Archive

Posts Tagged ‘ΕΑΜ’

Οι δωσίλογοι της Θεσσαλονίκης

Εξώφυλλο βιβλίου: "Έλληνες εναντίων Ελλήνων"

Όσο ψάχνει κανείς, βρίσκει. Ο Στράτος Δορδανάς έψαξε για τους δωσίλογους της Θεσσαλονίκης και το αποτέλεσμα είναι το βιβλίο «Έλληνες εναντίον Ελλήνων», Εκδόσεις επίκεντρο, 2006. Με το βιβλίο αυτό μαθαίνουμε ποιοι ήταν οι δωσίλογοι της Θεσσαλονίκης, πόσοι ήταν, ποιες ήταν οι διαφοροποιήσεις τους, τι ακριβώς έκαναν και ποια τύχη τους περίμενε μετά την αποχώρηση των Γερμανών.

Ο Δορδανάς χρησιμοποιεί τον υπότιτλο «ο κόσμος των Ταγμάτων Ασφαλείας στην κατοχική Θεσσαλονίκη, 1941-1944», παρ’ όλο που και ο ίδιος δεν τον θεωρεί ικανοποιητικό: οι ένοπλες ομάδες στη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία δεν είχαν καμιά σχέση με την κατοχική κυβέρνηση Ράλλη, ούτε λογοδοτούσαν σε αυτήν. Η εξάρτηση τους ήταν αποκλειστικά από τους Γερμανούς, οι οποίοι τις εξόπλιζαν και τις έλεγχαν, για να έχουν ήσυχο το κεφάλι τους στη σφηκοφωλιά της Μακεδονίας, την οποία, ας μη ξεχνάμε ότι διεκδικούσαν οι σύμμαχοί τους Βούλγαροι. Ακόμα περισσότερο, στη Θεσσαλονίκη ευδοκίμησε ένα φρούτο που δεν πρόκοψε ιδιαίτερα αλλού: κάποιοι «ηγέτες» του δωσιλογικού χώρου ήταν όχι απλά τυχοδιώκτες ή αντικομμουνιστές, αλλά εθνικοκοσοσιαλιστές. Ταυτίζονταν δηλαδή και ιδεολογικά με το Τρίτο Ράιχ. Τα ένοπλα αυτά μορφώματα βρισκόντουσαν συνήθως σε αντιπαράθεση και με τους ελληνικούς κατοχικούς θεσμούς (πχ τη Χωροφυλακή ή τις πολιτικές διοικήσεις διάφορων περιοχών). Στην πραγματικότητα, με το πανίσχυρο άλλοθι της προσήλωσης στο Τρίτο Ράιχ, δρούσαν ως ομάδες αδίσταχτων κακοποιών εις βάρος του πληθυσμού και δεν έδιναν λογαριασμό πουθενά. Με προτεραιότητα την προσπάθεια εξόντωσης των «κομμουνιστών», βεβαίως, η οποία όμως δε μπορούσε να σταθεί σε οποιονδήποτε σοβαρό έλεγχο, καθώς οι ίδιοι διάλεγαν τους «στόχους», οι ίδιοι ήταν εκτελεστικά όργανα και δικαστές, οι ίδιοι ήταν οι βασανιστές αλλά και οι δήμιοι των θυμάτων τους.

Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις εγκληματικές δωσιλογικές συμμορίες (Πούλου, Βήχου, Δάγκουλα κλπ) οι οποίες δεν ξεπέρασαν ποτέ τις λίγες εκατοντάδες ενόπλων και σπιούνων και του πραγματικά μαζικού ένοπλου (με Γερμανικά όπλα) αντικομουνιστικού κινήματος (ποντιακού, κυρίως) των τριών Παπαδόπουλων, που είχε τραγική κατάληξη στην πολυαίμακτη μάχη του Κιλκίς.

Είμαι σίγουρος ότι έχετε ήδη μπερδευτεί. Ας προσπαθήσουμε να τα βάλουμε σε μια σειρά.

Οι σημαντικότεροι δωσίλογοι στην κατοχική Θεσσαλονίκη
1. Γεώργιος Πούλος
Καταγόταν από τον Πλάτανο της ορεινής Ναυπακτίας. Απότακτος αντισυνταγματάρχης, βενιζελικός. Συμμετείχε στη Μικρασιατική Εκστρατεία και στο κίνημα του 1935. Μετά την κατάκτηση της χώρας από τους Γερμανούς προσπάθησε να δραστηριοποιηθεί πολιτικά, ως εθνικοσοσιαλιστής πλέον, με μηδαμινά αποτελέσματα. Σχημάτισε στη Θεσσαλονίκη μια ομάδα ενόπλων τραμπούκων, από 120 περίπου μέλη, τα οποία επιδόθηκαν κυρίως σε πλιάτσικο, με αποτέλεσμα οι Γερμανοί να τους διαλύσουν. Η συνεργασία όμως με τον Πούλο συνεχίστηκε. Το καλοκαίρι του ’43 ο Πούλος εγκαταλείπει την «πολιτική» και στρέφεται στον ένοπλο αγώνα κατά του ΕΛΑΣ στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, επικεφαλής 300 περίπου ανδρών, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους ήταν τυχοδιώκτες. Οι άντρες αυτοί κατατάχτηκαν για τα προνόμια που εξασφάλιζαν και δευτερευόντως εξαιτίας του μαχητικού αντικομμουνισμού τους, σε συνδυασμό με τον αντισλαυϊσμό και αντιβουλγαρισμό. Πολλοί ήταν άνεργοι Θεσσαλονικείς, που δελεάστηκαν από το συσσίτιο, το μισθό, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη (και για τις οικογένειες) και τα λοιπά προνόμια. Το σώμα του Πούλου διακρίθηκε για τη σκληρότητα εναντίον των αμάχων και για το πλιάτσικο στο οποίο επιδόθηκε. Οι Γερμανοί τον χρησιμοποιούσαν, τον ανεχόντουσαν αλλά και τον περιφρονούσαν. Την ίδια περιφρόνηση προς τον Πούλο έδειχναν οι ελληνικές κατοχικές αρχές (πχ ο Χρυσοχόου, η αστυνομία της Θεσσαλονίκης κλπ) αλλά και οι Άγγλοι. Ένας μικρός αριθμός ενόπλων του Πούλου παρέμεινε εντός της Θεσσαλονίκης, όπου συνελάμβανε και βασάνιζε «κομμουνιστάς», οι οποίοι στη συνέχεια οδηγούνταν στο στρατόπεδο «Παύλος Μελάς».

Ο Πούλος και οι άντρες τους ακολούθησαν συντεταγμένοι τους αποχωρούντες Γερμανούς και πολέμησαν για λογαριασμό του Τρίτου Ράιχ σε βορειότερα κλίματα. Επέστρεψε στην Ελλάδα για να δικαστεί ως δωσίλογος και μετά τη δίκη του εκτελέστηκε.

