Archive

Posts Tagged ‘ΕΣΠΑ’

Ο τάφος του Φιλίππου του Αρριδαίου και της Ευρυδίκης βρέθηκε στις Αιγές

Χρονολογείται στο τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα
Τάφος του φιλίππου Γ' του Αρριδαίου

Τον τάφο του Φιλίππου Γ´Αρριδαίου της Μακεδονίας και της συζύγου του Ευρυδίκης, που ο Κάσσανδρος είχε ανακομίσει τα οστά τους στις Αιγές ταυτίζει με αρκετή βεβαιότητα η αρχαιολόγος κυρία Αγγελική Κοτταρίδη με ένα από τα μνημεία της ταφικής βασιλικής συστάδας των Τημενιδών, που έχει εντοπισθεί στο νεκροταφείο της αρχαίας πόλης. Ο τάφος, που χρονολογείται στο τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα «τεκμηριώνει την χαρακτηριστική για τις βασιλικές συστάδες διαχρονική χρήση, που εδώ πλησιάζει τους τρεις αιώνες, κάτι που ακολουθεί προφανώς την εξέλιξη της δυναστείας των Τημενιδών», όπως ανέφερε χθες το βράδυ η αρχαιολόγος στο Αρχαιολογικό Συνέδριο για τις έρευνες στη Μακεδονία που πραγματοποιείται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

Με ιδιαίτερα μεγάλο προθάλαμο (πλάτος 3,85 μέτρα και μήκος 3,55) και θάλαμο 3,85 Χ 4,30 μέτρα, παρουσιάζει μία ιδιομορφία παρόμοια εκείνης του τάφου του Φιλίππου Β´ που προκύπτει από την ανάγκη να τοποθετηθεί στον προθάλαμό του μια δεύτερη κλίνη για τη νεκρή, που βρισκόταν θαμμένη εκεί. «Φαίνεται πως φιλοξενούσε δύο ταφές, μία στον θάλαμο, του άνδρα στον οποίο ανήκε το σιδερένιο κράνος που βρέθηκε εκεί και μία στον προθάλαμο», θεωρεί λοιπόν η κυρία Κοτταρίδη. Να σημειωθεί ότι ο συγκεκριμένος τάφος που ερευνήθηκε το 1987 από την καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ κυρία Στέλλα Δρούγου βρέθηκε κατεστραμένιος αν και διέσωζε την ιωνική του πρόσοψη.

Πέραν αυτού τρεις ακόμη τάφοι και τα κατάλοιπα δύο υπέργειων μνημείων εντοπίσθηκαν εδώ και ένα χρόνο, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη το έργο της ανάπλασης και ανάδειξης του νεκροταφείου των τύμβων και της βασιλικής συστάδας των Τημενιδών, που χρηματοδοτείται με 1.860.000 Ε από το ΕΣΠΑ. Τα έφεραν στο φως οι ανασκαφικοί καθαρισμοί και οι δοκιμαστικές τομές που έγιναν για την κατασκευή του στεγάστρου.

Συγκεκριμένα:
Τρία εντυπωσιακά μνημεία βρέθηκαν εν σειρά ανάμεσα στους μακεδονικούς τάφους και στην ομάδα των παλαιότερα ανασκαμμένων τάφων της συστάδας. Πρόκειται για ένα μεγάλο λιθόκτιστο κιβωτιόσχημο τάφο που σώζεται σχεδόν σε όλο του το ύψος, με λευκά κονιάματα στους τοίχους, λιτά διακοσμημένος με μπλε και κόκκινες ζωγραφιστές ταινίες και με το χαρακτηριστικό λίθινο βάθρο, που ορίζει τη θέση της νεκρικής κλίνης και της τεφροδόχου τοποθετημένο στη νότια πλευρά. Ο τάφος αυτός αποκαλύφθηκε στη μέση της σειράς, ενώ βόρεια και νότια από αυτόν υπάρχουν δύο άλλοι μνημειακοί τάφοι ενός αρχιτεκτονικού τύπου που ήταν άγνωστος ως τώρα.

Ο νότιος, η ανασκαφή του οποίου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, είναι καταστραμμένος σε σημαντικό βαθμό, όμως ο βόρειος σώζεται σε πολύ καλύτερη κατάσταση και όπως λέει η αρχαιολόγος αποτελεί τον άμεσο πρόγονο των λεγόμενων «μακεδονικών» τάφων. Ο συγκεκριμένος, το εσωτερικό ύψος του οποίου οπωσδήποτε ξεπερνούσε τα 4,50 μέτρα έχει τη μορφή μιας ευρύχωρης υπόστυλης ορθογώνιας αίθουσας με διαστάσεις περίπου 7Χ5 μέτρα. Δύο αράβδωτοι ιωνικοί κίονες με αρκετά ψηλές τετράγωνες βάσεις υποβάσταζαν την προφανώς λίθινη οροφή της αίθουσας ενώ ημικίονες προσέδιδαν κομψότητα και μεγαλοπρέπεια στον χώρο. Στις γωνίες αντί παραστάδες υπάρχουν τεταρτοκίονες με ελικωτά κιονόκρανα. Ενα από τα κιονόκρανα μάλιστα βρέθηκε καλυμμένο με λευκό κονίαμα και με διακόσμηση σε γάλαζιο και κόκκινο χρώμα.

«Ολοι οι τάφοι βρέθηκαν βίαια λεηλατημένοι, γεγονός που πιθανότατα συνδέεται με την καταστροφή της βασιλικής νεκρόπολης των Αιγών το 276 π.Χ. από τους γαλάτες μισθοφόρους του Πύρρου ενώ ένα χρυσό βελανίδι που βρέθηκε στον κιβωτιόσχημο τάφο μαρτυρά την παρουσία χρυσού στεφανιού βελανιδιάς, γεγονός που σημαίνει ότι ο κάτοχος του ήταν άντρας», λέει η κυρία Κοτταρίδη. Στην ίδια κατεύθυνση οδηγούν και τα ίχνη από έναν χάλκινο φολιδωτό θώρακα που βρέθηκαν στον υπόστυλο τάφο, ενώ δεν λείπουν και τα χρυσά δισκάρια με το χαρακτηριστικό αστέρι που βρέθηκαν παρά τη σύληση και στους τρεις τάφους.

