Archive

Posts Tagged ‘ΙΖ΄ ΕΠΚΑ’

Ο κόσμος του Μεγάλου Αλεξάνδρου σε διαδικτυακό Μουσείο

Νεώτερες ανασκαφές και μελέτες για τον μακεδόνα στρατηλάτη σε διεθνές συνέδριο

Ποια μπορεί να είναι η σχέση του Μεγάλου Αλεξάνδρου με το …διαδίκτυο; Προφανώς καμία. Εκτός αν το δεύτερο γίνει η κινητήρια μηχανή για την εξάπλωση της ιστορίας, των ιδεών, της γνώσης που έφερε ο κόσμος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ενας συγκερασμός, που μπορεί να γίνει πραγματικότητα χάρη στο «Εικονικό Μουσείο Μέγας Αλέξανδρος: από τις Αιγές στην Οικουμένη», ένα πρόγραμμα της Ψηφιακής Σύγκλισης της Γενικής Γραμματείας Πολιτισμού, που παρουσιάσθηκε κατά το τετραήμερο 15ως 18 Νοεμβρίου στη Νάουσα, στο πλαίσιο του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Ανακαλύπτοντας τον Κόσμο του Μεγάλου Αλεξάνδρου».

«Ο οικουμενικός κόσμος του διαδικτύου παρουσιάζει πολλά κοινά γνωρίσματα με αυτόν που δημιούργησε ο Αλέξανδρος, και είναι ως εκ τούτου κατά κάποιο τρόπο εννοιολογικά και ιδεολογικά συγγενικός», ανέφερε χαρακτηριστικά κατά την εισήγησή της στο συνέδριο η γενική γραμματέας κυρία Λίνα Μενδώνη. Κι αυτό, γιατί πρόκειται για «έναν κόσμο, όπου η διακίνηση ιδεών, η μετάδοση γνώσεων και η γόνιμη επαφή και γνωριμία με τα ανθρώπινα πολιτισμικά επιτεύγματα μπορεί να πραγματοποιηθεί με τρόπο μαζικό και αποτελεσματικό αλλά και ταυτόχρονα οικείο, εξατομικευμένο και προσιτό», όπως πρόσθεσε.

Η ΙΖ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με επικεφαλής την αρχαιολόγο κυρία Αγγελική Κοτταρίδη οργάνωσε αυτό το συνέδριο, προκειμένου να προβληθεί στην διεθνή επιστημονική κοινότητα αλλά και στο ευρύτερο κοινό αυτό το Εικονικό Μουσείο, ένα μεγάλο και πρωτότυπο ψηφιακό έργο, που πραγματοποιείται με χρηματοδότηση 1, 4 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ. Αυτό το πρόγραμμα άλλωστε επιτελεί και ένα «καθήκον», όπως το χαρακτήρισε η κυρία Μενδώνη απέναντι στην Ιστορία. Γιατί μπορεί οι διαδικτυακοί τόποι που αναφέρονται στον μεγάλο Μακεδόνα να είναι δεκάδες χιλιάδες, ωστόσο σε τι αριθμό και σε ποιο βαθμό αυτό το υλικό είναι αξιόπιστο, αντικειμενικό και επιστημονικό; Και πώς μπορεί να το ξεχωρίσει κανείς από κατευθυνόμενες από σκοπιμότητες και προπαγάνδα;

«Η αξιοποίηση όλων των μέσων της σύγχρονης τεχνολογίας και του Διαδικτύου σε μια συντονισμένη προσπάθεια για συγκέντρωση των ιστορικών και αρχαιολογικών δεδομένων, των πηγών, των ακαδημαϊκών ερμηνειών και προσεγγίσεων με στόχο τη συνθετική, επιστημονικά έγκυρη και συγχρόνως γλαφυρή και ελκυστική παρουσίαση της μορφής, της δράσης και της κληρονομιάς του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην παγκόσμια ιστορία και τον πανανθρώπινο πολιτισμό, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση εκπλήρωσης αυτού του χρέους» ανέφερε η κυρία Μενδώνη.

