Archive

Posts Tagged ‘Υδάσπης ποταμός’

Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 8ο μέρος

alexander2

 

Απόφαση για την Επιστροφή.
Ο Αλέξανδρος, παρέμεινε 30 ημέρες κοντά στον Υδάσπη ώστε να αναπαυθούν οι άνδρες του. Διέταξε δε να κτιστούν δύο πόλεις, η μια στο πεδίο της μάχης, και η άλλη στο σημείο που πέρασε. Την πρώτη ονόμασε Νίκαια και τη δεύτερη Βουκεφάλα, στη μνήμη του αλόγου του που πέθανε εκεί. Στη συνέχεια, αφού άφησε τον Κρατερό να μεριμνήσει για την οικοδόμηση των δύο πόλεων, προχώρησε προς την ενδοχώρα, όπου κυρίευσε 37 πόλεις. Ακολούθως,ο Μακεδόνας βασιλιάς προήλασε έως τον ποταμό Ακεσίνη. Αφού πέρασε τον ποταμό με πλοία, προχώρησε προς τον Υδραώτη ποταμό. Στη συνέχεια εστράφη προς την πόλη Σάγγαλα, όπου γειτονικοί λαοί είχαν συγκεντρωθεί για να ανακόψουν την προέλαση του. Ο Αλέξανδρος χρησιμοποιώντας πρώτα το ιππικό και στη συνέχεια την φάλαγγα κατόρθωσε να διασπάσει τις γραμμές των εχθρών, οι οποίοι είχαν τοποθετήσει άμαξες προ των τειχών της πόλεως και είχαν οχυρωθεί σε αυτές. Μετά τη νίκη στα Σάγγαλα, προήλασε έως τον Ύφασι (Μπέας) ποταμό, πέραν του οποίου εκτεινόταν αχανής έρημος. Ο Αλέξανδρος, διακατεχόταν από την επιθυμία να προχωρήσει εμπρός, αλλά προσέκρουσε στην αντίδραση των Μακεδόνων, οι οποίοι είχαν ψυχικά αποκάμει, βλέποντας τον βασιλιά τους να αναλαμβάνει τον ένα αγώνα μετά τον άλλο και κινδύνους κατόπιν κινδύνων. Για αυτό τον λόγο, συναθροίστηκαν στο στρατόπεδο και άλλοι έκλαιαν για την τύχη τους, ενώ άλλοι έλεγαν μεγαλόφωνα ότι δεν θα ακολουθήσουν τον Αλέξανδρο, εάν θελήσει να συνεχίσει την πορεία του. Όταν ο Αλέξανδρος πληροφορήθηκε για τη διαμορφωθείσα κατάσταση, προσπάθησε να κατευνάσει τα πνεύματα και να μεταπείσει τους αντιδρώντες. Τότε, ο Κοίνος ανακτώντας το θάρρος του, εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους οι βετεράνοι επιζώντες ενός πλήθους πολέμων επιθυμούσαν να επιστρέψουν επιτέλους στην πατρίδα, στις γυναίκες και τα παιδιά τους. Μετά παρέλευση τριών ημερών ο Αλέξανδρος προσέφερε θυσία για τη διάβαση του ποταμού Ύφασι, κατά την οποία δεν φαίνονταν αίσια τα σημεία. Τότε, αφού κάλεσε τους γηραιότερους των εταίρων τους ανακοίνωσε ότι έλαβε την απόφαση της επιστροφής. Την απόφαση του αυτή επακολούθησε κλίμα ευφροσύνης, όλοι δε πηγαίνοντας προς την σκηνή του, εύχονταν να έχει πολλά αγαθά, και επειδή αυτός έκανε αποδεκτό το αίτημα τους, αποδεχόμενος την ήττα από τους άνδρες του.

Ο Αλέξανδρος, αφού διαίρεσε το στρατό κατά τάξεις, πρόσταξε την κατασκευή 12 βωμών, μετά το πέρας της κατασκευής των οποίων θυσίασε επάνω σε αυτούς και τέλεσε γυμνικούς και ιππικούς αγώνες. Στη συνέχεια, κινήθηκε προς τον Υδάσπη ποταμό. Εκεί, προέβη στην ανοικοδόμηση των πόλεων της Νίκαιας και του Βουκεφάλα, που είχαν υποστεί ζημιές από τις καταρρακτώδεις βροχές. Επίσης επέφερε βελτιώσεις στο σύστημα τη διοικητικής οργάνωσης της περιοχής. Ακολούθως, κατέφθασαν από την Ελλάδα, σημαντικές ενισχύσεις πεζών και ιππέων. Ο Αλέξανδρος, αφού ενημερώθηκε για τη γεωγραφία της περιοχής, αποφάσισε να πλεύσει τον Υδάσπη και στη συνέχεια τον Ινδό ποταμό για να φθάσει στην θάλασσα.