Από τις ανασκαφές εξάλλου εντοπίσθηκαν τα πενιχρά κατάλοιπα ενός μνημειακού οικοδομήματος που από ένα νόμισμα του Περδίκκα Β’ χρονολογείται στα 454-413 π.Χ. ενώ με υπέργειο σήμα-μνημείο σχετίζονται και τα εξαιρετικής ποιότητας θραύσματα ενός πολύπλοκου μεγάλου και ολόγλυφου φυτικού κοσμήματος με ελικωτά βλαστάρια μπουμπούκια και φύλλα άκανθας που μοιάζει με το κεντρικό ακρωτήριο του Παρθενώνα.

Πηγή: history-of-Macedonia από το Βήμα

Στο φως η αγορά της αρχαίας Πέλλας

Στην πρωτεύουσα του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου και των διαδόχων τους, την Πέλλα, ανασκάπτεται το εμπορικό και διοικητικό της κέντρο. Σε μια έκταση πάνω από 70.000 τμ, στην καρδιά της αρχαίας πόλης, γύρω από μια τεράστια κεντρική πλατεία σταδιακά αποκαλύπτεται ένα συγκρότημα από στοές και σειρές χώρων πίσω τους, στους οποίους ήταν εγκατεστημένα τα αρχεία, η έδρα των αρχόντων της πόλης, άλλες δημόσιες υπηρεσίες, εργαστήρια και καταστήματα.H ανασκαφή πεδίου στην πανεπιστημιακή ανασκαφή της Αγορά της Πέλλας κατά το 2012 επικεντρώθηκε στη βόρεια και ανατολική στοά, στην κεντρική αυλή και στην περιοχή του δημόσιου αρχείου της Πέλλας με στόχο τη συγκέντρωση συμπληρωματικών στοιχείων που σχετίζονταν με την τελική δημοσίευση του συγκροτήματος.

1. ΒΟΡΕΙΑ ΣΤΟΑ
Με στόχο την ανασκαφική προεργασία για την υλοποίηση στα πλαίσια του ΕΣΠΑ της μελέτης συντήρησης και αποκατάστασης που είχε υποβληθεί από τον Τομέα Αρχαιολογίας του ΑΠΘ και εκτελείται από το Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων για την Εκτέλεση Αρχαιολογικών Έργων, καθαρίστηκε αριθμός χώρων ως το στρώμα καταστροφής των κεραμίδων οροφής. Ικανός αριθμός κεραμίδων οροφής ήταν ενσφράγιστες και έφεραν την επιγραφή ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ, ενώ σε άλλες είχαν αποτυπωθεί μονογράμματα και ονόματα με συμπληρωματικά μονογράμματα ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ.

Τα περιορισμένα, σε σχέση με χώρους της ανατολικής στοάς ευρήματα, αποτελούνταν από χρηστικά και αποθηκευτικά αγγεία, αγνύθες, νομίσματα και λίγα μεταλλικά αντικείμενα. Το σύνολο των ευρημάτων του στρώματος καταστροφής, που εντοπίστηκε στο τελευταίο δάπεδο μας οδηγούν στον ύστερο 2ο αι. π.Χ. με τελευταίο όριο τις αρχές του 1ου αι. π.Χ. Η προκαταρκτική δηλαδή εικόνα των κινητών ευρημάτων δεν διαφοροποιεί την δημοσιοποιημένη εικόνα της τελικής καταστροφής της Αγοράς και της ελληνιστικής Πέλλας γενικότερα που τοποθετείται στις αρχές του 1ου αι. π.Χ.

Μεγάλα τμήματα της τοιχοποιίας των χώρων περιλαμβάνουν υλικό σε δεύτερη χρήση, μετά από μια ευρείας έκτασης καταστροφής, πιθανότατα φυσικής, ενώ σε όλους τους ερευνημένους χώρους αποκαλύφτηκαν οι πρώτοι αναβαθμοί κλιμάκων, που οδηγούσαν σε όροφο, έτσι ώστε οριστικά λύνεται το πρόβλημα της ύπαρξης ορόφου σε όλη τη βόρεια πλευρά του μοναδικού σε μέγεθος συγκροτήματος, μήκους περίπου 65 μ..

Θησαυροί χάλκινων νομισμάτων κάτω από τα παλιότερα δάπεδα και διάφορα κεραμικά ευρήματα χρονολογούνται στο τελευταίο τέταρτο του τέταρτου αι. π.Χ. Επιβεβαιώνεται έτσι η κατασκευή της πτέρυγας αυτής περί τα τέλη του 4ου αι. π.Χ. Η χρονολόγηση αυτή επιβεβαιώνεται και από ικανή σε αριθμό κεραμική του γεμίσματος των θεμελίων της πρώτης φάσης του οικοδομήματος.

2. ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΟΑ
Κατά την φετινή περίοδο στην ανατολική στοά, όπως και κατά την προηγούμενη περίοδο, διεξήχθη περιορισμένη έρευνα κάτω από τα δάπεδα μερικών χώρων με στόχο τη συλλογή πληροφοριών χρήσης τους πριν από την τελική φάση, ενώ στην οδό που ορίζει την αγορά από ανατολικά ολοκληρώθηκε η πορεία γραμμής υδροδότησης με πυκνό σύστημα πηλοσωλήνων… Ακόμα επιβεβαιώθηκε η αλλαγή της στάθμης του οδοστρώματος της οδού ανά τους αιώνες με την απόρριψη διαφόρων εμπορικών και εργαστηριακών καταλοίπων σε όλο το μήκος της οδού, που αποτελούν σημαντικότατα μέσα απόδειξης της οικονομικής ευρωστίας της πόλης ανά τους αιώνες .

3. ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΙ Οικοδομικό Τετράγωνο Ι/6 (νότια του αρχείου).
Στην οδό δυτικά του δημόσιου αρχείου, έξω από τη βορειοδυτική του γωνία ερευνήθηκε λάκκος με απορρίμματα (εικ.4). Ακόμα καθαρίστηκε ο ανοιχτός χώρος στα νότια και νοτιοανατολικά του αρχείου, που καταλαμβάνει τη ΝΔ γωνία του ορθογώνιου όγκου της Αγοράς. Στην περιοχή αυτή εντοπίστηκε με δοκιμαστικές τομές αρχικά ορθογώνιο οικοδόμημα, που διατηρείται στο ύψος μόνο της υποθεμελίωσης, αφού είχε λιθοσυληθεί συστηματικά ως το ύψος της ευθυντηρίας του, η οποία αποτελείτο από μεγάλους εγγώνιους λίθους. Παρά την διαρπαγή των λίθων της διατηρήθηκε ένα μεγάλο μέρος από το στρώμα καταστροφής των κεραμίδων οροφής που ήταν λακωνικού τύπου.

Το οικοδόμημα είναι ελεύθερο από όλες τις πλευρές και διαιρείται σε δύο άνισους χώρους με εγκάρσιο τοίχο. Η μορφή του είναι ναόσχημη και έχει εξωτερικές διαστάσεις 16.20 χ 7,90. Κατάλοιπα από δωρικούς σφονδύλους, τμήματα από κιονόκρανα και αποσπασματικά επίκρανα παραστάδων που βρέθηκαν στη βόρεια πλευρά του με μεγάλη πιθανότητα σηματοδοτούν τη διαμόρφωση εισόδου στην πλευρά αυτή με δύο κίονες ανάμεσα σε παραστάδες. Η επιμέλεια τοποθέτησης των λίθων θεμελίωσης με την άριστη επεξεργασία της επιφάνειάς τους δηλώνουν και την υψηλή ποιότητα της κατασκευής, πράγμα που επιβεβαιώνεται και από την παρουσία κονιαμάτων λευκού, ερυθρού και μαύρου χρώματος. Κατά την επόμενη ανασκαφική περίοδο προγραμματίζεται η ολοκλήρωση της έρευνάς του. Βασικός στόχος είναι η αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής μορφής του ΝΑΟΥ και η ταύτιση της λατρευόμενης σε αυτόν θεότητας μέσα από τη συλλογή κινητών ευρημάτων στο εσωτερικό του, αλλά και στον περιβάλλοντα χώρο. Η θέση του είναι κεντρική. Το οικοδομικό τετράγωνο στο οποίο κατασκευάστηκε ο ναός παρέμεινε ελεύθερο για την εξυπηρέτηση των αναγκών της λατρείας. Επομένως, και η λατρευόμενη σε αυτόν θεότητα ήταν σημαντική για την πόλη της Πέλλας και το Μακεδονικό Βασίλειο.

Γενικά κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο βρέθηκε μεγάλος αριθμός νομισμάτων. Από αυτά λίγα είναι και αργυρά. Μεγάλος είναι και ο αριθμός των πήλινων αγγείων, των αποθηκευτικών αγγείων. Πολλά από αυτά φέρουν ενσφράγιστες λαβές. Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται αρκετά αποσπασματικά ειδώλια, λυχνάρια, αλλά και μεταλλικά αντικείμενα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και μια σιδερένια παραγναθίδα.

Στο εκπαιδευτικά πρόγραμμα μετείχε ικανός αριθμός φοιτητών/τριών από ελληνικά πανεπιστήμια και ιδρύματα της αλλοδαπής που εκπαιδεύτηκε σε ανασκαφικές μεθόδους πεδίου, αρχές συντήρησης, καταλογογράφησης και ηλεκτρονικής τεκμηρίωσης του ανασκαφικού υλικού».

Η ανακοίνωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 21 Μαρτίου 2013 και ώρα 10.45, στην Αίθουσα Τελετών του παλαιού κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., στο πλαίσιο του Συνεδρίου για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Πηγή: history-of-Macedonia

Βρέθηκαν τέσσερις νέοι βασιλικοί τάφοι κοντά στη Βεργίνα

Βασιλικοί τάφοι - Βεργίνα
Βασιλικοί τάφοι – Βεργίνα

Τέσσερις νέοι βασιλικοί τάφοι εντυπωσιακής αρχιτεκτονικής που χρονολογούνται 2.500 χρόνια πριν ήταν το απροσδόκητο εύρημα που ήρθε στο φως στη νεκρόπολη των Αιγών κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών εργασιών τη χρονιά που πέρασε. Πρόκειται για ένα ακόμη μακεδονικό τάφο, ο 13ος που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα, ένα λιθόκτιστο κιβωτιόσχημο τάφο ανδρός, λιτά διακοσμημένο με μπλε και κόκκινες ζωγραφιστές ταινίες, ενώ βόρεια και νότια από αυτόν υπάρχουν δύο άλλοι μνημειακοί τάφοι ενός αρχιτεκτονικού τύπου που ήταν άγνωστος μέχρι τώρα.

Η διευθύντρια της ΙΖ Εφορείας Πρϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και αναπληρώτρια της 11ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, Αγγελική Κοτταρίδη, μίλησε για την ανακοίνωση που θα παρουσιάσει αύριο, στις 19.30 το απόγευμα στο πλαίσιο της φετινής 26ης επιστημονικής συνάντησης για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη, η οποία ξεκινάει σήμερα και θα ολοκληρωθεί στις 22 Μαρτίου, στην αίθουσα τελετών του παλιού κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