2. Γεώργιος Σπυρίδης
Πόντιος πρόσφυγας. Ήταν εγκατεστημένος στη Δράμα, όπου δραστηριοποιήθηκε ως Γερμανόφιλος πριν τον πόλεμο, ως αρχηγός κόμματος. Ο «αρχηγός» ήταν πολιτικά εντελώς ασήμαντος, κατάφερε όμως να αναγνωριστεί στη Θεσσαλονίκη, στις αρχές της κατοχικής περιόδου ως αρχηγός του δεύτερου φιλοναζιστικού κόμματος (το πρώτο ήταν του Πούλου). Η καριέρα του τελείωσε σύντομα και άδοξα, καθώς βρέθηκε στο Γεντί Κουλέ, καταδικασμένος για καταχρήσεις. Φεύγοντας οι Γερμανοί τον ελευθέρωσαν και τον πήραν μαζί τους, αλλά αργότερα ξαναβρέθηκε, άθελά του, στην Ελλάδα για να δικαστεί ως δωσίλογος.

3. Γρηγόριος Παζιώνης
Δραμινός κι αυτός, ήταν υπαρχηγός του Σπυρίδη και τον διαδέχτηκε στην ηγεσία του «κόμματος» μετά τη φυλάκισή του. Μισούσε θανάσιμα τη Βουλγαρία (ο πατέρας του είχε πεθάνει αιχμάλωτος των Βουλγάρων, σε καταναγκαστικά έργα και ο ίδιος υπήρξε όμηρος, σε σκληρές συνθήκες) και είχε προσανατολιστεί μετά τη Μικρασιατική καταστροφή προς τη Γερμανία. Το 1929 εκλέχτηκες δήμαρχος Δράμας και αργότερα διορίστηκε νομάρχης Χαλκιδικής και Έβρου. Με την κατοχή ήρθε στη Θεσσαλονίκη, διορισμένος σε ανώτερη υπαλληλική θέση και δραστηριοποιήθηκε πολιτικά. Σε αντίθεση με τον Σπυρίδη ήταν πολιτικά συγκροτημένος, αλλά κι αυτός επιδόθηκε στην κλοπή και στους εκβιασμούς των πολιτών, εκμεταλλευόμενος τη θέση του. Ταυτόχρονα, καλλιεργούσε το «κόμμα» του και τις σχέσεις του με τους Γερμανούς, στους οποίους πρότεινε τη δημιουργία εθνικοσοσιαλιστικής κυβέρνησης στην Ελλάδα. Το καλοκαίρι του ’44 μπήκε κι αυτός στο Γεντί Κουλέ και λίγο αργότερα ακολούθησε τους αποχωρούντες Γερμανούς. Δικάστηκε ως δωσίλογος, αλλά δεν μπόρεσα να εντοπίσω την ποινή που του επιβλήθηκε.

4. Διονύσιος Αγάθος.
Κερκυραίος. Αντίθετα με τους Σπυρίδη και Ποζιώνη, αυτός ήταν εκτός από Γερμανόφιλος και Βουλγαρόφιλος (σερσέ λα φαμ, η γυναίκα του ήταν Βουλγάρα). Συνταγματάρχης του Μηχανικού, πολέμησε στον ελληνο-ιταλικό πόλεμο, καταδικάστηκε από στρατοδικείο σε θάνατο και γλίτωσε την εκτέλεση λόγω της κατάρρευσης του μετώπου. Ήταν πολλά χρόνια πριν τον πόλεμο πράκτορας των Γερμανών, με τους οποίους συνεργάστηκε αμέσως στη Θεσσαλονίκη, σε Γραφείο Πληροφοριών (αντικατασκοπίας). Το μπουμπούκι αυτό κατέδιδε Έλληνες, τους οποίους οι Γερμανοί φυλάκιζαν. Στη συνέχεια έπαιρνε από τους οικείους τους λίρες, για να τους απελευθερώσει. Υπήρξε ο στενότερος συνεργάτης του σημαντικότερου (πλην, αφανούς) δωσίλογου της Θεσσαλονίκης, του Λάσκαρη Παπαναούμ, περί του οποίου στη συνέχεια. Όταν φυλακίστηκε και ο Παζιώνης, ο Αγάθος ανέλαβε αρχηγός, τρίτος κατά σειρά, του φιλοναζιστικού «κόμματος». Δικάστηκε ως δωσίλογος, αλλά δεν μπόρεσα να εντοπίσω την ποινή που του επιβλήθηκε.

5. Βασίλειος Έξαρχος
Kαθηγητής Θεολογικής του ΑΠΘ. Αθηναίος, με καταγωγή από το Καλέντζι Ιωαννίνων. Συνεργάστηκε με τους Γερμανούς ως μεταφραστής, αλλά και ως προπαγανδιστής. Ανέλαβε αρχηγός κέντρου Θεσσαλονίκης του φιλοναζιστικού «κόμματος» ΕΕΕ. Ήταν ο σοβαρότερος ίσως Έλληνας ιδεολόγος εθνικοσοσιαλιστής. Τον Αύγουστο του ’44, μετά από πέντε μήνες «πολιτικής» δράσης ως αρχηγός του κέντρου πόλεως, κατέφυγε στην Αθήνα. Προφανώς είναι αυτός που ενέπνευσε την καρικατούρα του δωσίλογου καθηγητή της Φιλοσοφικής του ΑΠΘ στο μυθιστόρημα «απόψε δεν θα έχουμε φίλους» ( 1)

6. Νικόλαος Ζωγράφος
Από τη Βέροια, δικηγόρος, εθνικοσοσιαλιστής. Τον αναφέρω γιατί έπαιξε σημαντικό πολιτικό ρόλο στους «πολιτικούς» κύκλους των δωσίλογων και γιατί από το καλοκαίρι του ’43 βρέθηκε επικεφαλής ενός γραφείου πληροφοριών υπό την αιγίδα των ΕΕΕ Αθηνών. Κυρίως όμως διότι το Σύνδεσμό του στελέχωσαν άνθρωποι της αστικής και μεγαλοαστικής τάξης της Θεσσαλονίκης, μεταξύ αυτών βιομήχανοι, πολιτευτές, δικηγόροι, γιατροί, έμποροι, δημοσιογράφοι, στρατιωτικοί, ανώτεροι κρατικοί υπάλληλοι, επιχειρηματίες, αρχιτέκτονες, μηχανικοί (Δορδανάς, σελ. 141). Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον να τη δούμε αυτή τη λίστα τηςμεγαλοαστικής και αστικής Θεσσαλονίκης…