Η Επιστροφή στην Περσία
Το καλοκαίρι του 325 π.Χ., και μετά το πέρας των ποικίλων αναγνωριστικών αποστολών, αποφασίστηκε η επιστροφή προς την Περσία. O στρατός χωρίστηκε σε τρία τμήματα. Ένα τμήμα υπό τον Κρατερό, στο οποίο περιλαμβάνονταν ελέφαντες προχώρησε προς την Αλεξάνδρεια Αραχωσίας ( Κανταχάρ ), ακολούθως δε διέσχισε την κοιλάδα του Ετυμάνδρου ποταμού, και κατευθύνθηκε προς την Καρμανία, όπου στρατοπέδευσε αναμένοντας τον Αλέξανδρο. Ο Νέαρχος, ανέλαβε το στόλο, ο οποίος παραπλέοντας τις ακτές της Περσίας προχώρησε προς το μυχό του κόλπου. Το τρίτο τμήμα, υπό τον Αλέξανδρο, ξεκίνησε από τα Πάτταλα στα τέλη του Αυγούστου του 324 π.Χ., με σκοπό να διασχίσει την έρημο της Γεδρωσίας ( Μπαλουχιστάν ) και ακολουθώντας τις ακτές της Περσίας να συνδράμει στην τροφοδοσία του στόλου. Το πρώτο μέρος της πορείας δεν είχε δυσκολίες. Οι Αραβίτες , κάτοικοι της περιοχής ανάμεσα στον Ινδό και τον ποταμό Άραβι, δεν αντιστάθηκαν. Στη συνέχεια, ο Αλέξανδρος προχώρησε προς την Ραμβακία ( Μπέλα ). Εκεί έδωσε εντολή να κτιστεί μια νέα πόλη. Μετά τη χώρα των Ωρειτών ο Αλέξανδρος προχώρησε προς την Γεδρωσία, που το μεγαλύτερο τμήμα της ήταν έρημος.

29
Η Έρημος της Γεδρωσίας.

 
Στην αρχή οι Μακεδόνες συνάντησαν νερό και δένδρα. Στη συνέχεια όμως η πορεία παρουσίασε μεγάλες δυσκολίες, αφού, λόγω της ζέστης και της έλλειψης νερού, αυτοί αναγκάζονταν να περπατούν νύκτα. Εξάλλου, η πορεία του Αλεξάνδρου δια μέσου της Γεδρωσίας, πραγματοποιήθηκε από δύσβατα μονοπάτια, δίχως τρόφιμα και νερό. Από τα Ώρα έφθασαν στην πρωτεύουσα της Γεδρωσίας, Πούρα σε 60 ημέρες. Οι ταλαιπωρίες, που υπέστη το στράτευμα στην περιοχή αυτή, δεν συγκρίνεται με αυτές που πέρασαν στις προηγούμενες πορείες. Ο μεγάλος καύσωνας και η έλλειψη νερού, θανάτωσαν το μεγαλύτερο μέρος του στρατεύματος, κυρίως τα υποζύγια. Πολλά δε ζώα σφάχτηκαν για να χρησιμεύσουν ως τροφή στους πεινασμένους στρατιώτες. Επιπλέον, όταν το στράτευμα είχε στρατοπεδεύσει κοντά σε ένα χείμαρρο, μια δυνατή βροχή έγινε αιτία να πλημμυρίσει και να παρασυρθούν γυναίκες και παιδιά που ακολουθούσαν, αλλά και οι βασιλικές αποσκευές και τα υποζύγια να υποστούν ζημιές. Εξάλλου, οι στρατιώτες, όταν έφθαναν σε μια πηγή, έπιναν νερό ασταμάτητα για να ξεδιψάσουν και μερικοί πέθαιναν από το πολύ νερό. Ο Αλέξανδρος, μετά την ανάπαυση στα Πούρα, προχώρησε προς την Καρμανία, όπου, συνάντησε τον Κρατερό, ο οποίος είχε ήδη φθάσει με τους υπόλοιπους άνδρες και τους ελέφαντες.

