Archive

Posts Tagged ‘Ανάκτορο Φιλίππου – Αιγές’

Ο τάφος του Φιλίππου του Αρριδαίου και της Ευρυδίκης βρέθηκε στις Αιγές

Χρονολογείται στο τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα
Τάφος του φιλίππου Γ' του Αρριδαίου

Τον τάφο του Φιλίππου Γ´Αρριδαίου της Μακεδονίας και της συζύγου του Ευρυδίκης, που ο Κάσσανδρος είχε ανακομίσει τα οστά τους στις Αιγές ταυτίζει με αρκετή βεβαιότητα η αρχαιολόγος κυρία Αγγελική Κοτταρίδη με ένα από τα μνημεία της ταφικής βασιλικής συστάδας των Τημενιδών, που έχει εντοπισθεί στο νεκροταφείο της αρχαίας πόλης. Ο τάφος, που χρονολογείται στο τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα «τεκμηριώνει την χαρακτηριστική για τις βασιλικές συστάδες διαχρονική χρήση, που εδώ πλησιάζει τους τρεις αιώνες, κάτι που ακολουθεί προφανώς την εξέλιξη της δυναστείας των Τημενιδών», όπως ανέφερε χθες το βράδυ η αρχαιολόγος στο Αρχαιολογικό Συνέδριο για τις έρευνες στη Μακεδονία που πραγματοποιείται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

Με ιδιαίτερα μεγάλο προθάλαμο (πλάτος 3,85 μέτρα και μήκος 3,55) και θάλαμο 3,85 Χ 4,30 μέτρα, παρουσιάζει μία ιδιομορφία παρόμοια εκείνης του τάφου του Φιλίππου Β´ που προκύπτει από την ανάγκη να τοποθετηθεί στον προθάλαμό του μια δεύτερη κλίνη για τη νεκρή, που βρισκόταν θαμμένη εκεί. «Φαίνεται πως φιλοξενούσε δύο ταφές, μία στον θάλαμο, του άνδρα στον οποίο ανήκε το σιδερένιο κράνος που βρέθηκε εκεί και μία στον προθάλαμο», θεωρεί λοιπόν η κυρία Κοτταρίδη. Να σημειωθεί ότι ο συγκεκριμένος τάφος που ερευνήθηκε το 1987 από την καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ κυρία Στέλλα Δρούγου βρέθηκε κατεστραμένιος αν και διέσωζε την ιωνική του πρόσοψη.

Πέραν αυτού τρεις ακόμη τάφοι και τα κατάλοιπα δύο υπέργειων μνημείων εντοπίσθηκαν εδώ και ένα χρόνο, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη το έργο της ανάπλασης και ανάδειξης του νεκροταφείου των τύμβων και της βασιλικής συστάδας των Τημενιδών, που χρηματοδοτείται με 1.860.000 Ε από το ΕΣΠΑ. Τα έφεραν στο φως οι ανασκαφικοί καθαρισμοί και οι δοκιμαστικές τομές που έγιναν για την κατασκευή του στεγάστρου.

Συγκεκριμένα:
Τρία εντυπωσιακά μνημεία βρέθηκαν εν σειρά ανάμεσα στους μακεδονικούς τάφους και στην ομάδα των παλαιότερα ανασκαμμένων τάφων της συστάδας. Πρόκειται για ένα μεγάλο λιθόκτιστο κιβωτιόσχημο τάφο που σώζεται σχεδόν σε όλο του το ύψος, με λευκά κονιάματα στους τοίχους, λιτά διακοσμημένος με μπλε και κόκκινες ζωγραφιστές ταινίες και με το χαρακτηριστικό λίθινο βάθρο, που ορίζει τη θέση της νεκρικής κλίνης και της τεφροδόχου τοποθετημένο στη νότια πλευρά. Ο τάφος αυτός αποκαλύφθηκε στη μέση της σειράς, ενώ βόρεια και νότια από αυτόν υπάρχουν δύο άλλοι μνημειακοί τάφοι ενός αρχιτεκτονικού τύπου που ήταν άγνωστος ως τώρα.