«Με δεδομένη την χρονολόγηση του μνημείου, αλλά και την θέση του στα όρια της αρχαίας ταφικής συστάδας των Τημενιδών, η υπόθεση πως εδώ θα μπορούσαν να έχουν ταφεί τα οστά του Φιλίππου Γ΄ Αρριδαίου και της συζύγου του Ευρυδίκης που ο Κάσσανδρος ανακόμισε στις Αιγές μου φαίνεται ιδιαίτερα δελεαστική και μοιάζει να ενισχύεται από τα εντυπωσιακά ευρήματα των τελευταίων εβδομάδων. Εδώ και ένα χρόνο βρίσκεται σε εξέλιξη το έργο της ανάπλασης- ανάδειξης του νεκροταφείου των τύμβων και της βασιλικής συστάδας των Τημενιδών που χρηματοδοτείται με 1.860.000 Ε από το ΕΣΠΑ. Για την κατασκευή του στεγάστρου που προβλέπεται από την εγκεκριμένη μελέτη έγιναν ανασκαφικοί καθαρισμοί και δοκιμαστικές τομές στη συστάδα των Τημενιδών οι οποίες οδήγησαν σε απροσδόκητες ανακαλύψεις. Στα νότια του μακεδονικού τάφου βρέθηκε ένα τεράστιο όρυγμα διαταραγμένο από νεώτερες επεμβάσεις. Το ταφικό κτίσμα, προφανώς κατεστραμμένο, όπως δείχνουν οι ράμπες από όπου τράβηξαν τους λίθους των τοίχων του για να τους ξαναχρησιμοποιήσουν, δεν έχει βρεθεί ακόμη, ωστόσο διάσπαρτοι θολίτες, κομμάτια από μια μνημειακή μαρμάρινη πόρτα με διακοσμητικές εφηλίδες και κυρίως η παρουσία του χαρακτηριστικού δρόμου που οδηγεί προς τα νότια δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία ότι εδώ υπήρχε ένας ακόμη μακεδονικός τάφος, ο δέκατος τρίτος που βρίσκεται στη νεκρόπολη των Αιγών, ο οποίος ήταν χτισμένος κάθετα προς τον προηγούμενο».

Η ίδια συμπληρώνει: «Ανάμεσα στους Μακεδονικούς και στην ομάδα των παλιότερα ανασκαμμένων τάφων της συστάδας βρέθηκαν στη σειρά άλλα τρία εντυπωσιακά ταφικά μνημεία: Ένας μεγάλος λιθόκτιστος κιβωτιόσχημος τάφος που σώζεται σχεδόν σε όλο του το ύψος, με λευκά κονιάματα στους τοίχους, λιτά διακοσμημένος με μπλε και κόκκινες ζωγραφιστές ταινίες, και με το χαρακτηριστικό λίθινο βάθρο που ορίζει τη θέση της νεκρικής κλίνης και της τεφροδόχου τοποθετημένο στη νότια πλευρά, αποκαλύφθηκε στη μέση της σειράς, ενώ βόρεια και νότια από αυτόν υπάρχουν δύο άλλοι μνημειακοί τάφοι ενός αρχιτεκτονικού τύπου που ήταν άγνωστος μέχρι τώρα. Ο νότιος, η ανασκαφή του οποίου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, είναι καταστραμμένος σε σημαντικό βαθμό, όμως ο βόρειος σώζεται σε πολύ καλύτερη κατάσταση και μας επιτρέπει να αποκτήσουμε μια πολύ πιο πλήρη εικόνα του κτηρίου που προφανώς στάθηκε ένας σημαντικός σταθμός στην προσπάθεια της δημιουργίας μιας υπόγειας αιώνιας κατοικίας, αντάξιας για τον νεκρό ηγεμόνα, αποτελώντας τον άμεσο πρόγονο των λεγόμενων «μακεδονικών» τάφων».

Σχετικά με την αρχιτεκτονική διαμόρφωση του ενός εκ των δυο υπόστηλων αυτών τάφων, ο οποίος και έχει ερευνηθεί περισσότερο μέχρι σήμερα, υπογραμμίζει: «Ο τάφος, το εσωτερικό ύψος του οποίου οπωσδήποτε ξεπερνούσε τα 4,50 μ., σώζεται λίγο παραπάνω από τη μέση του αρχικού ύψους του και έχει τη μορφή μιας ευρύχωρης υπόστυλης ορθογώνιας αίθουσας με διαστάσεις περ. 7Χ5 μ. Δύο αράβδωτοι ιωνικοί κίονες με αρκετά ψηλές τετράγωνες βάσεις τοποθετημένοι στον κατά μήκος άξονα υποβάσταζαν την, προφανώς, λίθινη οροφή της αίθουσας, ενώ ημικίονες –ανά δύο στις μακριές και ανά ένας στις στενές- πλευρές άρθρωναν αρχιτεκτονικά τις επιφάνειες των τοίχων, προσδίδοντας κομψότητα και μεγαλοπρέπεια στον χώρο. Στις γωνίες αντί παραστάδες προτιμήθηκε να τοποθετηθούν τεταρτοκίονες, μια λύση ιδιαίτερα εξεζητημένη, εφόσον μάλιστα θα απαιτούσε ειδική διαχείριση των ελικωτών γωνιακών κιονοκράνων. Ένα κιονόκρανο σώθηκε πεσμένο δίπλα από τον δυτικό ημικίονα. Καλυμμένο με λευκό κονίαμα, με τα περιγράμματα των ελίκων αποδοσμένα με γαλάζιο χρώμα και τους οφθαλμούς με κόκκινο επαναλαμβάνει έναν τύπο γνωστό από μνημεία που χρονολογούνται γύρω στα μέσα του 5ου προχριστιανικού αιώνα. Πλαισιωμένο από δύο ημικίονες το θυραίο άνοιγμα στο οποίο οδηγεί μια μνημειακή λίθινη σκάλα βρίσκεται στη μέση της βόρειας μακριάς πλευράς. Απέναντί του ήταν τοποθετημένο το λίθινο βάθρο που παραδοσιακά σχετίζεται με την κλίνη και την νεκρική τεφροδόχο. Κατασκευασμένο με ιδιαίτερη φροντίδα, προσοχή και επιμέλεια, με πολύ καλής ποιότητας λευκά και κόκκινα κονιάματα το πρωτότυπο αυτό κτήριο υπόσχεται να ανοίξει μια νέα σελίδα στη μελέτη της μακεδονικής αρχιτεκτονικής και ένα νέο κεφάλαιο στη συζήτηση της καταγωγής του τύπου του «μακεδονικού» τάφου».