Στο μεταξύ ο Νέαρχος αφού πραγματοποίησε τον περίπλου της χώρας των Ωρών, των Γεδρωσίων και των Ιχθυοφάγων, κατέπλευσε στα παράλια της Καρμανίας και από εκεί πήγε στον Αλέξανδρο να του εκθέσει τις εμπειρίες του με κάθε λεπτομέρεια. Ο Αλέξανδρος αφού τον άκουσε με προσοχή τον ξανάστειλε πίσω στην παραλία να συνεχίσει τον περίπλου της χώρας έως τις εκβολές του Τίγρη ποταμού. Εκείνος, αφού πήρε μαζί του, τους πιο γρήγορους πεζούς, τους εταίρους ιππείς και μερικούς τοξότες κατευθύνθηκε προς τους Πασαργάδες. Εκεί πληροφορήθηκε, ότι είχε ανοιχθεί και λεηλατηθεί ο τάφος του Κύρου, που βρισκόταν μέσα στους βασιλικούς κήπους. Μετά τους Πασαργάδες, ο Αλέξανδρος προχώρησε προς την Περσέπολη, όπου διόρισε σατράπη της Περσίας, τον σωματοφύλακα Πευκέστα, ο οποίος είχε σώσει τον Αλέξανδρο από βέβαιο θάνατο στη μάχη με τους Μαλλούς. Αυτός μόλις έγινε σατράπης, φόρεσε την μηδική στολή και έμαθε τέλεια περσικά, ακολούθησε δε τον περσικό τρόπο ζωής και έγινε δημοφιλής στους γηγενείς.

Πρίν το Τέλος.
Την άνοιξη του 324 π.Χ. γιορτάστηκε στα Σούσα η ολοκλήρωση της κατάκτησης του περσικού κράτους με τη σύναψη μικτών γάμων ομαδικά, Μακεδόνων με Περσίδες. Ο Αλέξανδρος μολονότι ήταν νυμφευμένος με τη Ρωξάνη έλαβε και δεύτερη σύζυγο τη Στάτειρα, κόρη του Δαρείου. Επίσης, στην επιθυμία του να ικανοποιήσει τους Μακεδόνες στρατιώτες ανέλαβε την ικανοποίηση των χρεών τους, μοίρασε δώρα και απένειμε τιμές σε όσους είχαν ανδραγαθήσει.

Εκείνη την περίοδο, έφθασαν στα Σούσα και οι σατράπες της επικράτειας, προσκομίζοντας 30.000 έφήβους, τους οποίους ο Αλέξανδρος ονόμασε “Επιγόνους”. Έφεραν μακεδονικό οπλισμό και είχαν ασκηθεί στον μακεδονικό τρόπο διεξαγωγής του πολέμου. Βασικό χαρακτηριστικό της ιδιοσυγκρασίας του Αλεξάνδρου ήταν η ακατάπαυστη επιθυμία για νέους σχεδιασμούς. Μετά τις αφηγήσεις του Νεάρχου τον κατέλαβε ο “πόθος” για την εξερεύνηση του περσικού κόλπου. Το καλοκαίρι του 324 π.Χ. έστειλε τον Ηφαιστίωνα προς τις ακτές του περσικού κόλπου, ενώ ο ίδιος με τους υπασπιστές και επίλεκτες μονάδες, επιβιβάστηκε στα πλοία, και ακολουθώντας το ρεύμα του ποταμού Ευλαίου κατευθύνθηκε προς την θάλασσα. Αφού έφτασε στις εκβολές του Τίγρη, τον ανέπλευσε προκειμένου να συναντήσει τον Ηφαιστίωνα. Κατά τον ανάπλου, διέταξε την καταστροφή των φραγμάτων, που είχαν κατασκευαστεί από τους Πέρσες. Όταν έφθασε στην Ώπι, ανάγγειλε την επιστροφή των ηλικιωμένων και τραυματιών, στις εστίες τους. Όμως, οι στρατιώτες δεν αρκέστηκαν στην ανακοίνωση αυτή, αλλά ζήτησαν την απόλυση όλων που υπηρετούσαν στο στράτευμα, και είπαν στον Αλέξανδρο να συνεχίσει μόνος την εκστρατεία του μαζί με τον πατέρα του, τον Άμμωνα. Ο Αλέξανδρος τότε, αφού πρώτα αναφέρθηκε σε όσα είχε κάμει ο ίδιος και ο πατέρας του γι’ αυτούς, τους είπε να φύγουν και να τον εγκαταλείψουν στα χέρια των νικημένων βαρβάρων. Στη συνέχεια αφού κάλεσε τους επίλεκτους των Περσών, τους μοίρασε τα σημαντικότερα αξιώματα ορισμένους δε ονόμασε συγγενείς του.

Η στάση αυτή του Αλεξάνδρου, ανάγκασε τους Μακεδόνες να σπεύσουν στα ανάκτορα και να ρίξουν τα όπλα τους εμπρός από τις θύρες, ως δείγμα ικεσίας. Όταν βγήκε ο Αλέξανδρος για να τους συναντήσει, ένας Μακεδόνας ρώτησε γιατί έχρισε Πέρσες συγγενείς του, αυτός δε απάντησε ότι συγγενείς του θεωρούσε όλους τους Μακεδόνες. Έτσι, ήρθη η παρεξήγηση και επήλθε η συμφιλίωση. Στη συνέχεια ο Αλέξανδρος επέστρεψε στη Βαβυλώνα, την οποία προόριζε πρωτεύουσα του κράτους του. Σύντομα, τον επισκέφτηκαν πρέσβεις γειτονικών λαών, για να τον στεφανώσουν ως βασιλέα της Ασίας. Εκεί, ο Αλέξανδρος, έσπευσε στην οργάνωση των μελλοντικών του σχεδίων ανάμεσα στα οποία ήταν, ο περίπλους της Αραβικής Χερσονήσου και η εξερεύνηση των ακτών της Βορείου Αφρικής, έως της στήλες του Ηρακλή. Ο Αλέξανδρος, αφού είχε κυριαρχήσει στην Ανατολή ήταν φυσικό να επιθυμεί την διάδοση του ελληνικού πολιτισμού σε όλη τη γνωστή οικουμένη.

Ο Θάνατος του Αλέξανδρου
Στις 2 Ιουνίου 323 π.Χ. λίγο πριν την εκστρατεία στην Αραβία, ο Αλέξανδρος έκαμε τις απαραίτητες θυσίες και μετά διασκέδασε σε συμπόσιο, κατά τη διάρκεια του οποίου απάγγειλε και μια σκηνή από την “Ανδρομέδα” του Ευριπίδη. Προς τα ξημερώματα ο φίλος του Μήδιος πρότεινε να συνεχίσουν την διασκέδαση. Πράγματι, σύμφωνα με τις βασιλικές εφημερίδες, το βράδυ της 2ας προς την 3η Ιουνίου το συμπόσιο έγινε. Εκείνη τη νύκτα εκδηλώθηκε για πρώτη φορά πυρετός στον βασιλέα . Ο Αλέξανδρος έκαμε το λουτρό του και ξάπλωσε. Ύστερα , δέχθηκε τους στρατηγούς του και παρόλο που ο πυρετός συνεχιζόταν, όρισε ως ημέρα αναχωρήσεως για την Αραβία, την 22α και την 23η του μηνός Δαισίου, παραβλέποντας ότι οι Μακεδόνες δεν θεωρούσαν το μήνα αυτό ευνοϊκό για ανάληψη επιχειρήσεων. Τη νύκτα, ο Αλέξανδρος φλεγόμενος από πυρετό ζήτησε να τον μεταφέρουν με την κλίνη του έως τις όχθες του ποταμού και να διεκπεραιωθεί απέναντι. Εκεί, λούστηκε και αναπαύτηκε.

33
Κεφαλή Αλεξάνδρου, Βρετανικό Μουσείο.

 
Την επομένη μετά το λουτρό έκαμε την καθιερωμένη θυσία, πέρασε την υπόλοιπη ημέρα συζητώντας με τον Μήδιο. Αφού κάλεσε τους στρατηγούς σε σύσκεψη την επομένη το πρωί, ακολούθως δείπνησε. Την νύκτα είχε υψηλό πυρετό. Την επομένη αφού λούστηκε έκαμε θυσία και έδωσε εντολή στον Νέαρχο να φύγει σε τρεις ημέρες. Την επομένη παρά τον πυρετό, λούστηκε, θυσίασε και έδωσε εντολή τους αξιωματικούς να είναι όλα έτοιμα για τον απόπλου του στόλου. Το βράδυ λούστηκε αλλά η κατάσταση του ήταν πλέον κρίσιμη. Την επομένη λόγω του πυρετού, ζήτησε τη μεταφορά του στην κολυμβητική δεξαμενή. Ένιωσε καλύτερα και επακολούθησε συζήτηση με τους αξιωματικούς. Στις 24 Ιουνίου παρουσίασε εκ νέου υψηλό πυρετό, έκαμε πάλι τη θυσία της ημέρας, αλλά πήγε στο βωμό, υποβασταζόμενος. Ενώ παράγγειλε στους στρατηγούς να περιμένουν στην αυλή, διέταξε τους χιλίαρχους και τους πεντακοσίαρχους να περιμένουν μπροστά από τις θύρες. Στα ανάκτορα που μεταφέρθηκε, δέχθηκε τους στρατηγούς, προς τους οποίους δεν κατόρθωσε να απευθύνει λόγο, μολονότι τους αναγνώρισε. Ο πυρετός συνέχισε για άλλα δύο εικοσιτετράωρα. Στο μεταξύ, είχαν αρχίσει να διαδίδονται φήμες ότι είχε ήδη πεθάνει. Οι περισσότεροι όμως, έσπευσαν να τον δουν για τελευταία φορά. Έτσι, όλοι οι στρατιώτες πέρασαν από μπροστά του με δάκρυα στα μάτια. Ο Αλέξανδρος δεν μπορούσε να τους μιλήσει, όμως τους χαιρετούσε κουνώντας το κεφάλι του και ανοιγοκλείνοντας τα μάτια.

Οι βασιλικές εφημερίδες έλεγαν ότι , από τους συντρόφους του, ο Πείθων, ο Άτταλος, ο Δημοφών, ο Πευκέστας, ο Κλεομένης, ο Μενίδας και ο Σέλευκος, αφού κοιμήθηκαν στον ναό του Σέραπι, ρώτησαν τον θεό, εάν θα ήταν προτιμότερο να μεταφέρουν τον Αλέξανδρο στο ναό του θεού για να γίνει ικέτης του και να θεραπευτεί από αυτόν. Η απάντηση του ιερατείου ήταν αρνητική, την απόφαση δε αυτήν οι εταίροι ανάγγειλαν στον Αλέξανδρο. Σε λίγο ο Αλέξανδρος πέθανε . Λίγο πριν τον θάνατο του, ρωτήθηκε από τους εταίρους σε ποιόν αφήνει την βασιλεία και αυτός απάντησε ” τω κρατίστω” και προσθέτοντας : “μέγαν επιτάφιον αγώνα ορά εφ’ αυτώ εσόμενον”.

ΔΡ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Ε. ΤΖΑΧΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π.
Πηγή: Ellas2

Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 1ο μέρος (Πρόλογος)
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 2ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 3ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 4ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 5ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 6ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 7ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 8ο μέρος (Επίλογος)

Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 7ο μέρος

alexander2

 
Η Εκστρατεία της Ινδικής
Ο Αλέξανδρος την Άνοιξη του 327 π.Χ., έχοντας σταθεροποιήσει τη θέση του στη Βακτρία και τη Σογδιανή, αποφάσισε να στραφεί προς Ανατολάς για να κατακτήσει την Ινδία. Πριν την εκστρατεία επιδόθηκε με επιμέλεια στην προετοιμασία της. Το σχέδιο της εκστρατείας ήταν : Προέλαση προς την κοιλάδα του Κωφήνος ( Καμπούλ) έως τον Ινδό ποταμό, διάβαση του Ινδού με τοπικές συγκρούσεις και μεγάλες μάχες στην περιοχή αυτή, συνέχιση της προέλασης προς Α. έως την “εώαν θάλασσαν”. Ο Μακεδόνας βασιλιάς, αφού άφησε στην Βακτρία τον Αμύντα με 10000 πεζούς και 3500 ιππείς ξεκίνησε για τον Ινδικό Καύκασο, και έφθασε στην Αλεξάνδρεια, που κτίστηκε από τον ίδιο, όταν είχε περάσει για πρώτη φορά από εκεί. Ακολούθως έφθασε στη Νίκαια, όπου θυσίασε στην Αθηνά και ύστερα προχώρησε προς τον Κωφήνα ποταμό. Εκεί διαίρεσε το στρατό του αποστέλλοντας τον Ηφαιστίωνα και τον Περδίκκα στην Πευκελαώτιδα χώρα, που βρίσκεται ανάμεσα στον Κωφήνα και τον Ινδό, προκειμένου να προβούν σε προετοιμασίες για τη διάβασή του. Ο ίδιος με το υπόλοιπο του στρατού βάδισε προς τη χώρα των Άσπιων, των Γουραίων και των Ασσακηνών, παράλληλα προς τον ποταμό Χόο. Εκεί, πέρασε τον χειμώνα πολεμώντας με τους ορεσίβιους κατοίκους των περιοχών αυτών.

30
Η Εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου.

 
Την Άνοιξη του 326 π.Χ., όταν ο Αλέξανδρος έφθασε στον Ινδό ποταμό, βρήκε τη γέφυρα που είχε παραγγείλει στον Ηφαιστίωνα έτοιμη καθώς και πολλά μικρά πλοία αλλά και δύο τριακόντορους. Η γέφυρα του Ηφαιστίωνος, με την οποία έγινε η ζεύξη του Ινδού, αποτελείτο από πλοία, τα οποία είχαν τοποθετηθεί το ένα παράλληλα με το άλλο και είχαν δεθεί μεταξύ τους. Επίσης, στην πρώρα των πλοίων, είχαν τοποθετηθεί πλέγματα από λυγαριές, γεμάτα με πέτρες. Στα δύο άκρα της γέφυρας είχαν τοποθετηθεί κεκλιμένα επίπεδα ενώ επάνω στα πλοία τοποθετήθηκαν ξύλα και σανίδες. Μετά τη διάβαση του Ινδού, ο Αλέξανδρος, ακολουθούμενος από το στρατό του, έφθασε μέσα σε τρεις ημέρες στην Τάξιλα, όπου τον υποδέχθηκε ο Ταξίλης, ο υποδιοικητής της πόλης.

Ο Αλέξανδρος τέλεσε γυμνικό και ιππικό αγώνα, και διόρισε σατράπη καθώς και μακεδονική φρουρά, αποτελούμενη από ασθενείς στρατιώτες, μετά δε συνέχισε την πορεία του προς τον Υδάσπη (Τζέλουμ) ποταμό. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ινδός ηγεμόνας Πώρος μαζί με όλο το στρατό του, βρισκόταν πέρα από τον ποταμό, προκειμένου να εμποδίσει τον Αλέξανδρο να περάσει τον Υδάσπη. Τότε, ο Μακεδόνας βασιλιάς έστειλε πίσω στον Ινδό στρατιώτες να αποσυνδέσουν τα πλοία που είχαν χρησιμοποιηθεί για τη διάβαση του Ινδού, και διαμελισμένα σε τμήματα να τα μεταφέρουν στις όχθες του Υδάσπου. Ο ίδιος δε μαζί με όλη τη δύναμη του και επιπλέον 5000 Ινδούς που είχε διαθέσει ο Ταξίλης, κατευθύνθηκε προς τον ποταμό Υδάσπη.

Η Μάχη στον Υδάσπη Ποταμό
Όταν ο Αλέξανδρος έφθασε στην δεξιά όχθη του ποταμού, αντίκρισε τον Πώρο με το στρατό και τους ελέφαντές του. Ο τελευταίος μόλις αντιλήφθηκε τους Μακεδόνες, έσπευσε να τοποθετήσει φρουρές σε πολλά σημεία του ποταμού. Το ίδιο έπραξε και ο Αλέξανδρος, τοποθετώντας διάφορα τμήματα σε πολλά σημεία της όχθης, προκειμένου να παραπλανήσει τον Πώρο, ως προς τις διαθέσεις του, ενώ τα πλοία του παράπλεαν διάσπαρτα τον ποταμό. Αυτή την εποχή η στάθμη του ποταμού ήταν ανυψωμένη, από τις πολλές βροχοπτώσεις και τα λιωμένα χιόνια. Ο Αλέξανδρος αντιληφθείς, ότι η διάβαση του ποταμού θα ήταν δύσκολη, λόγω της παρουσίας των ελεφάντων, οι οποίοι θα εμπόδιζαν τα άλογα να φθάσουν στην απέναντι όχθη, προέτρεψε τους ιππείς να φωνασκούν τα βράδια, ώστε να δημιουργείται η εντύπωση ότι ετοιμάζονται να διαβούν τον ποταμό. Οι αντιδράσεις αυτές ανάγκαζαν τον Πώρο να μετακινεί συνεχώς τους άνδρες και τους ελέφαντες του, στα σημεία που ήταν εφικτή η διάβαση. Όμως, επειδή οι Μακεδόνες, αρκούνταν μόνο σε φωνές και αλαλαγμούς, ο Πώρος τελικά αδιαφόρησε για την φασαρία που γινόταν.

Η κοίτη του Υδάσπου, ο οποίος ρέει από Β προς Ν, σχημάτιζε μια καμπύλη σε απόσταση 16 χλμ. από το στρατόπεδο του Αλεξάνδρου, απέναντι δε από την καμπύλη βρισκόταν ένα νησί, το οποίο ήταν δασώδες όπως και οι όχθες της κοίτης σε αυτή τη θέση. Μια βροχερή νύκτα, ο Αλέξανδρος αποφάσισε να διαβεί τον ποταμό από εκείνο το σημείο, κινήθηκε δε προς τα εκεί με ένα τμήμα της δυνάμεως του, σε κάποια απόσταση από την όχθη ώστε να μην γίνει αντιληπτός. Σε εκείνο το σημείο του ποταμού είχαν μεταφερθεί και τα πλοία, τα οποία αφού συναρμολογήθηκαν, φυλάσσονταν μέσα στο δάσος. Το πρωί της επομένης ημέρας, διεκπεραιώθηκαν στο νησί το ιππικό και ένα τμήμα του πεζικού που είχαν επιβιβαστεί στα πλοιάρια. Ο Αλέξανδρος αφού επιβιβάστηκε σε μια τριακόντορο μαζί με μερικούς εταίρους και ασπιδοφόρους, κινήθηκε προς την απέναντι όχθη, ακολουθούμενος από άλλες τριακόντορους. Όμως, κατά την διεξαγωγή της επιχείρησης, οι Μακεδόνες έγιναν αντιληπτοί από τους φρουρούς οι οποίοι έσπευσαν να ενημερώσουν τον Πώρο.

Ο Αλέξανδρος, αποβιβάστηκε στη στεριά και προχώρησε εμπρός με συντεταγμένο το ιππικό του. Σύντομα όμως, συνειδητοποίησε ότι δεν είχε αποβιβαστεί στην αντίπερα όχθη του ποταμού αλλά σε ένα άλλο νησί, το οποίο βρισκόταν σε μικρή απόσταση από αυτή την όχθη . Ευτυχώς εντόπισε ένα σημείο, από το οποίο θα ήταν δυνατόν να διεκπεραιωθούν όλοι, έτσι πεζοί και ιππείς πέρασαν αυτό το εμπόδιο. Η δύναμη του Αλεξάνδρου που είχε συγκεντρωθεί στη αντίπερα όχθη του ποταμού ανερχόταν σε 6000 πεζούς και 5000 ιππείς. Ο Αλέξανδρος, δίχως χρονοτριβή, προχώρησε προς τον εχθρό μόνο με τους ιππείς. Σύντομα δε συναντήθηκε με το ιππικό του Πώρου, το οποίο ετράπη αμέσως σε φυγή. Στην αψιμαχία αυτή σκοτώθηκε ένας από τους γιους του Πώρου. Τότε ο Πώρος, αποφάσισε να επιτεθεί εναντίον του Αλεξάνδρου. Η δύναμη του ανερχόταν σε 4000 ιππείς, 300 άρματα, 200 ελέφαντες και 30.000 πεζοί.

page25
Σχεδιάγραμμα της Μάχης στον Υδάσπη Ποταμό.

 
Μετά μια σύντομη πορεία ο Πώρος παρέταξε το στρατό του σε μια περιοχή δίχως λάσπη. Στην πρώτη γραμμή έβαλε τους ελέφαντες αφήνοντας ένα ενδιάμεσο διάστημα 30 μέτρων περίπου. Στην δεύτερη γραμμή στάθηκαν οι πεζοί, στα ενδιάμεσα κενά των ελεφάντων. Αριστερά και δεξιά των πεζών παρατάχθηκαν οι Ινδοί ιππείς και εμπρός από αυτούς τα άρματα. Αυτό το σχέδιο μάχης ήταν αμυντικού χαρακτήρα. Ο Αλέξανδρος προσεγγίζοντας τον εχθρό παρατήρησε την παράταξη του στρατεύματος, και θεώρησε σκόπιμο να αναμείνει έως την άφιξη του πεζικό του. Το σχέδιο του Αλεξάνδρου, προέβλεπε έφοδο με το ιππικό εναντίον του ιππικού των Ινδών, και παρενόχληση των πεζών του. Στη συνέχεια, επίθεση με τοξότες, ακοντιστές και πεζεταίρους εναντίον των ελεφάντων και του πεζικού του εχθρού.

Η μάχη έλαβε χώρα τον Ιούλιο του 326 π.Χ. με πρωταγωνιστές εναντίον των ελεφάντων, τους Μακεδόνες πεζούς. Ο Αλέξανδρος άρχισε την μεγάλη μάχη στις όχθες του Υδάσπου, οδηγώντας το ιππικό του προς το αριστερό άκρο της εχθρικής παράταξης, ενώ το πεζικό του μένοντας πιο πίσω προχωρούσε δεξιότερα. Πριν την προέλαση ο Αλέξανδρος, είχε αποστείλει τον Κοίνο με τους υπόλοιπους ιππείς προς το δεξιό άκρο των εχθρών, να παρακολουθεί τις κινήσεις του ιππικού που είχε παραταχθεί εκεί. Πρώτα εξαπέλυσε τους ιπποτοξότες εναντίον του αριστερού άκρου του εχθρού και σε λίγο επετέθη ο ίδιος εναντίον του αριστερού των βαρβάρων. Τότε, οι Ινδοί, στην προσπάθεια τους να αντιμετωπίσουν τον Αλέξανδρο, έκαμαν το μεγάλο σφάλμα, να συγκεντρώσουν όλο το ιππικό τους στο αριστερό, άκρο απέναντι του. Ο Κοίνος που καραδοκούσε, εξαπέλυσε επίθεση στα νώτα των ιππέων του εχθρού, οι οποίοι για να αντεπεξέλθουν, μετέβαλαν την παράταξη του ιππικού τους σχηματίζοντας δύο μέτωπα ώστε να αποκρούσουν το ιππικό του Αλεξάνδρου και του Κοίνου, συγχρόνως. Όμως, αδυνατώντας να αντισταθούν στις επιθέσεις του Αλεξάνδρου, κατέφυγαν στα κενά διαστήματα, ανάμεσα στους ελέφαντες. Όταν δε οι οδηγοί των ελεφάντων κίνησαν τα θηρία εναντίον του ιππικού του Αλεξάνδρου, δέχθηκαν επίθεση των πεζεταίρων, οι οποίοι με ακόντια και βέλη άρχισαν να κτυπούν τους αναβάτες των ελεφάντων καθώς και τα θηρία.

28
Παράσταση Ελέφαντα με Αναβάτες Μακεδόνες Στρατιώτες.

 
Αυτή ήταν η πιο άγρια φάση της μάχης. Οι ελέφαντες στράφηκαν εναντίον των πεζών του Αλεξάνδρου και άλλους ποδοπατούσαν, ενώ άλλους άρπαζαν με τις προβοσκίδες και τους εκσφενδόνιζαν στο έδαφος. Οι Μακεδόνες πολεμούσαν σε πυκνή φάλαγγα, κτυπώντας τους Ινδούς που βρίσκονταν ανάμεσα στους ελέφαντες με τις μακριές τους σάρισσες. Οι ιππείς του Πώρου βλέποντας ότι ο αγώνας διεξαγόταν ανάμεσα στους πεζούς, δοκίμασαν και νέα εξόρμηση αλλά απωθήθηκαν ξανά. Έτσι το ιππικό των Ινδών εξουδετερώθηκε ολοσχερώς. Ο αγώνας ήταν αδυσώπητος. Το ιππικό του Αλεξάνδρου σχηματίζοντας μια ενιαία ίλη, με συνεχείς επελάσεις σκότωνε τους εχθρούς, προκαλώντας βαριές απώλειες στις τάξεις των Ινδών. Η μάχη διεξαγόταν ολοένα σε στενότερο χώρο, και γινόταν περισσότερο συγκεχυμένη, αφού μέσα στο συνωστισμό, οι ελέφαντες ποδοπατούσαν αδιακρίτως Ινδούς και Μακεδόνες. Ο Πώρος αποπειράθηκε να ανατρέψει την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί, εξαπολύοντας αντεπίθεση με πολεμιστές και 40 ελέφαντες. Αυτή, ενώ αρχικά είχε επιτυχία, σύντομα ατόνησε, μετά την επίθεση του Αλεξάνδρου, που χρησιμοποίησε τοξότες και Αγριάνες εναντίον των ελεφάντων. Παράλληλα η φάλαγγα επετέθη αποτελεσματικότερα εναντίον των τραυματισμένων και τρομαγμένων θηρίων. Εξάλλου, κατά την πρόοδο της μάχης, οι επιθέσεις των ελεφάντων, απέβαιναν ασθενέστερες, αντίθετα οι Μακεδόνες εξουδετέρωναν ευκολότερα τα θηρία, κτυπώντας τους στα πόδια με τσεκούρια και με τα κυρτά σπαθιά τους, τις “κοπίδες”. Τότε, ο Αλέξανδρος επετέθη κυκλοτερώς εναντίον του εχθρού και τους εξόντωσε, ενώ η φάλαγγα ενισχυμένη με τους άνδρες που είχαν διαβεί πρόσφατα τον ποταμό, όρμησε στον αγώνα ξεκούραστη.

Έτσι, η μεγάλη μάχη του Υδάσπου, που κράτησε όλη την ημέρα έληξε με την θριαμβευτική νίκη του Αλεξάνδρου. Οι απώλειες του στρατού του Πώρου, ανέρχονταν σε 20000 πεζούς, 3000 ιππείς, και οι μισοί περίπου ελέφαντες. Ανάμεσα στους αιχμαλώτους ήταν και ο ίδιος ο Πώρος.

Πηγή: Ellas2

Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 1ο μέρος (Πρόλογος)
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 2ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 3ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 4ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 5ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 6ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 7ο μέρος
Μέγας Αλέξανδρος: Πορεία προς την αποθέωση – 8ο μέρος (Επίλογος)