Ιδεοληψίες και σκοπιμότητες, στρεβλώσεις και ανακρίβειες αποκλείονται φυσικά εκ προοιμίου, πως αλλιώς θα μπορούσε άλλωστε να κερδίσει αυτό το Μουσείο για τον Μεγαλέξανδρο την διεθνή, αναγνώριση εγκυρότητας που επιζητείται. Σ΄αυτό το Μουσείο εξάλλου οι επισκέπτες δεν θα είναι απλοί αναγνώστες προεπιλεγμένων λημμάτων και κειμένων αλλά θα είναι μέτοχοι μιας ζωντανής και διαδραστικής αφήγησης διανθισμένης από φωτογραφίες, βίντεο και ήχους. Ετσι, τεχνολογίες εικονικής πραγματικότητας θα επιτρέπουν σε επισκέπτες από κάθε μέρος του κόσμου και κάθε ώρα της ημέρας να περιηγούνται μέσω του υπολογιστή τους ελεύθερα στις ψηφιακές του αίθουσες, να ξεναγούνται στις συλλογές του και να περιεργάζονται τα εκθέματά του. Περιοδικές εκθέσεις και ειδικά αφιερώματα που θα ανανεώνονται, θα κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον τους και θα ενθαρρύνουν την επιστροφή τους για νέες επισκέψεις στο μέλλον. Χάρις στον εικονικό χαρακτήρα του μουσείου, οι συλλογές και οι εκθέσεις του θα μπορούν να περιλαμβάνουν τεκμήρια από οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη, ακόμη και από άλλα μουσεία, κατά τρόπο που δεν θα ήταν ποτέ εφικτός για ένα συμβατικό μουσείο.

Πέραν του Εικονικού Μουσείου όμως, το συνέδριο υπήρξε ένα διεθνές γεγονός για τους μελετητές της ιστορίας των Μακεδόνων βασιλέων, του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της εκστρατείας του, της αυτοκρατορίας που δημιούργησε και της αλλαγής που επέφερε στον κόσμο της Ανατολής. Γιατί για πρώτη φορά παρουσιάσθηκε, μέσα από τις εισηγήσεις μεγάλων επιστημόνων η συνολική εικόνα της έρευνας για τον Μεγαλέξανδρο και τις συνέπειες της πορείας του στον κόσμο. Ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός μάλιστα ήταν η παρουσίαση των ανασκαφικών ερευνών, που πραγματοποιούνται στις χώρες, οι οποίες συναποτέλεσαν την ελληνιστική οικουμένη. Ετσι επιστήμονες διεθνούς κύρους και διευθυντές ανασκαφών από την Τουρκία, την Ιορδανία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, το Ουζμπεκιστάν, το Τατζικιστάν και το Αφγανιστάν αλλά και από την Αγγλία, την Γαλλία, την Γερμανία, την Ιταλία, την Ελβετία, την Ρωσία και φυσικά την Ελλάδα κατέθεσαν τα συμπεράσματα των ερευνών τους και ανακοίνωσαν τα νέα ιστορικά και αρχαιολογικά δεδομένα για πόλεις της Μικράς Ασίας, της Συροπαλαιστίνης, της Αιγύπτου της Μεσοποταμίας, της Περσίας, της Βακτριανής κ.ά. Διότι, όπως εύκολα μπορεί να γίνει αντιληπτό, μόνο μέσα από την σφαιρική και ολοκληρωμένη γνώση του θέματος μπορεί να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Παράλληλα στο συνέδριο παρουσιάσθηκε από τους πλέον ειδικούς μελετητές, ιστορικούς και διευθυντές μουσείων η προσωπικότητα του Μεγαλέξανδρου και η διαχρονική ακτινοβολία του στην ιστορία, τον μύθο και την τέχνη. Και ακόμη, τα νέα αρχαιολογικά δεδομένα, που προέκυψαν από την έρευνα στο Ανάκτορο των Αιγών, το εμβληματικό κτήριο που ίδρυσε ο Φίλιππος Β΄ στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. ένα αρχιτεκτονικό, τεχνικό, καλλιτεχνικό, πολιτικό και φιλοσοφικό πρότυπο του δημοσίου κτηρίου, που θα κυριαρχούσε στη συνέχεια σε όλον τον ελληνιστικό, ρωμαϊκό και μεσαιωνικό κόσμο. Το έργο εξάλλου της ΙΖ’ Εφορείας στην αναστήλωση, συντήρηση και ανάδειξη της Βασιλικής Νεκρόπολης και του Ανακτόρου των Αιγών παρουσιάστηκε την κυρία Αγγελική Κοτταρίδη και την πολιτικό μηχανικό της ΙΖ΄ ΕΠΚΑ, κυρία Ολυμπία Φελεκίδου.