Βίαια λεηλατημένοι
Δυστύχως, όλοι οι τάφοι βρέθηκαν βίαια λεηλατημένοι, γεγονός που πιθανότατα συνδέεται, όπως εξηγεί η κ. Κοτταρίδη «με την καταστροφή της βασιλικής νεκρόπολης των Αιγών το 276 π.Χ. από τους Γαλάτες μισθοφόρους του Πύρρου που μαρτυρείται από τον Διόδωρο, ωστόσο και στους τρεις τάφους υπάρχουν ακόμη έντονα ίχνη από τις επιβλητικές ταφικές πυρές στις οποίες δαπανήθηκαν τα σώματα των νεκρών. Ένα χρυσό βελανίδι που βρέθηκε στον κιβωτιόσχημο τάφο μαρτυρά την παρουσία χρυσού στεφανιού βελανιδιάς, γεγονός που σημαίνει ότι ο κάτοχος του ήταν άντρας. Στην ίδια κατεύθυνση οδηγούν και τα ίχνη από έναν χάλκινο φολιδωτό θώρακα που βρέθηκαν στον υπόστυλο τάφο, ενώ δεν λείπουν και τα χρυσά δισκάρια με το χαρακτηριστικό αστέρι που βρέθηκαν παρά τη σύληση και στους τρεις τάφους. Ανάμεσα στον υπόστυλο τάφο και στον κιβωτιόσχημο τάφο στον οποίο βρέθηκε το χρυσό ανάγλυφο με τους πολεμιστές από την διακόσμηση χρυσοποίκιλτης ασπίδας, σχεδόν στην επιφάνεια του εδάφους και παρά τις πολυποίκιλες σύγχρονες παρεμβάσεις, βρέθηκε δάπεδο στρωμένο με βοτσαλωτό το μήκος του οποίου ξεπερνά τα 15 μέτρα καθώς και κομμάτια από λευκά και χρωματιστά επιτοίχια κονιάματα τοίχων. Το οικοδόμημα που είχε λιθολογηθεί βάναυσα δεν άφησε άλλα ίχνη, ωστόσο τα θραύσματα από αλαβάστρινα μυροδοχεία και μια χάλκινη επικασιτερωμένη φιάλη που βρέθηκαν επάνω στο δάπεδο αποτελούν ίσως ενδείξεις ταφικής λατρείας, ενώ ένα νόμισμα Περδίκκα Β΄(454-413 π.Χ.) βοηθά στη χρονολόγηση. Με υπέργειο σήμα-μνημείο σχετίζονται και τα εξαιρετικής ποιότητας θραύσματα ενός πολύπλοκου μεγάλου ολόγλυφου φυτικού κοσμήματος με ελικωτά βλαστάρια μπουμπούκια και φύλλα άκανθας που ανακαλεί το κεντρικό ακρωτήριο του Παρθενώνα, τα οποία βρέθηκαν διάσπαρτα στην περιοχή του υπόστυλου τάφου, ενώ η στρωματογραφία δείχνει ότι στην περιοχή της συστάδας πιθανότατα υπάρχουν ακόμη τρεις – τέσσερεις τάφοι. Η ολοκλήρωση της ανασκαφής, η συντήρηση και η μελέτη των ευρημάτων θα βοηθήσουν να αποσαφηνιστεί η εικόνα και δεν αποκλείεται να προκύψουν στοιχεία που θα βοηθήσουν τη συσχέτιση των μνημείων με τα πρόσωπα που από τον Αμύντα Α΄(530-498π.Χ.) και τον Αλέξανδρο Α΄(498-454π.Χ.) μέχρι τον Φίλιππο Β΄(359-336 π.Χ.) καθόρισαν τις τύχες του βασιλείου».

Μυστηριώδες γεγονός
Ιδιαίτερα εντυπωσιακό, ωστόσο, είναι πέρα από αυτά τα βασιλικά μνημεία το μυστηριώδες γεγονός που στοιχειώνει τα λείψανα του υπόστυλου τάφου σύμφωνα με την κ. Κοτταρίδη: «Δεκαπέντε άλογα, μερικά σκυλιά, μια ντουζίνα ενήλικες, κάμποσα μωρά και νήπια πετάχτηκαν νεκρά μαζί με ένα φόρτωμα αγγεία και κεραμίδια (κυρίως καλυπτήρες) κομμάτια από μια μαρμάρινη επιτύμβια στήλη και έναν κατάδεσμο στον άδειο βασιλικό τάφο που είχε ήδη εν μέρει λιθολογηθεί και έγινε αποθέτης του μακάβριου συνόλου. Η στρωματογραφία, τα οστά που φαίνονται να αποτέθηκαν συναρθρωμένα και τα αγγεία που συγκολλούνται από θραύσματα διάσπαρτα σε όλο το πάχος της επίχωσης μαρτυρούν ότι δεν ήταν μια σταδιακή απόθεση αλλά ένα συγκεκριμένο γεγονός, ένα τραγικό συμβάν που, όπως δείχνει η κεραμική και ένα χάλκινο νόμισμα, πρέπει να σχετίζεται με την καταστροφή των Αιγών που ακολούθησε την ήττα του Περσέα από τους Ρωμαίους στην Πύδνα το 168 π.Χ. και την κατάλυση του Μακεδονικού Βασιλείου».
Το χρυσό αυτό ανάγλυφο με αντίμαχους πολεμιστές από τη διακόσμηση χρυσοποίκιλτης ασπίδας είναι ένα από τα νέα σημαντικά ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη σε προσφάτως ανακαλυφθέντα βασιλικά ταφικά μνημεία της Βεργίνας

Το χρυσό αυτό ανάγλυφο με αντίμαχους πολεμιστές από τη διακόσμηση χρυσοποίκιλτης ασπίδας είναι ένα από τα νέα σημαντικά ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη σε προσφάτως ανακαλυφθέντα βασιλικά ταφικά μνημεία της Βεργίνας

http://maccunion.files.wordpress.com/2013/03/xryso_eurima.jpg?w=350
Το χρυσό αυτό ανάγλυφο με αντίμαχους πολεμιστές από τη διακόσμηση χρυσοποίκιλτης ασπίδας είναι ένα από τα νέα σημαντικά ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη σε προσφάτως ανακαλυφθέντα βασιλικά ταφικά μνημεία της Βεργίνας

