάλκινα αρχαία νομίσματα του 5ου και των αρχών του 4ου αι. π.Χ. (εικ. 14 α-δ), όπως ένας αξιόλογος θησαυρός 80 ασημένιων νομισμάτων (εικ. 13) που χρονολογείται στις αρχές του 4ου αι. π.Χ. Ακόμη βρέθηκε κεραμική (εικ. 15, 16 α-δ), επιτραπέζια και αποθηκευτική, μελανόμορφη, ερυθρόμορφη και άβαφη, μαγειρικά σκεύη, αμφορείς (εικ. 17 α-ε), ειδώλια, κοσμήματα χρυσά, ασημένια, χάλκινα και οστέινα, καθώς και σιδερένια εργαλεία.

Η συνέχιση της ανασκαφικής έρευνας στην περιοχή θα φέρει στο φως και άλλα αξιόλογα ευρήματα εμπλουτίζοντας τις γνώσεις μας για τη σημαντική αυτή θέση.

Αρχαιολογία: H αρχαία Βέργη (2005   2010)

Αρχαιολογία: H αρχαία Βέργη (2005   2010)

Αρχαιολογία: H αρχαία Βέργη (2005   2010)

Αρχαιολογία: H αρχαία Βέργη (2005   2010)

Αρχαιολογία: H αρχαία Βέργη (2005   2010)

Eικόνα 12. Επιγραφή

Αρχαιολογία: H αρχαία Βέργη (2005   2010)

KH’ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

Πηγή: history-of-Μacedonia

Μια από τις πρώτες… Θεσσαλονικιές

ΤΗΣ ΓΙΩΤΑΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η ενταφιασμένη νεαρή γυναίκα ήταν στεφανωμένη και έφερε στα αφτιά χρυσά σκουλαρίκια. Εντός του τάφου βρέθηκε ακόμη ένας χάλκινος καθρέφτης, αλλά και μια εγχάρακτη επιγραφή. Η γυναίκα αυτή ήταν μια από τις πρώτες κατοίκους της Θεσσαλονίκης, αφού η ταφή της προσδιορίζεται τις πρώτες δεκαετίες του 3ου αι. π.Χ.

Το στεφάνι είναι το ένατο που ήρθε στο φως κατά τη διάρκεια των εργασιών του μετρό στο εργοτάξιο, στο Σταθμό Δημοκρατίας. Με αφορμή το εύρημα αυτό, η προϊσταμένη της ΙΣΤ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Βασιλική Μισαηλίδου, μίλησε στον «ΑτΚ» και γι’ αυτό, αλλά και για ευρήματα του δυτικού νεκροταφείου της αρχαίας Θεσσαλονίκης, που αποκαλύφθηκε στην περιοχή, τονίζοντας πώς τα νεκροταφεία φαίνεται ότι κρατούν τα μυστικά της καθημερινής ζωής των απλών ανθρώπων. Κάπως σαν αρχαίο δημοτολόγιο που μπορεί να προσφέρει δημογραφικά στοιχεία για τον πληθυσμό της πόλης.

«Ηταν ένα απρόβλεπτο εύρημα. Είναι και αυτό χρυσό και εξίσου περίτεχνο και σπάνιο», είπε για το χρυσό στεφάνι η κ. Μισαηλίδου. «Στο ανατολικό νεκροταφείο υπήρχαν δυο τάφοι, όπου είχαν εντοπιστεί από τέσσερα στεφάνια στον καθένα. Εδώ, στη συγκεκριμένη ταφή βρέθηκε μόνο αυτό, πάνω στο κρανίο μιας γυναίκας που υπολογίζουμε κάπου στα 25 χρόνια. Φαίνεται ότι είναι παρόμοιας τεχνικής με τα πρώτα που εντοπίστηκαν. Εξάλλου, δεν πρέπει να υπήρχαν και πολλά εργαστήρια που ασχολούνταν με την κατασκευή αντίστοιχων στεφανιών. Επίσης, η νεκρή φορούσε χρυσά ενώτια (σκουλαρίκια) στα αφτιά, ενώ μέσα στον τάφο βρέθηκε και ένα χάλκινο κάτοπτρο (καθρέφτης), αλλά και μια εγχάρακτη επιγραφή, την οποία ωστόσο μελετάμε ακόμα. Είναι ενδιαφέρον ότι ο τάφος στον οποίο βρέθηκε ήταν μεν σχετικά απλός, αλλά μεγάλος για τα δεδομένα του νεκροταφείου, που είναι πολύ πυκνοί οι τάφοι. Κάποιες φορές, όταν οι τάφοι είναι απλοί, διαθέτουν πιο σημαντικά κτερίσματα. Αλλες φορές, όταν είναι πιο φροντισμένος εξωτερικά ο τάφος, μπορεί να μη μένουν λεφτά για να τοποθετήσουν σημαντικά κτερίσματα. Πάντως, η γυναίκα αυτή πρέπει να είναι από τις πρώτες κατοίκους και τις πρώτες νεκρές της Θεσσαλονίκης. Η ταφή χρονολογείται στις πρώτες δεκαετίες του 3ου αιώνα π.Χ. ενώ η πόλη ιδρύεται το 316 π.Χ.», πρόσθεσε.

Ο «γραμματέας» και ο «αθλητής»
Οπως τόνισε, η σημασία του νεκροταφείου, που χρονολογείται από τις αρχές του 3ου αι. π.Χ. μέχρι τον 4ο αι. μ.Χ., είναι μεγάλη. «Αυτό το νεκροταφείο είναι κοντά στην πόλη και έχει ιδιαίτερη αξία, επειδή είναι αρκετά πυκνό και επειδή αναπτύχθηκε δίπλα σ’ ένα δρόμο. Ενα τμήμα του δε σώζεται, επειδή εκ των υστέρων λειτούργησε ως αποθηκευτικός χώρος, με αποτέλεσμα να ισοπεδωθούν παλιότερα τμήματά του. Εχουν αποκαλυφθεί περισσότεροι από 200 τάφοι σε μια αναλογικά μικρή έκταση, με ποικίλες μορφές (κιβωτιόσχημοι, λακκοειδείς, κεραμοσκεπείς), ενώ προκύπτουν και σημαντικά ταφικά έθιμα. Εχουμε, λοιπόν, και καύση και ενταφιασμό. Γίνονταν επιτόπιες μεγάλες πυρές σε μεγάλους λάκκους και μετά έπαιρναν τα οστά και τα πήγαιναν σε τεφροδόχα αγγεία και τα έθαβαν εκεί. Τόσες πολλές πυρές και δεδομένης και της έλλειψης χώρου, συναντούμε πρώτη φορά. Ισως να πρόκειται και για οικογενειακές πυρές, έχουν μάλιστα και περιβόλους γύρω-γύρω, ενώ μια από τις ιδιομορφίες είναι και οι βωμοί ή βωμοειδείς κατασκευές που λειτουργούσαν ως σήμανση για τους τάφους. Δηλαδή μπορεί κάτω ή δίπλα από τους τάφους να υπήρχαν βωμοί που έμοιαζαν με κύβο ή που είχαν κυκλικό σχήμα και που μάλιστα κάποιες φορές ήταν επιχρυσωμένοι εξωτερικά», επισήμανε.

Εντυπωσιακά είναι τα κτερίσματα που εντοπίστηκαν στην ανασκαφή και που πολλές φορές μαρτυρούν στοιχεία για την κοινωνική τάξη, την επαγγελματική ιδιότητα, ακόμα και για τις συνήθειες του νεκρού. «Εντοπίστηκαν κοσμήματα, μυροδοχεία, γυάλινα αγγεία (κάποια μάλιστα βρέθηκαν “τσαλακωμένα” επειδή ρίχνονταν στις πυρές, αλλά είναι ευδιάκριτο το προ της πυράς σχήμα τους), βρέθηκαν ειδώλια (γυναικείες μορφές, και βοοειδή), ενώ κάποια από τα κτερίσματα χαρακτηρίζουν το νεκρό και ως προς την επαγγελματική του ιδιότητα. Για παράδειγμα, σε κάποιες ταφές βρέθηκαν οστέινα μελανοδοχεία με τις γραφίδες τους, οπότε μπορούμε να συμπεράνουμε ότι επρόκειτο για κάποιο είδος γραμματέα. Αλλού πάλι ήρθαν στο φως στιλαγγίδες (συγκεκριμένα ένας κρίκος με δυο στιλαγγίδες), ένα είδος εργαλείου που χρησιμοποιούνταν για να μαζεύει το λίπος από τα σώματα των αθλητών μετά τους αγώνες. Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι ο νεκρός αυτός είχε σχέση με τον αθλητισμό. Τέλος, εντοπίστηκαν νομίσματα, αλλού ο κλασικός χαρώνειος οβολός, το απαραίτητο κατά τις αρχαίες παραδόσεις νόμισμα για το πέρασμα των νεκρών στον Κάτω Κόσμο, και αλλού νομίσματα μέσα σε πουγγί, που κρατούσε στο χέρι ο νεκρός», τόνισε.

Πηγή: history-of-Macedonia