Ο νότιος, η ανασκαφή του οποίου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, είναι καταστραμμένος σε σημαντικό βαθμό, όμως ο βόρειος σώζεται σε πολύ καλύτερη κατάσταση και όπως λέει η αρχαιολόγος αποτελεί τον άμεσο πρόγονο των λεγόμενων «μακεδονικών» τάφων. Ο συγκεκριμένος, το εσωτερικό ύψος του οποίου οπωσδήποτε ξεπερνούσε τα 4,50 μέτρα έχει τη μορφή μιας ευρύχωρης υπόστυλης ορθογώνιας αίθουσας με διαστάσεις περίπου 7Χ5 μέτρα. Δύο αράβδωτοι ιωνικοί κίονες με αρκετά ψηλές τετράγωνες βάσεις υποβάσταζαν την προφανώς λίθινη οροφή της αίθουσας ενώ ημικίονες προσέδιδαν κομψότητα και μεγαλοπρέπεια στον χώρο. Στις γωνίες αντί παραστάδες υπάρχουν τεταρτοκίονες με ελικωτά κιονόκρανα. Ενα από τα κιονόκρανα μάλιστα βρέθηκε καλυμμένο με λευκό κονίαμα και με διακόσμηση σε γάλαζιο και κόκκινο χρώμα.

«Ολοι οι τάφοι βρέθηκαν βίαια λεηλατημένοι, γεγονός που πιθανότατα συνδέεται με την καταστροφή της βασιλικής νεκρόπολης των Αιγών το 276 π.Χ. από τους γαλάτες μισθοφόρους του Πύρρου ενώ ένα χρυσό βελανίδι που βρέθηκε στον κιβωτιόσχημο τάφο μαρτυρά την παρουσία χρυσού στεφανιού βελανιδιάς, γεγονός που σημαίνει ότι ο κάτοχος του ήταν άντρας», λέει η κυρία Κοτταρίδη. Στην ίδια κατεύθυνση οδηγούν και τα ίχνη από έναν χάλκινο φολιδωτό θώρακα που βρέθηκαν στον υπόστυλο τάφο, ενώ δεν λείπουν και τα χρυσά δισκάρια με το χαρακτηριστικό αστέρι που βρέθηκαν παρά τη σύληση και στους τρεις τάφους.

Από τις ανασκαφές εξάλλου εντοπίσθηκαν τα πενιχρά κατάλοιπα ενός μνημειακού οικοδομήματος που από ένα νόμισμα του Περδίκκα Β’ χρονολογείται στα 454-413 π.Χ. ενώ με υπέργειο σήμα-μνημείο σχετίζονται και τα εξαιρετικής ποιότητας θραύσματα ενός πολύπλοκου μεγάλου και ολόγλυφου φυτικού κοσμήματος με ελικωτά βλαστάρια μπουμπούκια και φύλλα άκανθας που μοιάζει με το κεντρικό ακρωτήριο του Παρθενώνα.

Πηγή: history-of-Macedonia από το Βήμα

Το “σπίτι” του Μεγ.Αλεξάνδρου στη Μακεδονία: Το αρχιτεκτονικό μανιφέστο της ιδανικής πολιτείας των επίλεκτων

Αρχέτυπο των ανακτόρων σε ολόκληρο τον κόσμο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ένα κτίριο δημόσιο, που στέγαζε τις δομές της βασιλικής εξουσίας θεωρείται το ανάκτορο του Φιλίππου στις Αιγές, όπως απέδειξε η ανασκαφή, η τεκμηρίωση και η ανάδειξή του.
Στην ημερίδα για το Ανάκτορο των Αιγών, που πραγματοποιήθηκε στη Μίεζα της Μακεδονίας με τη συμμετοχή διεθνούς κύρους επιστημόνων, η δρ. Αγγελική Κοτταρίδη, προϊσταμένη της ΙΖ’ ΕΠΚΑ, παρουσιάζοντας λεπτομερώς τα νέα στοιχεία που προέκυψαν από τις εργασίες στο μνημείο τα δύο τελευταία χρόνια, υπήρξε αποκαλυπτική: «Ο μεγαλοφυής αρχιτέκτονας του ανακτόρου των Αιγών, συγχωνεύοντας με τρόπο εξαιρετικά εφευρετικό και πρωτοποριακό στοιχεία παραδοσιακά και ριζοσπαστικές επινοήσεις, δημιουργεί ένα πρωτοποριακό κτίριο, σχεδιασμένο να γίνει το αρχιτεκτονικό μανιφέστο της ιδανικής πολιτείας των επίλεκτων, η χειροπιαστή διατύπωση στο χώρο της ιδέας της πεφωτισμένης ηγεμονίας», είπε.

«Και αυτό γιατί το ανάκτορο δεν λειτουργούσε ως βασιλική κατοικία αλλά ως δημόσιο κτίριο, το οποίο εξέφραζε τα πιστεύω και την επηρεασμένη από τις αντιλήψεις του Πλάτωνα ιδεολογία του Μακεδόνα βασιλιά!», συμπλήρωσε για όσους δεν κατάλαβαν.

Πραγματικά, με έκταση τρισήμισι φορές όσο αυτή του Παρθενώνα – υπολογίζεται ότι είναι μεγαλύτερη των 12.500 τ.μ. – το μεγαλοπρεπές κτίσμα εντυπωσιάζει με το μέγεθός του, τις καινοτομίες στην αρχιτεκτονική σχεδίασή του και την πολυτέλεια, που χαρακτηρίζει τους μεμονωμένους χώρους του.

Για παράδειγμα, στο Ανάκτορο των Αιγών υπάρχουν οι πρώτες πλήρως διαμορφωμένες διώροφες στοές και κυρίως το ίδιο το περιστύλιο, η «καρδιά» του ανακτόρου.

Επιπλέον, η έρευνα των τελευταίων χρόνων συνέβαλε στην πλήρη αποκατάσταση της μορφής του τεράστιου κτιρίου. Υπάρχουν μάλιστα τόσα αρχιτεκτονικά μέλη, που έχουν ήδη συντηρηθεί και μελετηθεί, ώστε να καταστεί δυνατή η αναστήλωση του άνω ορόφου του πρόπυλου με τα λίθινα ψευδοπαράθυρα και των στοών της πρόσοψης.

Η αναστήλωση αυτή ωστόσο δεν θα γίνει in situ, αλλά στο μεγάλο αίθριο του κεντρικού κτιρίου του πολυκεντρικού μουσείου των Αιγών, η κατασκευή του οποίου χρηματοδοτείται σαν έργο προτεραιότητας από το ΕΣΠΑ (ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας).

Ενα ακόμη όφελος των νέων ερευνών είναι η ασφαλής χρονολόγηση της ανέγερσής του. Είναι σαφές, έτσι, πως ολόκληρο το συγκρότημα – δηλαδή το κεντρικό και το δυτικό, βοηθητικό περιστύλιο – σχεδιάστηκε και κτίστηκε ως ένα σύνολο η κατασκευή του οποίου ολοκληρώθηκε στο διάστημα από τα μέσα περίπου του 4ου π.Χ. αιώνα ως το 336 π.Χ.

Σύμφωνα με την έρευνα, μάλιστα, ο σχεδιασμός και οι χαράξεις του κτηρίου, ακολουθούν με αξιοθαύμαστη ακρίβεια το μαθηματικό και φιλοσοφικό πρότυπο, που βασίζεται στην «ιερή αναλογία» της χρυσής τομής (αριθμός φ). «Σε αυτήν ενσωματώνεται το χρυσό πυθαγόρειο τρίγωνο, αλλά και η ιδέα του Πλάτωνα για την κατασκευή της “Ψυχής του Κόσμου”, όπως διατυπώνεται στον Τίμαιο, σαν μια αλληλουχία κανονικών, γεωμετρικών σχημάτων, που αποτυπώνουν στο χώρο την επτάβαθμη ακολουθία των πρώτων δυνάμεων του 2 και του 3 (1, 2, 3, 4, 9, 8, 27)», όπως είπε.

Η ίδια θεωρεί εξάλλου ότι όλα αυτά αποτελούν αδιάψευστα στοιχεία που αποδεικνύουν τον λεπτομερή και καλά μελετημένο σχεδιασμό ενός πρωτοποριακού κτιρίου το οποίο εξέφραζε τη βασιλική εξουσία ως ένωση του υπερβατικού με το εγκόσμιο.

Κατόπιν αυτών, κατά τη διάρκεια της ημερίδας έγινε η διαπίστωση ότι η συμβολή της μακεδονικής αρχιτεκτονικής στις μετέπειτα εποχές είναι εμφανής τόσο στα κοσμικά όσο και σε θρησκευτικά κτίρια, όπως στα πρώιμα ισλαμικά τεμένη που διατηρούν την μορφή του περιστυλίου.

Ερευνητές, άλλωστε, που έχουν εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία του αντικείμενου από διάφορες θέσεις του ελληνιστικού κόσμου, επιβεβαίωσαν την τεράστια σημασία των ριζοσπαστικών αλλαγών που έγιναν στην αρχιτεκτονική και γενικότερα στην τέχνη στα χρόνια του Φιλίππου Β΄, οι οποίες αποτέλεσαν το θεμέλιο της κληρονομιάς του Μεγαλέξανδρου και των διαδόχων του στον κόσμο.

Να σημειωθεί ότι το έργο της στερέωσης – συντήρησης – ανάταξης και αναστήλωσης του ανακτόρου των Αιγών ανελήφθη το 2007 και προχωρεί με εντατικούς ρυθμούς.

Πηγή: i-reportergr.com