Ιστορικό προηγούμενων τάφων
Η σωστική ανασκαφή στον περιβάλλοντα χώρο του δημαρχείου της Βεργίνας έγινε αιτία πριν 15 χρόνια να έρθει στο φως μια ομάδα τάφων (πέντε λακκοειδείς και έξι μεγάλοι κτιστοί κιβωτιόσχημοι) που βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο του νεκροταφείου των τύμβων, ανάμεσα σε αυτό και την αρχαϊκή νεκρόπολη των Αιγών, οι οποίοι χρονολογούνται από το πρώτο μισό του 6ου ως το τέλος του 5ου προχριστιανικού αιώνα. Σχεδόν όλοι ήταν συλημένοι, μερικοί μάλιστα και λιθολογημένοι σε σημαντικό βαθμό, ωστόσο το μέγεθος των ίδιων των ταφικών μνημείων, η πολυτέλεια των κτερισμάτων (χρυσά κοσμήματα, χρυσοποίκιλτα όπλα, πολύτιμα αγγεία και σκεύη κ.λ.π.) που βρέθηκαν παρά την σύληση και εντυπωσιάζουν με την ποικιλία, την ποιότητα και την ποσότητά τους, κερδίζοντας επάξια τον χαρακτηρισμό «θησαυροί», καθώς και η χρήση του εθίμου της καύσης με μεγαλοπρεπείς νεκρικές πυρές και πλούσιες προσφορές που ανακαλούν τις ταφικές αντιλήψεις των επών και προοιωνίζονται την ταφή του Φιλίππου Β΄ μας έκαναν να θεωρήσουμε από την αρχή αυτή την ταφική συστάδα βασιλική και να την ονομάσουμε «συστάδα των Τημενιδών».

Στην ίδια ομάδα ανήκει προφανώς και ένας κατεστραμμένος μακεδονικός τάφος με ιωνική πρόσοψη που ερευνήθηκε στο βορειοανατολικό άκρο της συστάδας το 1987 από την κ. Στέλλα Δρούγου. Ο τάφος αυτός που χρονολογείται στο τέλος του 4ου προχριστιανικού αιώνα τεκμηριώνει την χαρακτηριστική για τις βασιλικές ταφικές συστάδες διαχρονική χρήση που εδώ πλησιάζει τους τρεις αιώνες ακολουθώντας προφανώς την εξέλιξη της δυναστείας των Τημενιδών.

Με ιδιαίτερα βαθύ προθάλαμο (προθάλαμος πλάτος 3,85 Χ μήκος 3,55 μ., θάλαμος πλάτος 3,85Χ μήκος 4,30μ.), μια ιδιομορφία που παρουσιάζει και ο τάφος του Φιλίππου Β΄ και προκύπτει από την ανάγκη να τοποθετηθεί στον προθάλαμο του μια δεύτερη κλίνη για τη νεκρή που βρισκόταν θαμμένη εκεί, ο ιωνικός τάφος της «συστάδας των Τημενιδών» φαίνεται πως φιλοξενούσε δύο ταφές, μία στον θάλαμο (του άνδρα στον οποίο ανήκε το σιδερένιο κράνος που βρέθηκε εκεί) και μία στον προθάλαμο.

Πηγές: Γ. Σωτηροπούλου, Αγγελιοφόρος, Καθημερινή
Maccunion

Ο κόσμος του Μεγάλου Αλεξάνδρου σε διαδικτυακό Μουσείο

Νεώτερες ανασκαφές και μελέτες για τον μακεδόνα στρατηλάτη σε διεθνές συνέδριο

Ποια μπορεί να είναι η σχέση του Μεγάλου Αλεξάνδρου με το …διαδίκτυο; Προφανώς καμία. Εκτός αν το δεύτερο γίνει η κινητήρια μηχανή για την εξάπλωση της ιστορίας, των ιδεών, της γνώσης που έφερε ο κόσμος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ενας συγκερασμός, που μπορεί να γίνει πραγματικότητα χάρη στο «Εικονικό Μουσείο Μέγας Αλέξανδρος: από τις Αιγές στην Οικουμένη», ένα πρόγραμμα της Ψηφιακής Σύγκλισης της Γενικής Γραμματείας Πολιτισμού, που παρουσιάσθηκε κατά το τετραήμερο 15ως 18 Νοεμβρίου στη Νάουσα, στο πλαίσιο του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Ανακαλύπτοντας τον Κόσμο του Μεγάλου Αλεξάνδρου».

«Ο οικουμενικός κόσμος του διαδικτύου παρουσιάζει πολλά κοινά γνωρίσματα με αυτόν που δημιούργησε ο Αλέξανδρος, και είναι ως εκ τούτου κατά κάποιο τρόπο εννοιολογικά και ιδεολογικά συγγενικός», ανέφερε χαρακτηριστικά κατά την εισήγησή της στο συνέδριο η γενική γραμματέας κυρία Λίνα Μενδώνη. Κι αυτό, γιατί πρόκειται για «έναν κόσμο, όπου η διακίνηση ιδεών, η μετάδοση γνώσεων και η γόνιμη επαφή και γνωριμία με τα ανθρώπινα πολιτισμικά επιτεύγματα μπορεί να πραγματοποιηθεί με τρόπο μαζικό και αποτελεσματικό αλλά και ταυτόχρονα οικείο, εξατομικευμένο και προσιτό», όπως πρόσθεσε.

Η ΙΖ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με επικεφαλής την αρχαιολόγο κυρία Αγγελική Κοτταρίδη οργάνωσε αυτό το συνέδριο, προκειμένου να προβληθεί στην διεθνή επιστημονική κοινότητα αλλά και στο ευρύτερο κοινό αυτό το Εικονικό Μουσείο, ένα μεγάλο και πρωτότυπο ψηφιακό έργο, που πραγματοποιείται με χρηματοδότηση 1, 4 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ. Αυτό το πρόγραμμα άλλωστε επιτελεί και ένα «καθήκον», όπως το χαρακτήρισε η κυρία Μενδώνη απέναντι στην Ιστορία. Γιατί μπορεί οι διαδικτυακοί τόποι που αναφέρονται στον μεγάλο Μακεδόνα να είναι δεκάδες χιλιάδες, ωστόσο σε τι αριθμό και σε ποιο βαθμό αυτό το υλικό είναι αξιόπιστο, αντικειμενικό και επιστημονικό; Και πώς μπορεί να το ξεχωρίσει κανείς από κατευθυνόμενες από σκοπιμότητες και προπαγάνδα;

«Η αξιοποίηση όλων των μέσων της σύγχρονης τεχνολογίας και του Διαδικτύου σε μια συντονισμένη προσπάθεια για συγκέντρωση των ιστορικών και αρχαιολογικών δεδομένων, των πηγών, των ακαδημαϊκών ερμηνειών και προσεγγίσεων με στόχο τη συνθετική, επιστημονικά έγκυρη και συγχρόνως γλαφυρή και ελκυστική παρουσίαση της μορφής, της δράσης και της κληρονομιάς του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην παγκόσμια ιστορία και τον πανανθρώπινο πολιτισμό, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση εκπλήρωσης αυτού του χρέους» ανέφερε η κυρία Μενδώνη.

Ιδεοληψίες και σκοπιμότητες, στρεβλώσεις και ανακρίβειες αποκλείονται φυσικά εκ προοιμίου, πως αλλιώς θα μπορούσε άλλωστε να κερδίσει αυτό το Μουσείο για τον Μεγαλέξανδρο την διεθνή, αναγνώριση εγκυρότητας που επιζητείται. Σ΄αυτό το Μουσείο εξάλλου οι επισκέπτες δεν θα είναι απλοί αναγνώστες προεπιλεγμένων λημμάτων και κειμένων αλλά θα είναι μέτοχοι μιας ζωντανής και διαδραστικής αφήγησης διανθισμένης από φωτογραφίες, βίντεο και ήχους. Ετσι, τεχνολογίες εικονικής πραγματικότητας θα επιτρέπουν σε επισκέπτες από κάθε μέρος του κόσμου και κάθε ώρα της ημέρας να περιηγούνται μέσω του υπολογιστή τους ελεύθερα στις ψηφιακές του αίθουσες, να ξεναγούνται στις συλλογές του και να περιεργάζονται τα εκθέματά του. Περιοδικές εκθέσεις και ειδικά αφιερώματα που θα ανανεώνονται, θα κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον τους και θα ενθαρρύνουν την επιστροφή τους για νέες επισκέψεις στο μέλλον. Χάρις στον εικονικό χαρακτήρα του μουσείου, οι συλλογές και οι εκθέσεις του θα μπορούν να περιλαμβάνουν τεκμήρια από οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη, ακόμη και από άλλα μουσεία, κατά τρόπο που δεν θα ήταν ποτέ εφικτός για ένα συμβατικό μουσείο.

Πέραν του Εικονικού Μουσείου όμως, το συνέδριο υπήρξε ένα διεθνές γεγονός για τους μελετητές της ιστορίας των Μακεδόνων βασιλέων, του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της εκστρατείας του, της αυτοκρατορίας που δημιούργησε και της αλλαγής που επέφερε στον κόσμο της Ανατολής. Γιατί για πρώτη φορά παρουσιάσθηκε, μέσα από τις εισηγήσεις μεγάλων επιστημόνων η συνολική εικόνα της έρευνας για τον Μεγαλέξανδρο και τις συνέπειες της πορείας του στον κόσμο. Ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός μάλιστα ήταν η παρουσίαση των ανασκαφικών ερευνών, που πραγματοποιούνται στις χώρες, οι οποίες συναποτέλεσαν την ελληνιστική οικουμένη. Ετσι επιστήμονες διεθνούς κύρους και διευθυντές ανασκαφών από την Τουρκία, την Ιορδανία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, το Ουζμπεκιστάν, το Τατζικιστάν και το Αφγανιστάν αλλά και από την Αγγλία, την Γαλλία, την Γερμανία, την Ιταλία, την Ελβετία, την Ρωσία και φυσικά την Ελλάδα κατέθεσαν τα συμπεράσματα των ερευνών τους και ανακοίνωσαν τα νέα ιστορικά και αρχαιολογικά δεδομένα για πόλεις της Μικράς Ασίας, της Συροπαλαιστίνης, της Αιγύπτου της Μεσοποταμίας, της Περσίας, της Βακτριανής κ.ά. Διότι, όπως εύκολα μπορεί να γίνει αντιληπτό, μόνο μέσα από την σφαιρική και ολοκληρωμένη γνώση του θέματος μπορεί να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Παράλληλα στο συνέδριο παρουσιάσθηκε από τους πλέον ειδικούς μελετητές, ιστορικούς και διευθυντές μουσείων η προσωπικότητα του Μεγαλέξανδρου και η διαχρονική ακτινοβολία του στην ιστορία, τον μύθο και την τέχνη. Και ακόμη, τα νέα αρχαιολογικά δεδομένα, που προέκυψαν από την έρευνα στο Ανάκτορο των Αιγών, το εμβληματικό κτήριο που ίδρυσε ο Φίλιππος Β΄ στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. ένα αρχιτεκτονικό, τεχνικό, καλλιτεχνικό, πολιτικό και φιλοσοφικό πρότυπο του δημοσίου κτηρίου, που θα κυριαρχούσε στη συνέχεια σε όλον τον ελληνιστικό, ρωμαϊκό και μεσαιωνικό κόσμο. Το έργο εξάλλου της ΙΖ’ Εφορείας στην αναστήλωση, συντήρηση και ανάδειξη της Βασιλικής Νεκρόπολης και του Ανακτόρου των Αιγών παρουσιάστηκε την κυρία Αγγελική Κοτταρίδη και την πολιτικό μηχανικό της ΙΖ΄ ΕΠΚΑ, κυρία Ολυμπία Φελεκίδου.