Μαρία Θερμού
Το Βήμα – Πολιτισμός

Πηγή: MacedoniaHellenicLand

«Οι δίδυμοι Μακεδονικοί τάφοι» στην Βέροια

Μιλώντας με τον Ιωάννη Γραικό, Αρχαιολόγο της ΙΖ΄ ΕΠΚΑ, πληροφορηθήκαμε πως οι, στεγασμένοι και περιφραγμένοι πλέον, «δίδυμοι μακεδονικοί τάφοι», βρέθηκαν το 1973 κατά την εκτέλεση εργασιών στο τότε «κτήμα Καραντουμάνη», στην σημερινή περιοχή κάτω από το μπάσκετ της Εληάς.Πρόκειται για τάφους που χρησιμοποιήθηκαν από τον 4ο μέχρι και τον 2ο π.Χ. αιώνα και ανήκαν σε ένα ταφικό σύνολο, όπως αναφέρουν οι εκτιμήσεις, εκτός των τειχών της Βέροιας.

Οι τάφοι που είναι ορατοί σήμερα, είναι λαξευμένοι σε πέτρα και παρουσιάζουν ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά στοιχεία, αν και ήταν τάφοι για «κοινούς θνητούς». Αν και ως αρχαιολογικό εύρημα δεν μπορεί να συγκριθεί σε καμία περίπτωση με τους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας, για τη Βέροια αποτελεί ένα από τα ελάχιστα αρχαιολογικά μνημεία των ελληνιστικών χρόνων, σε αντιδιαστολή με τα πολλά βυζαντινά μνημεία που υπάρχουν στην πόλη.

Θα ανοίξει «διάλογος» των Μνημείων με τον σύγχρονο κόσμο

Όπως μας επισήμανε ο αρχαιολόγος Ιωάννης Γραικός, στα άμεσα σχέδια της ΙΖ΄ ΕΠΚΑ, της προϊσταμένης της Αγγελικής Κοτταρίδη και του ίδιου, είναι η εξωστρέφεια του αρχαιολογικού μουσείου της Βέροιας προς την κοινωνία.

Απόρροια αυτού, θα είναι και η προσπάθεια «επικοινωνίας» των λίγων μνημείων της ελληνιστικής περιόδου (4ος – 2ος π.Χ. αιώνας) με τους πολίτες του σήμερα.

Στα πλαίσια αυτού του αναγκαίου εγχειρήματος, θα τοποθετηθούν πινακίδες σήμανσης προς τα μνημεία της πόλης (τους «δίδυμους τάφους», τα αρχαία τείχη κλπ), καθώς και πινακίδες που θα αναφέρονται στην ιστορία τους.

Επίσης, προγραμματίζονται δράσεις του αρχαιολογικού μουσείου με τα σχολεία της Πρωτοβάμθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ενώ ανάλογες κινήσεις θα γίνουν και σε ευρύτερη κλίμακα.