7. Αντώνιος Βήχος
Μεταλλειολόγος, από την Κερατέα Αττικής. Μόλις ο Πούλος αποχώρησε από τη Θεσσαλονίκη, τον αντικατάστησε σχηματίζοντας ένοπλη ομάδα από 500-700 άτομα, σύμφωνα με τον Χρυσοχόου. 200 έμεναν εντός της Θεσσαλονίκης και οι υπόλοιποι 500 ήταν εγκατεστημένοι στα χωριά δυτικά, περί τον Αξιό. Ο μεγάλος αριθμός των ανδρών του Βήχου αμφισβητείται από άλλες πηγές, οι οποίες τονίζουν ότι ο Βήχος «είχε» μονάχα περί τους 50 και οι υπόλοιποι ανήκαν σε άλλους οπλαρχηγούς, δηλαδή στους τρεις Παπαδόπουλους (της Κοζάνης, του Κιλκίς και του Κούκου). Σύντομα έπεσε διχόνοια στην ομάδα Βήχου, η οποία άρχισε να φυλλορροεί, ειδικά από τους αξιωματικούς που είχαν αρχικά προσχωρήσει. Στο μεταξύ, μέσα στη Θεσσαλονίκη οι ένοπλοι του Βήχου επιδόθηκαν σε πλιατσικολογία («αναγκαστικές εισφορές») αλλά και συλλήψεις και εκτελέσεις, συνήθως μετά από φριχτά βασανιστήρια, τα οποία γινόντουσαν στο άντρο της δωσιλογικής συμμορίας, Πολωνίας 20 (Αλεξάνδρου Σβώλου, σήμερα). Την ίδια συμπεριφορά έδειχναν και οι «Βηχικοί» στην επαρχία, ενώ η οργάνωση είχε τις χειρότερες δυνατές σχέσεις με την αστυνομία της πόλης. Ο Βήχος, ο οποίος είχε πάρει πολύ ψηλά τον αμανέ, συνελήφθη και φυλακίστηκε από τους Γερμανούς, οι οποίοι κρέμασαν το πρωτοπαλίκαρό του Αϊβαλιώτη στον Άγιο Αθανάσιο. Ο Βήχος μεταφέρθηκε στη Γερμανία και επέστρεψε στην Ελλάδα για να δικαστεί, ως δωσίλογος. Στην ηγεσία τον διαδέχτηκε, για τον ελάχιστο χρόνο που απέμενε, ο έφεδρος Ταγματάρχης Πέτρος Ιωαννίδης, από την Καβάλα, ο οποίος στα 1961 οδηγήθηκε στη φυλακή καταδικασμένος σε ισόβια κάθειρξη, ως δωσίλογος. Οι άντρες του Βήχου, μετά το απαραίτητο κοσκίνισμα, εντάχτηκαν στις ομάδες των τριών Παπαδόπουλων. Ο ΕΕΣ (Εθνικός Ελληνικός Στρατος) με επικεφαλής τον τουρκόφωνο πόντιο Κυριάκο Παπαδόπουλο, ήταν από το καλοκαίρι του ’44 ως το τέλος η κύρια ελληνική ένοπλη δύναμη που συνεργαζόταν με τους Γερμανούς, μέσα και έξω από τη Θεσσαλονίκη.

Ο Βήχος πέθανε στις 30 Οκτωβρίου 1948 στην Αθήνα από παθολογικά αίτια. Επάνω στη ληξιαρχική πράξη θανάτου του κάποιος έγραψε με κόκκινη μελάνη τη φράση «λειτουργία της Θείας Δίκης ως προς τον Βήχον». (2)

8. Κυριάκος Παπαδόπουλος (Κισά Μπατζάκ)
Εδώ τα πράγματα σοβαρεύουν. Γιατί αν όλοι οι προηγούμενοι υπηρέτησαν τους Γερμανούς με τη θέλησή τους, σε ένα συνδυασμό απατεωνίστικου καιροσκοπισμού και ιδεολογίας, ο Κισά Μπατζάκ (Κοντοπόδαρος) τους προσέγγισε κάτω από την αδήριτη ανάγκη της σύγκρουσής του με τον ΕΛΑΣ. Είναι αστείο ακόμα και να ειπωθεί ότι ο τουρκόφωνος αυτός επαγγελματίας πολεμιστής (ήταν οπλαρχηγός στον Πόντο) είχε την παραμικρή ροπή προς τον εθνικοσοσιαλισμό, τον οποίο πιθανότατα δεν καταλάβαινε. Είναι γεγονός όμως ότι ενόψει του μείζονος (κατ’ αυτόν) καθήκοντος, δηλαδή της αντιπαράθεσης με τον ΕΛΑΣ, συνεργάστηκε με τους Γερμανούς και μάλιστα λίαν επωφελώς γι’ αυτούς, καθώς δεν ήταν στρατηλάτης της φακής, όπως ο Πούλος ή ο Βήχος, αλλά πραγματικός, σκληροτράχηλος πολεμιστής. Επέκτεινε έτσι την προσωπική του τραγωδία σε χιλιάδες τουρκόφωνους (κυρίως) πόντιους που τον ακολούθησαν και σφαγιάστηκαν στο Κιλκίς, ακολουθώντας πιστά τις επιλογές των αρχηγών τους και κυρίως τις δικές του.

Ο Κυριάκος Παπαδόπουλος γεννήθηκε στον Δυτικό Πόντο, όπου και σχημάτισε την πρώτη αντάρτικη ομάδα. Υπήρξε επικεφαλής του ποντιακού αντάρτικου ως το τέλος. Στα 1924 εγκαταστάθηκε στον Κούκο της Πιερίας. Στην αρχή της κατοχής πήγε στην Ήπειρο για να αγοράσει όπλα που είχε εγκαταλείψει ο ελληνικός στρατός. Λέγεται ότι έφερε περί τα 1500 όπλα στην Πιερία, αριθμός που φαντάζει υπερβολικός. Δείχνει ωστόσο την απόφαση των τουρκόφωνων ποντίων να υπερασπιστούν μόνοι τους, με το όπλο στο χέρι, τα χωριά τους και τις οικογένειές τους.

Ο ΕΛΑΣ, όπως και η ΠΑΟ, προσπάθησε να εντάξει τον Παπαδόπουλο στις γραμμές του, γεγονός που θα σήμαινε ταυτόχρονη ένταξη και όλου του τουρκόφωνου ποντιακού στοιχείου της περιοχής. Η προσπάθεια όμως έγινε άτσαλα, με τον συνήθη τρόπο του ΕΛΑΣ, χωρίς να δίνεται κανένα περιθώριο αυτονομίας στις κινήσεις και τη διοίκηση. Από την πλευρά του οπλαρχηγού υπήρχε ήδη έντονη εχθρότητα προς τους Ρώσους κομμουνιστές, οι οποίοι είχαν βοηθήσει τον Κεμάλ, εις βάρος του δικού του αγώνα. Για τους λόγους αυτούς, ο αρραβώνας με τον ΕΛΑΣ δεν έγινε ποτέ. Και σα να μην έφτανε αυτό, στο τέλος μιας συνάντησης στελεχών του ΕΛΑΣ με τον Κισά Μπατζάκ, έγινε μια αποτυχημένη απόπειρα εναντίον του. Ακολούθησαν εμφύλιες συγκρούσεις μεταξύ ΕΛΑΣ και ΠΑΟ, από την άνοιξη ως το φθινόπωρο του 1943, με επικράτηση του ΕΛΑΣ και αποχώρηση των άλλων αντιεαμικών από την περιοχή. Ωστόσο, ο Κισά Μπατζάκ παρέμεινε επιτόπου, ως επικεφαλής όσων ένοπλων αντι-εαμικών είχαν απομείνει.

Τότε μπήκαν στο παιγνίδι οι Γερμανοί. Ο Κισα Μπατζάκ τους ζήτησε να μην έρθουν στον Κούκο, ο οποίος ήταν γεμάτος όπλα, για να μπορέσει να συνεχίσει την άμυνά του έναντι του ΕΛΑΣ. Οι Γερμανοί συμφώνησαν ευχαρίστως, χωρίς όμως να δώσουν πρόσθετο οπλισμό, όπως ζητούσε ο πόντιος οπλαρχηγός. Κάτι που έκαναν αργότερα, όταν ο Κούκος κατόρθωσε να αποκρούσει τις πρώτες επιθέσεις του ΕΛΑΣ, στο τέλος του 1943. Αποχωρώντας οι Ελασίτες πήραν μαζί τους περίπου 150 ομήρους, μεταξύ των οποίων η γυναίκα και η κόρη του Κισά Μπατζάκ. Η μάχη κράτησε από τις 17 έως τις 24 Νοεμβρίου 1943, οπότε επενέβησαν οι Γερμανοί υπέρ των αμυνομένων. Ένα μήνα αργότερα οι Γερμανοί απελευθέρωσαν τους ομήρους που είχε πάρει ο ΕΛΑΣ, εκτός από 8 που εκτελέστηκαν. Μεταξύ των 8 ήταν η γυναίκα και η κόρη του πόντιου αρχηγού.

Μετά από όλα αυτά ο Κισά Μπατζάκ βρέθηκε πολύ ενισχυμένος. Μπόρεσε να επεκτείνει την «άμυνα» εναντίον του ΕΛΑΣ σε πολλά χωριά της περιοχής, στα οποία δημιουργήθηκαν αντικομμουνιστικές επιτροπές, οι οποίες εξοπλίστηκαν και σχημάτισαν μεταξύ τους δίκτυο. Το άμεσο όφελος για τους Γερμανούς ήταν προφανές: ο ΕΛΑΣ δεν μπορούσε πλέον να απειλεί την Κατερίνη και τη σιδηροδρομική γραμμή, ενώ και οι γραμμές ανεφοδιασμού του έγιναν επισφαλείς. Σε μια από τις τοπικές συγκρούσεις με τον ΕΛΑΣ σκοτώθηκε και ο γιος του Κισά Μπατζάκ, γεγονός που αντί να κάμψει σκλήρυνε ακόμα περισσότερο το φρόνημα του οπλαρχηγού.

Το καλοκαίρι του ’44 ο Κισά Μπατζάκ, αδιαμφισβήτητος πλέον αρχηγός των αντιεαμικών δυνάμεων που συνεργάζονταν με τους Γερμανούς, μετέφερε την έδρα του στη Θεσσαλονίκη και από εκεί διηύθυνε τον πόλεμο κατά του ΕΛΑΣ σε ολόκληρη την Κεντρική και Δυτική Μακεδονία. Παράλληλα, βρέθηκε χρόνος για μια επίσκεψη στη Βιένη (!) και, φυσικά, για συγχαρητήριο τηλεγράφημα στον Χίτλερ, μετά την απόπειρα δολοφονίας του. Αλλά, οι Γερμανοί αποχωρούσαν. Έτσι, το τέλος του καλοκαιριού βρήκε τον Κισα Μπατζάκ να διαπραγματεύεται την ένταξή του στον ΕΔΕΣ, προκειμένου να σώσει την κατάσταση: ο ΕΛΑΣ περίμενε έτοιμος να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς και η κυβέρνηση του Καΐρου είχε καταδικάσει απερίφραστα τους συνεργάτες των Γερμανών.

Οι διαπραγματεύσεις με τον ΕΔΕΣ παραλίγο να πετύχουν, αλλά απέτυχαν – και ο βασικός λόγος ήταν η συμμετοχή του ΕΑΜ στην κυβέρνηση Παπανδρέου, η οποία, ως μείζων πολιτικός στόχος, επέβαλε στους Άγγλους την (καιροσκοπική και ανειλικρινή) καταδίκη των “Ταγμάτων”. Ο επίλογος γράφτηκε στο Κιλκίς (3), όπου μετά τη μάχη, προσπαθώντας να οδηγήσει εκτός μια μεγάλη ομάδα ανδρών του, ο Κισά Μπατζάκ τραυματίστηκε και αυτοκτόνησε.

Δε μπορεί κανείς να μη σκεφτεί ότι αν οι διαπραγματεύσεις με τον ΕΛΑΣ, για την ένταξη του Κυριάκου Παπαδόπουλου, άρα και των χιλιάδων ένοπλων τουρκόφωνων ποντίων, είχαν ευτυχή κατάληξη, η ιστορία της Αντίστασης και του Εμφυλίου πιθανόν να ήταν εντελώς διαφορετική, στην Κεντρική Μακεδονία. Σήμερα το όνομά του βρίσκεται επικεφαλής της λίστας με τους «φονευθέντες» στο ηρώο του Κούκου (4)

9. Αντώνιος Δάγκουλας
Ο Δάγκουλας ήταν πρόσφυγας από τη Μικρά Ασία, βενιζελικός. Ήταν, προπολεμικά, αυτοκινητιστής στα Γρεβενά. Ξεκίνησε εντασσόμενος στον ΕΛΑΣ, αλλά αποχώρησε. Χαρακτηρίστηκε έτσι «αντιδραστικός» και επιχειρήθηκε η εξόντωσή του, χωρίς επιτυχία. Οι Γερμανοί τον έφεραν στη Θεσσαλονίκη, τον Μάρτιο του ’44, όπου τέθηκε επικεφαλής της πλέον κακόφημης ομάδας, των «Δαγκουλαίων». Η ομάδα τους, γύρω στα 100 άτομα, είχε άμεση σχέση με τις Γερμανικές αρχές, από τις οποίες εξοπλίστηκε και «εκπαιδεύτηκε» για 15 μέρες, στο γήπεδο της ΧΑΝΘ. Είχαν δήθεν αστυνομικά καθήκοντα, αλλά στην πραγματικότητα ήταν εκτελεστικό απόσπασμα. Δε δίσταζαν δε να ξυλοφορτώνουν ακόμα και αστυνομικά όργανα. Βασικός τους στόχος, βέβαια, ήταν το ΕΑΜ. Οι Δαγκουλαίοι έκαναν μαζικές δολοφονίες το καλοκαίρι του ‘44 και μέχρι την αποχώρηση των Γερμανών, είτε στην κοίτη του Γαλλικού ποταμού, είτε αλλού. Η ομάδα αυτή έκανε και μπλόκα: Νέα Ευκαρπία, 31 Ιουλίου – 14 εκτελέσεις. Καλαμαριά, 13 Αυγούστου – 11 εκτελέσεις. Κάτω Τούμπα, 24 Σεπτεμβρίου – 7 εκτελέσεις. Επιδρομή 4ης Οκτωβρίου – 5 εκτελέσεις. Εννοείται ότι οι εγκληματίες αυτοί δεν παραμελούσαν καθόλου το πλιάτσικο, εις βάρος των θυμάτων τους, αλλά και του υπόλοιπου πληθυσμού. Ας μη θεωρηθεί όμως ότι οι 100 Δαγκουλαίοι ήταν μόνοι ή ξεκάρφωτοι: είχαν πολιτικές επαφές με τον εσμό των φιλοναζιστών της Θεσσαλονίκης, αλλά και με πολύ «καλό κόσμο», σύμφωνα τουλάχιστον με τις καταθέσεις που δόθηκαν στο δικαστικό τμήμα του ΕΛΑΣ, μετά την αποχώρηση των Γερμανών. Ότι υπήρχε σχέση συνευθύνης με κόσμο πέρα από την ομάδα είναι προφανές. Αλλιώς, δεν θα μπορούσε να ευδοκιμήσει ένα τέτοιο λουλούδι.

Όσο για το Δάγκουλα, πέθανε νοσηλευόμενος (τραυματίας) και το πτώμα του διαπομπεύτηκε στους δρόμους της Θεσσαλονίκης.

10. Τα μικρά πιράνχας του δωσιλογισμού
Τα ονόματα Κυλινδρέας (από τη Σμύρνη), Γραμματικόπουλος (πρόσφυγας από την Τραπεζούντα) Σούμπερτ (Γερμανός υπαξιωματικός), Βασιλείου (από το Ηράκλειο Κρήτης) δεν μας λένε πολλά. Όλοι αυτοί όμως έδρασαν επικεφαλής μικρών ή μεγαλύτερων ομάδων, στο πλευρό των Γερμανών και ο πληθυσμός της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας υπέφερε πολύ από αυτούς. Οι περισσότεροι είχαν κακό τέλος. Ανάμεσά τους βρισκόταν και ο Ξενοφών Γιοσμάς, ο οποίος έγινε πασίγνωστος αργότερα, με την εμπλοκή του στη δολοφονία του Λαμπράκη. Ακολούθησε κι αυτός τους Γερμανούς, έγινε και «υπουργός» της «κυβέρνησης» Τσιρονίκου στη Βιέννη, καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο, φυλακίστηκε και πήρε χάρη (μετατροπή της ποινής σε ισόβια) από τον Βασιλέα Γεώργιο Β’, στα 1950. Τη επόμενη χρονιά αποφυλακίστηκε, έχοντας μείνει συνολικά τρία (ή πέντε) χρόνια στη φυλακή. Πέθανε από εγκεφαλικό, στα 1975.

11. Λάσκαρης Παπαναούμ
Αφανής, πλην όμως ο σημαντικότερος δωσίλογος από όσους έδρασαν στη Θεσσαλονίκη. Καταγόταν από το Μοναστήρι, γιος δασκάλου, έμπορος ο ίδιος, έζησε προπολεμικά στη Γερμανία και πήρε γυναίκα Γερμανίδα (όπως και στην περίπτωση του Διονύσιου Αγάθου, σερσέ λα φαμ…). Από το 1938 είχε διοριστεί στο Γραφείο Αλλοδαπών της Αστυνομίας και ήταν πληροφοριοδότης των Γερμανών. Λέγεται ότι τη μέρα εισόδου των γερμανικών στρατευμάτων ο Παπαναούμ ανέβηκε σε ένα τανκ και γύρισε όλη την πόλη, πανηγυρίζοντας για το «ευτυχές» γεγονός.

Εξαρχής εργάστηκε ως αξιωματικός στη Γερμανική αντικατασκοπεία, δημιουργώντας ένα δίκτυο πρακτόρων σε όλη τη Μακεδονία. Καταδίωξε τους Άγγλους στρατιώτες που είχαν απομείνει σε ελληνικό έδαφος, αλλά και τους «αγγλόφιλους». Φυσικά, η δράση του ως επικεφαλής της αντικατασκοπίας ήταν έντονη μέσα στην πόλη της Θεσσαλονίκης: το δίκτυο των πρακτόρων του εντόπιζε και συλλάμβανε τους υπόπτους, οι οποίοι στη συνέχεια παραδίνονταν στους Γερμανούς.

Ο Παπαναούμ χρησιμοποίησε τη θέση του και την ισχύ του για να πλουτίσει, καθώς παράλληλα ασκούσε και το ευγενές επάγγελμα του μεγαλο-μαυραγορίτη. Αλλά το πεδίο στο οποίο διακρίθηκε ήταν άλλο: υπήρξε ο πρώτος (και ίσως ο μόνος) Έλληνας που έθεσε δημόσια, με αρθρογραφία, το «Εβραϊκό ζήτημα» – και μάλιστα κατηγορούσε τις Γερμανικές αρχές κατοχής για την ανοχή τους απέναντι στους Εβραίους της πόλης! Οι Γερμανοί αξιωματούχοι πικαρίστηκαν, αλλά το κατάπιαν. Άλλωστε, πολλοί από αυτούς έπαιρναν γενναίες μίζες από τα κέρδη του Παπαναούμ στη μαύρη αγορά.

Βέβαια, οι Γερμανοί δεν περίμεναν τον Παπαναούμ να τους καθοδηγήσει στο θέμα των Εβραίων – στις αρχές του 1943 άρχισαν τα πρώτα περιοριστικά και καταπιεστικά μέτρα, τα οποία ολοκληρώθηκαν με τη μεταφορά ολόκληρης της Εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης στα στρατόπεδα του θανάτου. Και τότε ήρθε η ώρα για τον σκοτεινό Παπαναούμ να πλουτίσει πραγματικά: έπεσε σαν το κοράκι πάνω στις εγκαταλειμμένες περιουσίες των Εβραίων και ιδιοποιήθηκε τις σημαντικότερες εβραϊκές επιχειρήσεις, από τις οποίες αποκόμισε εκατοντάδες χιλιάδες λίρες (μόνο από τη λεηλασία του καταστήματος υαλικών Μπενρουμπή, η λεία υπολογίστηκε σε περισσότερες από 150.000 λίρες). Το ίδιο συνέβη με όλα τα σημαντικά στελέχη του δωσιλογικού εσμού της Θεσσαλονίκης, τα οποία μοιράστηκαν μεταξύ τους τις επιχειρήσεις και τα σημαντικότερα καταστήματα, ενώ τα «μικρά πιράνχας» μοιράστηκαν τα ευτελέστερα μερίδια, από τις 2000 περίπου εβραϊκές επιχειρήσεις και καταστήματα.

Η εκμετάλλευση των καταδιωκόμενων Εβραίων πήρε και μιαν άλλη μορφή: οι πράκτορες του Παπαναούμ τους έπιαναν, αυτοί έδιναν μεγάλα ποσά για να εξαγοράσουν την ελευθερία τους και στη συνέχεια παραδίνονταν στους Γερμανούς. Κοντά στον Λάσκαρη, έγινε πάμπλουτος από τη λεηλασία των εβραϊκών περιουσιών και ο αδερφός του Ηφαιστίωνας Παπαναούμ. Αυτός έμεινε στην Ελλάδα μετά την αποχώρηση των Γερμανών και μάλλον δεν τον ενόχλησε κανείς.

Ο Παπαναούμ αποχώρησε και αυτός μαζί με τους Γερμανούς, μεταφέροντας μαζί του μεγάλο μέρος της λείας που είχε αποσπάσει από Έλληνες και Εβραίους και όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε ποτέ, αλλά έζησε το υπόλοιπο της ζωής του στη Γερμανία, η οποία υπήρξε εξαιρετικά στοργική μαζί του, καθώς του πρόσφερε και την Γερμανική υπηκοότητα! Ίσως εξαιτίας της σωστής χρήσης των εβραϊκών λιρών, ίσως λόγω της Γερμανίδας συζύγου του, ίσως γιατί οι Γερμανοί είδαν στο πρόσωπό του έναν «δικό τους» και τον προστάτεψαν. Ίσως για όλους αυτούς τους λόγους μαζί.

Επίλογος
Είδαμε τα σημαντικότερα πρόσωπα του δωσιλογισμού που έδρασαν στη Θεσσαλονίκη. Με την εξαίρεση του Κισά Μπατζάκ (Κυριάκου Παπαδόπουλου) ο οποίος συνιστά ειδική περίπτωση, όλοι οι υπόλοιποι συνδύαζαν χαρακτηριστικά υποκόσμου (ήταν δηλαδή κακοποιοί του κοινού ποινικού δικαίου, ληστές, κλεπταποδόχοι, εκβιαστές κλπ – ακόμα και οι αρχηγοί «κομμάτων», ακόμα και ο «ιδεολόγος» Παπαναούμ), με έναν ακραίο αντικομμουνισμό. Οι μισοί περίπου ήταν πρόσφυγες, οι υπόλοιποι από διάφορα μέρη της Ελλάδας. Κανένας δεν ήταν από καταγωγή Θεσσαλονικιός!

Μαζί με τους άντρες τους ήταν συνολικά λίγες εκατοντάδες (δεν συμπεριλαμβάνω τους ένοπλους του Παπαδόπουλου, ο οποίος άλλωστε έδρασε κυρίως εκτός Θεσσαλονίκης). Δεν ήταν πολλοί, αλλά δεν ήταν και λίγοι.

Τα θύματά τους ήταν εκατοντάδες ή μάλλον χιλιάδες. Πιθανότατα τα περισσότερα από αυτά δεν είχαν σχέση με το ΕΑΜ ή άλλες αντιστασιακές οργανώσεις. Αλλά όταν αυτό το αποφάσιζαν οι άντρες του Βήχου ή του Δάγκουλα, δεν μπορούσε κανείς να περιμένει τίποτα διαφορετικό.

Η ελίτ της Θεσσαλονίκης συνεργάστηκε με τους Γερμανούς και με τους δωσίλογους, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Χειροπιαστή απόδειξη υπάρχει στη λίστα των συνεργατών του Νικόλαου Ζωγράφου. Αλλά το έκανε με… διακριτικότητα, φροντίζοντας να μην εκτεθεί κανένα από τα μέλη της ανεπανόρθωτα.

Και οι επίσημες ελληνικές κατοχικές αρχές, πολιτικές και αστυνομικές; Η δράση τους στο θέμα της Μακεδονίας (εναντίον των Βουλγάρων) η παρουσία τόσων κραυγαλέων περιπτώσεων δωσιλογισμού, όπως τις είδαμε, οι απευθείας επαφές τους με την κυβέρνηση του Καΐρου και το Συμμαχικό Στρατηγείο, αλλά και οι πολιτικές εξελίξεις της ταραγμένης εκείνης περιόδου, τους άφησαν στο απυρόβλητο. Το «δικαστικό» του ΕΛΑΣ είχε έτοιμη μια μεγάλη και πλήρη λίστα με ονόματα (Χρυσοχόου, Σιμωνίδης, ηγεσία αστυνομίας Θεσσαλονίκης, στελέχη του κατοχικού κρατικού μηχανισμού κλπ), με δεδομένο ότι όλοι αυτοί συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς σε ένα τουλάχιστον ειδικό θέμα: κατά του ΕΑΜ. Η λίστα αυτή έμεινε ανενεργή.

Σε κάθε περίπτωση, τα ερωτήματα και οι απορίες, ειδικά για τη στάση της Θεσσαλονικιώτικης ελίτ, παραμένουν ακόμα αναπάντητα. Ελπίζω, όχι για πάντα.

Παραπομπές
1. Απόψε δεν έχουμε φίλους:http://panosz.wordpress.com/2010/07/23/suigeneris/
2. http://www.madata.gr/diafora/9023.html
3. Ο Ποντιακός Εμφύλιος: http://panosz.wordpress.com/2008/10/03/kilkis/
4. Κούκος μόνος: http://panosz.wordpress.com/2010/01/26/civil_war-41/

Πηγή: Maccunion

Φαήλος Κρανιδιώτης: «Αν οι Αλβανοί σοβινιστές απειλήσουν τους Έλληνες της Βορείου Ηπείρου, η Ελλάδα σαφώς και θα αντιδράσει»

Φαήλος Κρανιδιώτης

«Έχω μια αδερφή, κουκλίτσα αληθινή,
την λένε Βόρειο Ήπειρο την αγαπώ πολύ,
την λένε Βόρειο Ήπειρο την αγαπώ πολύ!!

Της κόψαν την φωνή, κουκλίτσα αληθινή,
Την πιάσανε αιχμάλωτη οι άπιστοι Αλβανοί

Και τώρα που μπορώ, το όπλο να κρατώ,
και ανήκω εις τον ένδοξο Ελληνικό στρατό
Θα ανέβω ένα πρωί, χωρίς διαταγή,
για να αγκαλιάσω στοργικά την δόλια μου αδερφή»

Ο Φαήλος Κρανιδιώτης μιλάει στην «Αυτόνομη» για το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα, την διακοπή των συντάξεων ΟΓΑ σε υπερήλικες Ομογενείς, την κατάσταση της Παιδείας στην Βόρειο Ήπειρο, τα δικαιώματα της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, αλλά και για την εθνικιστική ρητορική που έχει υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα η πολιτική τάξη της Αλβανίας.

«Τα Τίρανα έχουν να διανύσουν πολύ δρόμο μέχρι να γίνουν μια ευρωπαϊκή δημοκρατία» και «οι καλές σχέσεις με την Αλβανία πρέπει να είναι πάντοτε ευθέως ανάλογες με τον σεβασμό από αυτήν της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, είτε ζει σε αναγνωρισμένες μειονοτικές περιοχές είτε όχι», δηλώνει ο στενός συνεργάτης του Αντώνη Σαμαρά.

Ο πολιτικός με την ιδιαίτερη αγάπη για την Βόρειο Ηπειρο, στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα στον Μπερίσα και στους Ερυθρόμαυρους να αφήσουν στην άκρη τις αλυτρωτικές δηλώσεις και να μην ξεχνούν πως «ζουν από τα εμβάσματα από την Ελλάδα» γιατί «από μια επιδείνωση των σχέσεων με την Ελλάδα, μόνο χαμένη θα βγει η χώρα τους».

Στον ΓΙΩΡΓΟ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
– Γνωρίζουμε πως είστε καλός γνώστης του Βορειοηπειρωτικού, πότε ασχοληθήκατε για πρώτη φορά;
“Έχω μια αδερφή….”. Αυτό φταίει κι οι πρώτοι μου δάσκαλοι. Ασχολούμαι απ’ όταν θυμάμαι τον κόσμο. Κάποιοι μ’ έμαθαν που είναι τα πραγματικά όρια της Πατρίδας και τους χρωστώ ισόβια ευγνωμοσύνη. Μ’ έμαθαν πως τα απαράγραπτα εθνικά δικαιώματα και το καθήκον δεν δείχνουν διαβατήριο και δεν περνάνε συνοριακό έλεγχο. Αργότερα, φοιτητής, όταν είχα πλέον οργανωμένη πατριωτική δράση, θεώρησα στοιχειώδες καθήκον την συμμετοχή στις κινητοποιήσεις των Βορειοηπειρωτικών Οργανώσεων. Είναι συνεχείς οι αναφορές μου στο εθνικό θέμα στα κείμενα και στις παρεμβάσεις μου εδώ και 25-27 χρόνια. Η έμπρακτη ενασχόληση, τόσο πολιτικά, με αρθρογραφία, όσο και σαν μαχόμενος δικηγόρος, μου χάρισε πολύτιμους φίλους και φίλες από την Βόρειο Ήπειρο. Στο συνέδριο της ΝΔ το 2010, ήμουν ο πρώτος ομιλητής σύνεδρος. Μίλησα, όπως πάντα, για τον Ελληνισμό από την Απειρωτάν Χειμάρρα ως το ακρωτήρι του Αγίου Ανδρέα στην Καρπασία. Αυτή είναι η νοητή γραμμή της συνείδησης μου. «Το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας αποτελεί την νομική θεμελίωση της Αυτονομίας. Η Αλβανία να σεβαστεί τα δικαιώματα της ΕΕΜ»

– Για εσάς το θέμα της Βορείου Ηπείρου είναι ζήτημα εδαφικό ή ένα ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων;
Είναι και τα δύο. Από τη μία υπάρχει το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας και η νομική θεμελίωση της Αυτονομίας. Από την άλλη οι καλές σχέσεις και η καλή γειτονία με την Αλβανία πρέπει να είναι πάντοτε ευθέως ανάλογες με τον σεβασμό από αυτήν της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, είτε ζει σε αναγνωρισμένες μειονοτικές περιοχές είτε όχι, κι από την ευημερία της. Σε περίπτωση όμως κλιμάκωσης του αλβανικού σωβινισμού και κινδύνων για την ασφάλεια του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού, τα καθήκοντα της Ελληνικής Δημοκρατίας είναι πρόδηλα. Τα υποδεικνύει το δίκαιο και η Ιστορία. Ξέρουμε καλά αυτά τα ορεινά μονοπάτια. Τα έχουν ξαναπάρει οι πατεράδες κι οι παππούδες μας.

– Το τελευταίο διάστημα υπήρχαν έντονες πολιτικές εξελίξεις στην Αλβανία τόσο με τα αποτελέσματα της στημένης απογραφής όσο και με την εθνικιστική ρητορική που έχει υιοθετήσει η πολιτική τάξη της χώρας. Ποία είναι η εκτίμησή σας;
Ο τουρκικός ισλαμοφασισμός κι επεκτατισμός έχει ένα μερίδιο στην υποκίνηση του αλβανικού σωβινισμού, καθώς και η ψηφοθηρία και ο τυχοδιωκτισμός συγκεκριμένων αλβανικών πολιτικών δυνάμεων. Πιθανώς νομίζουν ότι η οικονομική κρίση της Ελλάδας τους δίνει μια ευκαιρία να ασκήσουν πιέσεις και να ικανοποιήσουν άνομα συμφέροντα τους. Ας δουν, ο Μπερίσα, οι “μαυροκόκκινοι” φασίστες ή όποιοι άλλοι, καλύτερα τον χάρτη. Μ’ εμάς έχει σύνορα η Αλβανία, ζουν από τα εμβάσματα από την Ελλάδα. Από μια επιδείνωση των σχέσεων με την Ελλάδα, χάριν του σωβινισμού ανοήτων, μόνο χαμένη θα βγει η χώρα τους. Πολύ χαμένη. Και δεν αναφέρομαι μόνον στην παρεμπόδιση της ευρωπαϊκής πορείας της Αλβανίας.

– Η Αλβανία έχει υπογράψει σχεδόν όλες τις διεθνής συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η Διεθνή Σύμβαση για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα, την Σύμβαση-πλαίσιο για τις Εθνικές Μειονότητες, μέχρι και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που αναγνωρίζει το δικαίωμα της ατομικής προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Στρασβούργου κ.ά. Στην περίπτωση της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας πιστεύετε πως η Αλβανία σέβεται αυτά που έχει υπογράψει;
Όχι. Τα Τίρανα έχουν να διανύσουν πολύ δρόμο μέχρι να γίνουν μια ευρωπαϊκή δημοκρατία. Οι πιέσεις μας πρέπει να είναι συνεχείς και επίμονες.

– Δυστυχώς το Έθνος βάλλεται από μια οικονομική λαίλαπα που δεν άφησε ανεπηρέαστους ούτε τους Βορειοηπειρώτες. Πρόσφατα στο Μνημόνιο 3 συμπεριλήφθη μια ειδική διάταξη που ουσιαστικά κόβει τις συντάξεις του ΟΓΑ από τους Βορειοηπειρώτες αναγκάζοντας τους να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές εστίες. Τι πρέπει να γίνει ούτως ώστε να μην αφήσουμε την Βόρειο Ήπειρο να ερημώσει;
Πρέπει να ακυρωθεί η συγκεκριμένη διάταξη για λόγους εξαιρετικού και κατεπείγοντος εθνικού συμφέροντος. Αδιανόητο να άντεξε ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός επί τουρκοκρατίας, να επιβίωσε επί Ζώγου και Χότζα και να χαθεί με υποτιθέμενη δημοκρατία και ανοιχτά σύνορα. Αυτό όμως που αναφέρετε δεν είναι παρά ένα πολύ μικρό μέρος του προβλήματος. Δεν λύνεται το ζήτημα μόνο με επιδότηση των γερόντων. Χρειάζεται πρωτογενής ανάπτυξη, ανταγωνιστικές οικονομικές δράσεις του Ελληνισμού στις εστίες τους, να μείνουν όσοι νέοι υπάρχουν και να επιστρέψουν κι άλλοι. Μαζί με την στήριξη της ελληνικής εκπαίδευσης στα χωριά και τις πόλεις του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού  και την οικονομική ανάπτυξη, η άγρυπνη συμπαράσταση της Ελλάδας, είναι οι όροι για την επιβίωση κι ακμή των αδελφών μας στην Βόρειο Ήπειρο.

– Η εκπαίδευση πάει από το κακό στο χειρότερο, από την μία τα δημόσια μειονοτικά σχολεία και από την άλλη τα ιδιωτικά που υποτίθεται πως λειτουργούν υπό την αιγίδα της Ελληνικής Πολιτείας. Σώζεται η Ελλάδα από την εξαθλίωση της εκπαίδευσης στην Βόρειο Ηπειρο;
Όχι. Να κλείσουν οι λεγόμενες “Ανεξάρτητες” Αρχές, άχρηστα άντρα πολιτικής ορθότητας κι αριστεριστών, καταβόθρες κονδυλίων, να απολύσουμε το 1/5 των υπαλλήλων της Βουλής, έχουμε 1850, ενώ η Γερμανία έχει 400, να μειωθούν τουλάχιστον στο μισό οι βουλευτικοί και κυβερνητικοί μισθοί, να περιοριστούν οι μετακλητοί κι αποσπασμένοι από 6 σε 2, να περιστείλουμε κι άλλες αδικαιολόγητες σπατάλες και θα περισσέψουν χρήματα για την άρτια εκπαίδευση των Ελληνοπαίδων στην Βόρειο Ήπειρο. Θα έχουμε και ρέστα για πολλές άλλες ανάγκες.

– Πως βλέπετε τους βορειοηπειρώτες που η ΝΔ τους ένταξε στην Γραμματεία Παλιννοστούντων και Ειδικών Πληθυσμιακών Ομάδων, πιστεύεται πως υπάρχει εθνική πολιτική για το Βορειοηπειρωτικό;
Υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις και θα έλεγα πως χρειάζεται μια κεντρικά οργανωμένη πιο δυναμική πολιτική. Για μένα δεν έχει τόση σημασία που τους εντάσσεις οργανωτικά αλλά το τι πολιτική κάνεις. Αν η πολιτική είναι Εθνική, με ιστορικούς όρους, με κύριο μέλημα την διασφάλιση της ευημερίας και της ελληνικότητας των αδελφών μας στις εστίες τους, τότε βαδίζουμε σωστά. Για λόγους σημειολογικούς και ηθικούς βέβαια, θα προτιμούσα μια Γραμματεία Βορειοηπειρωτικού και Κυπριακού Ελληνισμού ή μάλλον, για να μην ξεχνάμε και τους άλλους Έλληνες, πχ στην Πόλη, στον Πόντο και στα Σκόπια, μια Γραμματεία Μείζονος Ελληνισμού.

Ποιος είναι ο Φαήλος Κρανιδιώτης
– Ο Φαήλος Κρανιδιώτης γεννήθηκε το 1965 στον Κορυδαλλό. Προέρχεται από λαϊκή οικογένεια. Σπούδασε νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Μιλάει Αγγλικά, Γερμανικά και Ισπανικά.

– Υπηρέτησε εθελοντικά στις Ειδικές Δυνάμεις, επί 23 μήνες, ως έφεδρος Αξιωματικός.
– Ασκεί αποκλειστικά, ελεύθερη μαχόμενη δικηγορία από το 1992, χωρίς αντιμισθίες ή αργομισθίες.
– Πρόεδρος του Δ.Σ. του Δικτύου 21 και Μέλος της Λέσχης Καταδρομέων – Ιερολοχιτών, καθώς και του Πανελληνίου Συνδέσμου Εφέδρων Ενόπλων Δυνάμεων.

– Υπερασπιστής των δικαιωμάτων των Κούρδων αγωνιστών στα δικαστήρια, συνδέεται με στενούς συναγωνιστικούς δεσμούς με το ΕΑΜ Κουρδιστάν και τις οργανώσεις των Κυπρίων, Βορειοηπειρωτών, Κωνσταντινουπολιτών, Ποντίων, Ιμβρίων και την Αρμενική Εθνική Επιτροπή.

– Συνήγορος του κούρδου ηγέτη, Αμπντουλλάχ Οτσαλάν, στην Ελλάδα, στο πλευρό του οποίου βρέθηκε τον Φεβρουάριο του 1999 στο Ναϊρόμπι. Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα, συνετέλεσε στην αποκάλυψη των μεθοδεύσεων που οδήγησαν στην ατιμωτική παράδοση του Κούρδου ηγέτη στα χέρια της Άγκυρας.

– Συντάκτης της εισηγητικής έκθεσης και της πρότασης νόμου, με την οποία αναγνωρίστηκε το 1996 από τη Βουλή των Ελλήνων, η Γενοκτονία των Αρμενίων από το τουρκικό καθεστώς.

– Διετέλεσε νομικός σύμβουλος της Μητρόπολης των εν Ελλάδι Ορθοδόξων Αρμενίων και του Λαϊκού Κογκρέσου του Κουρδιστάν στην Αθήνα.

– Διετέλεσε μέλος του Κέντρου Ερεύνης και Μελέτης Ελληνισμού και της Επιτροπής για την Κύπρο της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών και υπήρξε συνεργάτης του αγωνιστή Θεόφιλου Γεωργιάδη, που δολοφονήθηκε το 1994 στη Λευκωσία από όργανα των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών.

Βρίσκεται στο πλευρό του Αντώνη Σαμαρά αδιάλειπτα από το 1993.

Πηγή: Βορειοηπειρωτικά

Βιβλίο:«Το αντίπαλο δέος: Οι εθνικιστικές οργανώσεις αντίστασης στην κατεχόμενη Μακεδονία (1941-1944)» του Βάιου Καλογρηά

Κυκλοφορεί εδώ και λίγο καιρό το νέο βιβλίο του Βάιου Καλογριά με τον τίτλο «Tο αντίπαλο δέος: Οι εθνικιστικές οργανώσεις αντίστασης στην κατεχόμενη Μακεδονία (1941-1944)» (εκδόσεις University Studio Press). Όπως αναφέρεται σχετικά στο οπισθόφυλλο του βιβλίου, για πολλά χρόνια ο νεφελώδης “κόσμος των εθνικιστών” στη Μακεδονία, το στρατόπεδο δηλαδή που αποτέλεσε το αντίπαλο δέος του ΕΑΜ και στο οποίο περιλαμβάνονται τόσο οι μη κομμουνιστικές αντιστασιακές οργανώσεις όσο και οι αντικομμουνιστές συνεργάτες των Γερμανών, δεν είχε ερευνηθεί συστηματικά και η σύγχυση που επικρατούσε στη βιβλιογραφία γύρω από αυτό το θέμα ήταν μεγάλη.

Η αμηχανία αστών – συντηρητικών συγγραφέων να προσεγγίσουν το “δωσιλογικό” φαινόμενο ήταν εμφανής, ενώ η δαιμονοποίηση όλων των εθνικιστών ως “προδοτών” και “οργάνων του κατακτητή” -περισσότερο από αριστερούς συγγραφείς- συσκότισε τα πράγματα αντί να διευκολύνει στην ψύχραιμη εξέτασή τους. Είναι βέβαιο ότι ο “κόσμος των εθνικιστών” δεν υπήρξε ενιαίος και συμπαγής, αν και από τα τέλη του 1943 τα όρια μεταξύ του αστικού-αντιστασιακού και του “δωσιλογικού” στρατοπέδου είναι συχνά ρευστά και δυσδιάκριτα.

Δεν πρέπει να λησμονηθεί το γεγονός, ότι…. την ίδια περίπου εποχή η λέξη “αντίσταση” σήμαινε για πολλά μέλη των εκτός ΕΑΜ αντιστασιακών οργανώσεων και την προσπάθεια αναχαίτισης της εαμικής επιρροής και αντιμετώπισης της “λαϊκής εξουσίας” του ΚΚΕ που είχε εγκαθιδρύσει ο ΕΛΑΣ με τη δύναμη των όπλων στην ύπαιθρο· το ίδιο ίσχυε και για τους επικεφαλής πολλών ένοπλων αντικομμουνιστικών ομάδων. Ο διαχωρισμός, λοιπόν, μεταξύ εθνικιστών – αντιστασιακών και αντικομμουνιστών – “δωσιλόγων” επιβάλλεται, διότι έτσι θα μπορέσουν να κατανοηθούν καλύτερα τα κίνητρα, οι στόχοι αλλά και το αποτέλεσμα των εκάστοτε επιλογών τους.

Περιεχόμενα
Πρόλογος Νίκου Μαραντζίδη
Πρόλογος Δρ. Παρμενίωνος Ι. Παπαθανασίου
Πρόλογος συγγραφέα
Εισαγωγή
Ι. Ξένη κατοχή
Η “Νέα Τάξη” των Γερμανών κατακτητών
Η Ιταλία και το “Πριγκιπάτο της Πίνδου”
Τα επεκτατικά σχέδια της Βουλγαρίας
II. Αμφιλεγόμενη αντίσταση
Η νόμιμη αντίσταση – κράτος και κοινωνία
Η παράνομη αντίσταση – οι αστικές οργανώσεις Η ένοπλη αντίσταση – το εθνικιστικό αντάρτικο
III. Απρόθυμη συνεργασία
Η συμφωνία με τον εχθρό – αιτίες και προϋποθέσεις
Η “αντεπανάσταση” – αντικομμουνιστικές πολιτοφυλακές και οργανώσεις
Απελευθέρωση και νέα κατοχή – από τη “Νέα Τάξη” στην Εαμοκρατία Επίλογος
Πηγές και βιβλιογραφία
Συντομογραφίες
Φωτογραφίες
Ευρετήριο ονομάτων

Πηγή: Ακρίτας της Μακεδονίας