Μαρία Θερμού
Το Βήμα – Πολιτισμός

Πηγή: MacedoniaHellenicLand

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο «Ανακαλύπτοντας τον Κόσμο του Μεγάλου Αλεξάνδρου»

Το συνέδριο και η ημερίδα θα πραγματοποιηθούν στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Νάουσας (αρχαία Μίεζα)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Η ΙΖ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων/Πολυκεντρικό Μουσείο των Αιγών διοργανώνει Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο «Ανακαλύπτοντας τον Κόσμο του Μεγάλου Αλεξάνδρου» (15-17 Νοεμβρίου 2012) και ημερίδα (18/19 Νοεμβρίου 2012) για το ανάκτορο των Αιγών, στην οποία θα παρουσιαστεί το μνημείο (ξενάγηση στον χώρο), αλλά και τα νέα στοιχεία της επιστημονικής έρευνας που προέκυψαν από το ενταγμένο στο ΕΣΠΑ έργο της συντήρησης, αναστήλωσης και ανάδειξης του μνημείου.

Το συνέδριο και η ημερίδα θα πραγματοποιηθούν στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Νάουσας που βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο της Σχολής του Αριστοτέλη (αρχαία Μίεζα). Στόχος του διεθνούς συνεδρίου είναι να προβληθεί στην διεθνή επιστημονική κοινότητα, αλλά και στο ευρύτερο κοινό το ‘’Εικονικό Μουσείο Μέγας Αλέξανδρος: από τις Αιγές στην Οικουμένη’’ , ένα μεγάλο και πρωτότυπο ψηφιακό έργο που εμπνεύστηκε, σχεδίασε και πραγματοποιεί η υπηρεσία μας με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ (Ψηφιακή Σύγκλιση).

Στο πλαίσιο του συνεδρίου θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά η συνολική εικόνα της έρευνας για τον Μεγαλέξανδρο και τις συνέπειες της πορείας του στον κόσμο. Ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός είναι η παρουσίαση των ανασκαφικών ερευνών που πραγματοποιούνται στις χώρες οι οποίες συναποτέλεσαν την ελληνιστική οικουμένη: επιστήμονες διεθνούς κύρους και διευθυντές ανασκαφών από την Τουρκία, την Ιορδανία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, το Ουζμπεκιστάν, το Τατζικιστάν και το Αφγανιστάν, αλλά και από την Αγγλία, την Γαλλία, την Γερμανία, την Ιταλία, την Ελβετία, την Ρωσία και την Ελλάδα θα συνοψίσουν το σύνολο της έρευνάς τους και θα ανακοινώσουν τα νέα ιστορικά και αρχαιολογικά δεδομένα για πόλεις της Μικράς Ασίας, της Συροπαλαιστίνης, της Αιγύπτου της Μεσοποταμίας, της Περσίας, της Βακτριανής κ.α.. Παράλληλα θα παρουσιαστεί από τους πλέον ειδικούς μελετητές, ιστορικούς και διευθυντές μουσείων η προσωπικότητα του Μεγαλέξανδρου και η διαχρονική ακτινοβολία του στην ιστορία, τον μύθο και την τέχνη.

Το δίκτυο των πόλεων που ίδρυσε ο Μέγας Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του, στο οποίο εντάχθηκαν οργανικά και παλιές πόλεις που συγκέρασαν ντόπια με ελληνικά χαρακτηριστικά και απέκτησαν νέα μορφή, αποτελούν τον γεωγραφικό και πολιτισμικό ορίζοντα της ελληνιστικής εποχής και της πρώτης οικουμενικότητας. Τότε και για πρώτη φορά εμφανίζεται ένας νέος τρόπος επικοινωνίας και διάδοσης των πολιτιστικών αγαθών, ένας νέος τρόπος αντίληψης της παράδοσης και της νεωτερικότητας, μία νέα εμπειρία κοινότητας και επαφής μεταξύ των ανθρώπων, ένας τρόπος να προσλαμβάνεται ο χώρος και η εποχή ως ο Κόσμος μας και η εγκατοίκηση σε αυτόν να σημαίνει μια κοινή γλώσσα, μια Οικουμένη.

Το ιδανικό και παγκόσμιο μέσο για να προβληθεί και να καταστεί άμεσα προσιτός και οικείος ο πολυσχιδής και συναρπαστικός χαρακτήρας της Οικουμένης του Αλεξάνδρου είναι το διαδίκτυο. Η ΙΖ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, υλοποιώντας έργα ανάδειξης στη βασιλική νεκρόπολη των Αιγών, στο Ανάκτορο και με την ψηφιακή δράση του Εικονικού Μουσείου στοχεύει στην προβολή του χώρου που αποτέλεσε τη μήτρα του ελληνιστικού κόσμου και το κέντρο από όπου διαδόθηκε ο πολιτισμός που χαρακτηρίζει μέχρι και σήμερα τον οικουμενικό και κοσμοπολίτικο βίο μας.

Το συνέδριο θα ακολουθήσει αμέσως επιστημονική ημερίδα, στην οποία θα παρουσιαστούν εμπεριστατωμένα όλα τα νέα αρχαιολογικά δεδομένα που προέκυψαν από την έρευνα στο Ανάκτορο των Αιγών. Το εμβληματικό κτήριο που ίδρυσε ο Φίλιππος Β’ στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. αποτελεί το αρχιτεκτονικό, τεχνικό, καλλιτεχνικό, πολιτικό και φιλοσοφικό πρότυπο του δημοσίου κτηρίου που θα κυριαρχήσει σε όλον τον ελληνιστικό, ρωμαϊκό και μεσαιωνικό κόσμο. Οι οικουμενικές όψεις του Ανακτόρου των Αιγών, που αντανακλώνται μέχρι και σήμερα, θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν στη στρογγυλή τράπεζα που θα ακολουθήσει.

Δρ Αγγελική Κοτταρίδη
Προϊσταμένη της ΙΖ’ EΠΚΑ