Σκοπός όλων των παραπάνω, όπως προέκυψε από την επικοινωνία μας με τον κ. Γραικό, είναι να ανοίξει «διάλογος» του χθες με το σήμερα, να λάβουμε μηνύματα και ερεθίσματα από τους κατοίκους της αρχαίας Βέροιας και να κάνουμε αναγωγές του παρελθόντος στο παρόν και στο μέλλον.

Οι χρυσές σελίδες του παρελθόντος μπορούν να στείλουν αισιόδοξα μηνύματα;
Χωρίς καμία διάθεση αρχαιολαγνείας ή συμπλεγματικής κομπορρημοσύνης, θα πρέπει να είναι κοινά αποδεκτό πως τα διασωθέντα μνημεία της περιοχής, οι αναφορές στην αρχαία γραμματεία, οι επιγραφές ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου κ.α., αποδεικνύουν πως η Βέροια υπήρξε λαμπρότατη πόλη, εφάμιλλη (και πολλές φορές ανώτερη) της Θεσσαλονίκης, λόγω της στρατηγικής της θέσης, της κουλτούρας που είχαν αναπτύξει οι κάτοικοί της και – γιατί όχι – λόγω συγκυριών και… θεϊκής εύνοιας.

Μία από τις αρχαιότερες πόλεις που η ίδρυσή της χάνεται στα μυθικά χρόνια, μια πόλη που την αναφέρει ο μεγάλος ιστορικός της αρχαιότητας Θουκυδίδης, μια πόλη από την οποία – κατά πάσα πιθανότητα – καταγόταν η δυναστεία των Αντιγονιδών, μια πόλη που στα Ρωμαϊκά χρόνια γνώρισε μεγάλη ακμή, που ορίσθηκε η πρωτεύουσα του «Κοινού των Μακεδόνων», πόλη που την επισκέφθηκε ο Απόστολος Παύλος (το 50 – 51 μ.Χ.), ο οποίος συνήθιζε να κηρύττει μόνο σε μεγάλα αστικά κέντρα (Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Κόρινθος κλπ), η «Σεμνότατη μητρόπολις της Μακεδονίας και δις νεωκόρος Βέροια» και η «πόλη της Μακεδονίας μεγάλη και πολυάνθρωπος» (όπως χαρακτηρίζεται), μια πόλη που πιθανότατα είχε λαμπρά οικοδομήματα για κατοικίες των αρχόντων και αίθουσες συνεδριάσεων του κοινού, ναούς μεγαλοπρεπείς θεών και αυτοκρατόρων, στάδιο, θέατρο και άλλα πολλά…

Αυτή η αρχαία πόλη, που γνώρισε μεγάλες στιγμές δόξας στην ιστορία της, σίγουρα έχει πολλά να μας διδάξει… Ιστορικά, πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά, πνευματικά, φιλοσοφικά, η αρχαία Βέροια «κρύβει» πολλά μηνύματα (π.χ. πως αξιοποίησε την στρατηγική της θέση και έφτασε σε ανάπτυξη, σε αντίθεση με την σημερινή Βέροια και κατ΄ επέκταση Ημαθία, που αποτελεί κομβικό σημείο μεταξύ βορρά και νότου, δύσης και ανατολής και παρά ταύτα, παρακμάζει διαρκώς…)

Με την βοήθεια των ειδικών επιστημόνων, τα μηνύματα αυτά θα γίνει προσπάθεια να αποκρυπτογραφηθούν και να τεθούν στη διάθεση της σύγχρονης Βέροιας, αλλά και της σύγχρονης Ελλάδας. Βέβαια, το κατά πόσο είναι σε θέση ο σύγχρονος Έλληνας να τα δεχθεί ή κατανοήσει, είναι άλλο θέμα. Ωστόσο, το πρώτο βήμα θα έχει γίνει και ίσως κάποτε το «θαμμένο» λαμπρό παρελθόν να γίνει «παρόν».

Άρθρο του Νίκου Βουδούρη στην εφημερίδα “Λαός”

Πηγή: H Φωνή των γηγενών Μακεδόνων – entopios.gr

%d bloggers like this: